In het NO en O van Nederland onder de grondinversie nog steeds hardnekkige mist en laaghangende bewolking. Met temperaturen van 3 tot 4 graden is het er kil, elders is het met 8 tot 10 graden een stuk zachter
83
Portugal - Spanje - Subtropische depressie #Charles, nu nog ver weg boven de N-Atlantische Oceaan, zal uitgaande vh globale ECMWF en GFS model woensdagmiddag met een kerndruk van 974 hPa rond 15h00 de ZW kust van Portugal bereiken en iets na middernacht via het NO van Spanje verder Z-Frankrijk intrekken. De koers (kern) is nog enigzins onzeker, iets zuidelijker zoals bv ICON het berekent en het sterkste windveld zal zuidelijk over zee langstrekken maar tevens ook snel in kracht afnemen. Wel gaat er opnieuw in relatief korte tijd veel (convectieve) neerslag vallen met zwaartepunt de westelijke en centrale delen van het Iberische Schiereiland (80-150 mm en lokaal ook nog meer)
2
3
945
Nederland - Stralingsvorst
Agelopen nacht en in de ochtend kon het onder een scherpe inversie op circa 100 tot 125 meter en met name daar waar het opklaarde flink afkoelen met op uitgebreide schaal lichte vorst. Vliegveld #Deelen meldde om 08h00 zelfs -3.8°C. Deze vorst (en mist ) beperkte zich echter in een uiterst dunne koude grenslaag vlak boven de grond, erboven was het een graad of 5 a 6°C
6
622
Oberwallis - Met dank aan het warmtefront een troosteloos regenachtig begin van de dag. Sneeuw valt pas vanaf circa 2500 meter. Ook de bergen en de smeltende kunstsneeuw plekken in Saas-Fee #Hannig (2250m) maken tot op 2500 meter hoogte nou niet bepaald een winterse indruk.
14
772
De Atlantische Oceaan gaat op steeds hogere toeren draaien en dat belooft, ondanks de nog zuidelijk verlopende jetstream niet veel goeds en al helemaal niet voor de liefhebbers van kou of meer winters weer. Kijk eens wat de nieuwste GFS12 OPER uit zijn mouw schut en dat is nog maar het begin. Vanaf woensdag wordt het al "billenknijpen" voor de Portugezen en Spanjaarden met de van subtropische oorsprong depressie #Charles
Stormdepressie #Bruna (#Pia) krijgt de de komende dagen een "subtropische injectie". Verantwoordelijk daarvoor is een laag dat momenteel nog op het midden van de N-Atlantische Oceaan ligt (animatie). Het systeem zal woensdagmiddag de westkust vh Iberische Schiereiland bereiken (kerndruk 978 hPa) en net ten zuiden vd Alpen via een Vb koers verder trekken.
Via de achterdeur vh systeem en ondersteund door een filiaal van hoge druk dat vanaf de Britse Eilande richting het continent verplaatst kan dan (tijdelijk) koudere lucht richting het zuiden en de Alpen uitstromen. Het Iberische Schiereiland en mn de ZW regio's moeten zich woensdag gaan opmaken voor veel neerslag en vooral ook een sterk wind (storm)veld op passage van het secundaire laagje
1
7
1,215
Afgelopen nacht geen hert of das maar wel deze slimme jongen 🦊 #Rosswald webcam bij voordeur chalet
nitter.gq/Alpenweerman/status/21…
18
1,268
Stratosferische beschouwingen winter 2026-2027 - Update 4
De vroegste plotselinge stratosferische opwarming (major SSW) ooit lijkt de komende dagen een feit te gaan worden. Tussen 10 en 13 november zal het gemiddelde zonale weerregime boven de pool (10 hPa 60N) in een negatieve fase verkeren. Zowel het GFS als nu ook EC berekenen de kans hierop op 100%. (1,2,3)
Herstel SPV - Vanaf 13 november wordt weer een positieve trend ingezet om rond de 23e november rond normaal (ERA5 mean) uit te komen om vervolgens daar boven uit stijgen. De SPV blijft vooreerst dus nog behoorlijk zwak waarbij we te maken gaan krijgen met een golf 1 patroon ( 1 rug / 1 trog) waarbij de SPV als één massa van de pool af wordt geduwd (displacement) om uiteindelijk onder invloed van de dominante planetaire rug met zijn kern boven Siberië uit te komen (4)
Gevolgen - Uitgaande van meeste recente modeluitvoer lijkt de kans op een belangrijke neerwaartse voortplanting (downward propagation) naar de lagere atmosfeer tgv van de zwakke SPV niet waarschijnlijk spreek steeds onwaarschijnlijker.
Het weerbeeld in Europa zal dus zoals ik ook al eerder schreef bepaald blijven worden door de troposferische circulatie, oftewel de positie van de hoogteruggen, de troggen, de Atlantische straalstroom en eventuele blokkades. Deze bepalen of het koud(er), zacht(er), nat of droog wordt en niet de neerwaartse voortplanting van circulatieanomalieën tgv de zwakke SPV of SSW.
nitter.gq/Alpenweerman/status/21…
Stratosferische beschouwingen winter 2026-2027 - Ook deze winter gaan we weer de hogere atmosfeer erbij pakken en meer speciek de stratosferische polar vortex en de teleconnecties. Update 3
De stratosferische polar vortex die in deze tijd van het jaar eigenlijk in kracht zou moeten toenemen (neg stralingsbalans) laat zoals de modellen al lange tijd vooruit zagen juist in een heel zwakke / afzwakkende fase zien. Zo zwak zelfs dat het mogelijk tot een negatieve fase van de zonale stratosferische wind boven de noordpool komt. Mocht dat gaan lukken, dat zou dan zo rond 11 november moeten gebeuren, dan betreft het de vroegste plotselinge stratosferische opwarming (major SSW) ooit.
Oorzaken in een notedop
Zoals in in de vorige update vermeld is de belangrijkste oorzaak ervan de sterke opwaartse aanvoer van planetaire (Rossby) -golven, mede aangejaagd door (eerdere) hogedrukblokkades. Deze blokkade(s) versterkt het grootschalige ruggen /troggen patroon (golfgetal) in de troposfeer waardoor de planetaire golfenergie gedwongen wordt omhoog naar de stratosfeer voortteplanten. Waar die golven worden geabsorbeerd of breken (over de top gaan) remmen ze de normaal westelijke circulatie van de SPV af. De bijbehorende verandering van de stratosferische circulatie veroorzaakt extra dalende lucht (subsidentie) boven het poolgebied. Die lucht warmt sterk op (adiabatische compressie). Als de afremming sterk genoeg is, keert de gemiddelde wind op 60°N en 10 hPa (Noordpool)om met het gebruikelijke windcriterium (reversal) voor een major SSW.
Uitgaande van de modellen lijkt een reversal rond 11 november dus nog steeds waarschijnlijk (1). Echter, een uitgemaakte zaak is het nog steeds niet te meer ook omdat de modellen de major SSW telkens wat voor zich uitschuiven en ook wat minder overtuigd daarvan zijn. Het zal wat dat betreft dus nog spannend gaan worden of aan de criteria van een major SSW zal worden voldaan. Uitgaande van de laatste modeluitvoer / ensembles zou het echter nipt moeten gaan lukken
Wat de rol van de sterke El Nino, de warme fase van ENSO
Gemiddeld komen SSW’s vaker voor tijdens #ElNiño dan tijdens ENSO-neutrale winters. Maar de relatie is niet eenvoudig evenredig: een tweemaal zo sterke zeewater temperatuurafwijking betekent niet een tweemaal zo grote SSW-kans. El Niño kan de achtergrond circulatie en daarmee de kans op zulke golfpatronen beïnvloeden. Maar dat het de oorzaak is van deze specifieke, uitzonderlijk vroege gebeurtenis is niet aangetoond resp. er is onvoldoende bewijs om die koppeling vast te stellen.
De blokkade en de daardoor versterkte opwaartse golfactiviteit is en blijft de meest concrete verklaring, zonder deze golf activiteit dus geen SSW. El Niño is dus hoogstens een mogelijke achtergrond factor, niet de hoofdoorzaak
Gevolgen voor de winter?
Bij zeer sterke El Niño’s zoals we die nu zien met zelfs later in de periode een tweede opleving, kunnen bovendien andere atmosferische verbindingen belangrijker worden.
De Europese respons is een combinatie van routes door de troposfeer en via de stratosfeer; die kunnen elkaar versterken, maar hoeven niet hetzelfde drukpatroon op te leveren. De klassieke Europese El Niño-respons is gemiddeld duidelijker in de late winter dan in november–december. Via de stratosferische route kan en zoals de LT seizoensmodellen dat ook laten doorschemeren, de kans op een negatieve NAO toenemen: relatief meer druk bij de noordelijke Atlantische Oceaan en een zuidelijkere stormbaan. Dat kan winterse aanvoer met name naar de regio's van N en W-Europa bevorderen (maar garandeert die niet)
Mede daarom is de redenering -> uitzonderlijk vroege SSW, een zeer sterke El Niño met als gevolg een koude(re) winter voor onze contreien” niet gerechtvaardigd. Onderzoek wijst erop dat ongeveer twee derde van de SSW-gebeurtenissen een herkenbare neerwaartse invloed heeft (2). Bij de overige gebeurtenissen is die invloed veel kleiner of ontbreekt deze (3). Ook nu is het nog maar de vraag, mede ook door de sterke El Nino, of de invloeden van de SSW beperkt blijven tot de stratosfeer (tussen 30 en 10 km hoogte) en zich dus niet of slechts in beperkte mate verspreiden naar de troposfeer
Termen - Oberwallis Na het mooie weer van gisteren is het vandaag bewolkt en af en toe valt wat lichte neerslag. De neerslag heeft te maken met een warmtefront en ook de komende dagen ontkomen we niet aan de invloed van (zwakke) storingen. Daarbij wordt het zeer zacht, de #VG stijgt vandaag tot morgen naar circa 2800 meter, sneeuw valt enkel nog op de hogere toppen in het hooggebergte.
1
11
964
Blijven mooie maar ook brutale rakkertjes die Alpenkauwtjes. Soms ook in grote getalen afdalend naar lagere regio's zoals. Zijn ook gek op alles en in het bijzonder patat. Nog een oude opname uit het archief
youtu.be/5aKF_wOUIlk
Alpen - Aan de zuidkant van een hoogtelaag met kern boven de Benelux hebben vooral de westelijke Alpen vandaag met drogere luchtmassa's te maken. In de oostelijke delen van Oostenrijk en de Alpenzuidkant zit nog vochigere lucht en overheerst nog de bewolking en valt lokaal wat lichte neerslag en vanaf middelbare hoogte ook wat sneeuw.
Vanaf morgen neemt (hoogte)laag #Bruna de regie over en evolueren we in de Alpen naar onbestendiger en vooral ook zachter herfstweer. De #VG stijgt geleidelijk naar 2600 tot 2800 meter en de SVG naar 2500-2700 meter
📹 St. Leonhard im Pitztal Gletscherexpress Bergstation | 2902 m
Alpen - Geleidelijk meer dynamiek en eerst nog (zeer) zacht. Voorlopig sukkelt de herfst voort in aanloop naar de meteorologische winter die op 1 december zijn aanvang zal nemen. Dat kunnen we helaas niet zeggen vwb evt winterweer.
Vanaf maandag zal het weer in de Alpen onder invloed komen te staan van een krachtig lagedrukgebied luisterend naar de naam #Pia (int. #Bruna)
Het systeem bevindt zich nu nog bij de Azoren (1) en wordt begin volgende week in het zeegebied ten westen van de Golf van Biskaje verwacht. Daarmee worden vanuit het ZW steeds vochtigere en zachtere van origine subtropische luchtmassa op transport gezet (2).
Het wordt periodiek onbestendig waarbij de sneeuwvalgrens #SVG naar 2000 en later 2300 tot 2700 meter zal stijgen. De noordkant krijgt bovendien ook te maken met Föhnige condities.
Vanaf donderdag en met name vrijdag komen we geleidelijk weer aan de koude kant van de jetstream te zitten. Achter een koufront gaan dan weer duidelijk koudere van origine maritiem polaire luchtmassa's over de Alpen uitstromen. Op het 1500 hPa vlak daalt de temperatuur naar 0 tot -3 graden en daarmee daalt de SVG naar middelbare hoogtes (1500-1000m). Afh. van de precieze ontwikkelingen (koers randstoringen) kan er dan neerslag #sneeuw van betekenis gaan vallen. Daarover dan later meer
Nog even van het herfst zonnetje genieten op de terras in #Termen (1020m) met blik richting de Simplon(pas) alwaar zich met zwakke Südföhn de wolken vanuit het zuiden stuwen en aan deze kant keurig oplossen
1
30
1,377
In de W-Alpen is op het overtrekkende OCCL frontje opnieuw weer wat verse sneeuw bijgevallen. In de Zwitserse Alpen circa 5 tot 15 cm. Dat leverde in contrast met de blauwe luchten weer mooie plaatjes zoals bv in Breuil-Cervinia, Seggiovia Goillet | 3093 m #Feratel
Inmiddels zijn ook de ECMWF afzonderlijke (maand) lange termijn seizoen temp. anomalie berekeningen verschenen met ook hier de zachte trends. Let wel, het zijn gemiddelden (anomalien) waarbinnen koudere episoden niet mogen worden uitgesloten. Uitgaande van deze prognoses als ook die van andere weermodellen zullen de wintermaanden over de gehele linie zacht (en nat) gaan verlopen.
Motor daarachter zal een zeer krachtige (subtropische) jetstream zijn. EC gaat zelfs uit van de sterkste subtropische straalstroom in de geschiedenis die deze winter tot volgend voorjaar over de Stille Oceaan en het zuiden van de VS blaast, met aldaar (record) windsnelheden. Ook Europa en met name Z-Europa gaat daarvan de gevolgen merken.
Een latere major SSW zit (vooralsnog) niet in de modellen. Vanaf de periode medio februari tot medio maart zien we wel dat het zonale gemiddelde windregime zich duidelijk onder "normaal" zal ophouden zonder echter dat het tot een volgende minor of major SSW komt
Zie ook
nitter.gq/Alpenweerman/status/21…
Opnieuw een zachte winter voor W-Europa
De nieuwste seizoensvoorspellingen van het ECMWF zijn uit en net zoals de vorige als ook die van andere weer (seizoen) modellen lijken de wintermaanden (DJF) ook dit keer weer zacht te gaan verlopen.
De seizoensvoorspellingen (SEAS5) worden maandelijks geproduceerd met een ensemble van 51 leden met een horizontale resolutie van ongeveer 36 km. De grafiek toont waarschijnlijkheidsinformatie met betrekking tot voorspelde seizoensgebonden afwijkingen van de temperatuur op 2 meter hoogte. Het betreffende seizoen is een periode van drie maanden, beginnend met de geselecteerde geldige maand.
Verstoorde SPV en SSW , kou(der) of juist zacht(er) en nat?
Zoals in bijna elke late herfst en winter zien we de laatste jaren steeds weer de meest wilde verhalen de ronde doen mbt de #SPV en #SSW. Wellicht in de hoop of het zoeken naar winterse strohalmen of op stijgende kansen van koud of kouder winterweer of gewoon voor de clickbaits. Ook nu zien we dat weer aan de lopende band gebeuren. Dus misschien even goed om toch wat nuances aan te brengen.
Laten we meteen maar met de deur in huis vallen: Een overgang tgv van de zwakke SPV en de aanstaande SSW naar belangrijk kouder (winter)weer of zelfs koudegolf is niet aan de orde.
Pakken we de weermodellen erbij dan zien we een totale ontkoppeling tussen de stratosfeer en de troposfeer voor de komende weken. In dit stadium wijzen de voorspellingen dus op geen enkele impact ervan op het weer aan de grond op het noordelijk halfrond. Integendeel, een zacht en vochtig weertype is het meest waarschijnlijke scenario voor de komende weken. De SPV zal bovendien in december waarschijnlijk weer snel herstellen en bovengemiddeld sterk worden
Dit weerscenario kan daarentegen voor grote delen van Europa wel heel gunstig uitpakken vwb de aanhoudende droogte.
Omdat de planetaire golven (Rossby-golven) niet door de polaire vortex heen breken, worden ze weer teruggekaatst (stratospheric wave reflection) Dit zorgt voor een versterking van de jetstream (straalstroom) op onze breedtegraden. met als gevolgd dat het vastgeroeste (geblokkeerde) weerpatroon wordt opengebroken. Periodiek kunnen we dan aan de koude kant van de jetstream komen maar belangrijk kouder (winter(weer gaat dit niet opleveren. Het zal juist leiden tot periodiek onbestendig weer met en een overwegend zachte, zonale (hoogte)stroming. November belooft hierdoor een natte en mogelijk zelfs onstuimige/stormachtige maand te worden.
Summa summarum; Voor de komende dagen wordt de Europese ontwikkeling dus vooral bepaald door de al aanwezige troposferische circulatie oftwel de positie van ruggen, troggen, de Atlantische straalstroom en eventuele blokkades. Deze bepalen of het koud(er), zacht(er), nat of droog wordt en niet de neerwaartse voortplanting van circulatieanomalieën (downward propagation) tgv de zwakke SPV of SSW
Tenslotte nog even een opmerking met betrekking tot de major SSW (reversal) gisteren zoals die de ronde doen. Deze kortdurende negatieve fase van het zonale windregime die de operationele GFS modeluitvoer gisteren liet zien (-0.3 m/s) voldoet niet aan de criteria van een major SSW. Deze wordt bepaald middels het daggemiddelde en de latere bevestiging in de analyses. Een negatief daggemiddelde, gevolgd door herstel de volgende dag kan wel als major SSW worden geteld
Meer mbt de SPV, SSW en teleconnecties binnenkort in update nr 4
Vroeg op pad vanavond 🦌#Rosswald webcam bij voordeur chalet
Stratosferische beschouwingen winter 2026-2027 - Ook deze winter gaan we weer de hogere atmosfeer erbij pakken en meer speciek de stratosferische polar vortex en de teleconnecties. Update 3
De stratosferische polar vortex die in deze tijd van het jaar eigenlijk in kracht zou moeten toenemen (neg stralingsbalans) laat zoals de modellen al lange tijd vooruit zagen juist in een heel zwakke / afzwakkende fase zien. Zo zwak zelfs dat het mogelijk tot een negatieve fase van de zonale stratosferische wind boven de noordpool komt. Mocht dat gaan lukken, dat zou dan zo rond 11 november moeten gebeuren, dan betreft het de vroegste plotselinge stratosferische opwarming (major SSW) ooit.
Oorzaken in een notedop
Zoals in in de vorige update vermeld is de belangrijkste oorzaak ervan de sterke opwaartse aanvoer van planetaire (Rossby) -golven, mede aangejaagd door (eerdere) hogedrukblokkades. Deze blokkade(s) versterkt het grootschalige ruggen /troggen patroon (golfgetal) in de troposfeer waardoor de planetaire golfenergie gedwongen wordt omhoog naar de stratosfeer voortteplanten. Waar die golven worden geabsorbeerd of breken (over de top gaan) remmen ze de normaal westelijke circulatie van de SPV af. De bijbehorende verandering van de stratosferische circulatie veroorzaakt extra dalende lucht (subsidentie) boven het poolgebied. Die lucht warmt sterk op (adiabatische compressie). Als de afremming sterk genoeg is, keert de gemiddelde wind op 60°N en 10 hPa (Noordpool)om met het gebruikelijke windcriterium (reversal) voor een major SSW.
Uitgaande van de modellen lijkt een reversal rond 11 november dus nog steeds waarschijnlijk (1). Echter, een uitgemaakte zaak is het nog steeds niet te meer ook omdat de modellen de major SSW telkens wat voor zich uitschuiven en ook wat minder overtuigd daarvan zijn. Het zal wat dat betreft dus nog spannend gaan worden of aan de criteria van een major SSW zal worden voldaan. Uitgaande van de laatste modeluitvoer / ensembles zou het echter nipt moeten gaan lukken
Wat de rol van de sterke El Nino, de warme fase van ENSO
Gemiddeld komen SSW’s vaker voor tijdens #ElNiño dan tijdens ENSO-neutrale winters. Maar de relatie is niet eenvoudig evenredig: een tweemaal zo sterke zeewater temperatuurafwijking betekent niet een tweemaal zo grote SSW-kans. El Niño kan de achtergrond circulatie en daarmee de kans op zulke golfpatronen beïnvloeden. Maar dat het de oorzaak is van deze specifieke, uitzonderlijk vroege gebeurtenis is niet aangetoond resp. er is onvoldoende bewijs om die koppeling vast te stellen.
De blokkade en de daardoor versterkte opwaartse golfactiviteit is en blijft de meest concrete verklaring, zonder deze golf activiteit dus geen SSW. El Niño is dus hoogstens een mogelijke achtergrond factor, niet de hoofdoorzaak
Gevolgen voor de winter?
Bij zeer sterke El Niño’s zoals we die nu zien met zelfs later in de periode een tweede opleving, kunnen bovendien andere atmosferische verbindingen belangrijker worden.
De Europese respons is een combinatie van routes door de troposfeer en via de stratosfeer; die kunnen elkaar versterken, maar hoeven niet hetzelfde drukpatroon op te leveren. De klassieke Europese El Niño-respons is gemiddeld duidelijker in de late winter dan in november–december. Via de stratosferische route kan en zoals de LT seizoensmodellen dat ook laten doorschemeren, de kans op een negatieve NAO toenemen: relatief meer druk bij de noordelijke Atlantische Oceaan en een zuidelijkere stormbaan. Dat kan winterse aanvoer met name naar de regio's van N en W-Europa bevorderen (maar garandeert die niet)
Mede daarom is de redenering -> uitzonderlijk vroege SSW, een zeer sterke El Niño met als gevolg een koude(re) winter voor onze contreien” niet gerechtvaardigd. Onderzoek wijst erop dat ongeveer twee derde van de SSW-gebeurtenissen een herkenbare neerwaartse invloed heeft (2). Bij de overige gebeurtenissen is die invloed veel kleiner of ontbreekt deze (3). Ook nu is het nog maar de vraag, mede ook door de sterke El Nino, of de invloeden van de SSW beperkt blijven tot de stratosfeer (tussen 30 en 10 km hoogte) en zich dus niet of slechts in beperkte mate verspreiden naar de troposfeer
Opm; Uitgaande van GFS00 modeluitvoer vbw het zonale windregime zien we vandaag zelfs even een negatieve fase (-0.3 m/s). Echter een enkele uren durende negatieve waarde is onvoldoende om aan de definitie van een major SSW te voldoen. Dit hangt nl af van het daggemiddelde en de bevestiging in de analyses. Een negatief daggemiddelde, gevolgd door herstel de volgende dag kan wel als major SSW worden geteld.
814
Alpen - Belangrijk kouder of zelfs vroeg winterweer is voorlopig nog geen thema in de Alpen. Volgende week stijgt de vorstgrens zelfs weer naar 2800-3000 meter. Aan de noordkant gaat de Föhn dan weer een rol spelen. Hieronder de T850 hPa anomalie kaart voor midden volgende week en de EC00 ensembles prikpunt #Termen (Oberwallis) en #Innsbruck (Tirol)
5
1,267
Bij onze Italiaanse zuiderburen tot over de zuidelijke (Ober)Walliser Alpen is met een zuidelijk aanstroming weer wat verse sneeuw gevallen. Geen grote hoeveelheden (5-20cm) maar net genoeg voor een mooie winterse opfrissing.
📹Courmayeur (Aosta) - Pra Neyron | 1879 m #Feratel
31
1,223




































