Market Mogul

Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün fon soruşturması için “Hiç ummadığımız insanlar işin içine girmiş” dedi. Devlet Denetleme Kurulu’nun da inceleme yürüttüğünü açıkladı. Peki bu işlemler yapılırken denetim mekanizmaları ne yapıyordu? fonlarda likidite krizi ortaya çıkana kadar saklama kuruluşları, bağımsız denetçiler ve ilgili gözetim birimleri hangi riskleri tespit etti, hangi uyarıları yaptı? Yatırımcıya “Riskini bilmeliydin” demek kolay. Peki denetlemekle yükümlü olanlar kendi sorumluluklarını yerine getirdi mi? Bu işin hesabı yalnızca fon yöneticilerinden sorulmamalı. Denetim zincirinin nerede aksadığı da ortaya çıkarılmalı.

Sayın @memetsimsek , 130,2 milyar TL ödeme yapıldığını açıkladınız. Ancak 420 bin yatırımcıdan yalnızca 179 bini net yatırım tutarının tamamını alabilmiş. Aradaki 241 bin insanı görmezden gelip toplam ödeme rakamlarıyla başarı hikâyesi yazılamaz. #PPF yatırımcıları için mesele kaç milyar dağıtıldığı değil, birikimlerinin ne kadarının geri döndüğü. Ara ödeme ile mağduriyetin giderilmesi aynı şey değildir.

Önce MSCI, şimdi de S&P Dow Jones… Uluslararası endeks sağlayıcıları Türkiye’deki hisse senetlerine ilişkin endeks değişikliklerini donduruyor. Gerekçeler arasında ortaklık yapılarının şeffaflığı ve piyasa bütünlüğüne ilişkin ciddi endişeler var. Peki biz ne yapıyoruz? Fon krizinin üzerinden neredeyse iki ay geçti. #PPF lerde yatırımcılar hâlâ paralarının önemli kısmına ulaşamıyor. Ödeme takvimi belirsiz, fonların tahsil edilemeyen alacakları ve teminatlarının güncel durumu yeterince açıklanmıyor. Üstelik tasfiye sürecinde alınan kararların hukuki sonuçları bile tartışma konusu. Uluslararası kuruluşlar artık yalnızca şirketlerin finansallarına değil, Türkiye sermaye piyasalarının güvenilirliğine de bakıyor. Bir piyasada yatırımcı kendi parasının ne zaman, hangi kurala göre ödeneceğini bilemiyorsa yabancı yatırımcıdan nasıl güven bekleyeceğiz? Bugün mesele yalnızca birkaç fonun tasfiyesi değil. Hukuki öngörülebilirlik, mülkiyet hakkı ve piyasa şeffaflığı meselesi. Fon mağduriyetleri giderilmeden, yapılan işlemler şeffaf biçimde ortaya konmadan, sorumlular hesap vermeden bu güven kaybını tersine çevirmek kolay olmayacak. MSCI ve S&P’nin peş peşe aldığı kararları artık ciddi bir uyarı olarak okumak gerekiyor. Türkiye’nin sermaye piyasalarındaki itibarını kaybetmesinin maliyeti, bugün ödenmeyen fon alacaklarından çok daha büyük olabilir.

Fon varlıklarının değer kaybetmeden satılması için tasfiye süreci uzatılıyor, ancak yatırımcının parasının aynı süreçte enflasyon karşısında erimesi görmezden geliniyor. 7596 sayılı Kanun’daki güncelleme tasfiye tarihine kadar. Peki sonrasındaki kayıp? #PPF yatırımcıları aylardır kendi paralarına erişemiyor. Fon varlıklarının değerini korumaya gösterilen hassasiyet neden yatırımcının alım gücü için gösterilmiyor? Tasfiyenin maliyetini neden yatırımcı üstlenmek zorunda?

390 bin yatırımcıya 62,2 milyar TL, 55 bin yatırımcıya 55,4 milyar TL ödeme yapıldı… Bu şekilde toplu rakamlar paylaşarak tasfiye sürecinde başarı algısı oluşturmak kolay. Ancak bu açıklamalar asıl soruları cevapsız bırakıyor. Öncelikle olağan tasfiye ile olağanüstü tasfiyeyi aynı başarı tablosunda değerlendirmek doğru değil. Zaten varlıklarıyla yükümlülüklerini karşılayabilen fonların tasfiyesiyle, ciddi likidite ve tahsilat sorunu yaşayan fonların durumu birbirinden tamamen farklı. 390 bin yatırımcıya ödeme yapıldığını söylüyorsunuz. Peki bunların yalnızca 133 bininin anaparası tamamen karşılandıysa kalan 256 bin yatırımcının alacaklarının ne kadarı ödendi? Para piyasası fonlarında neden yalnızca 250 bin TL ara ödeme yapıldı? Fonların tahsil edilemeyen alacakları ne kadar? Kalan ödemeler hangi kaynaklardan, ne zaman yapılacak? Toplam ödeme rakamlarını büyüterek gerçek mağduriyetin boyutunu gizleyemezsiniz. Kamuoyunun ihtiyacı hamasi başarı açıklamaları değil, fon bazında ödeme oranları, tahsilat durumu ve somut ödeme takvimidir. Kaç milyar ödendiğini değil, yatırımcıların alacaklarının yüzde kaçına kavuştuğunu açıklayın.

#PPF yatırımcılarının yanıt beklediği bazı sorular var. 1- PPF’lere öncelik tanınmışken neden hisse senedi fonlarına 1 milyon TL’ye kadar, PPF’lere yalnızca 250 bin TL ara ödeme yapıldı? 2- PPF’lerdeki 250 bin TL sınırının gerekçesi gerçekten nakit yetersizliği mi, yoksa planlı bir ödeme tercihi mi? 3- Önümüzdeki 10 gün içerisinde PPF yatırımcılarının net yatırım tutarlarının büyük kısmı ödenebilecek mi? 4- #PRY #TP2 #PNU yatırımcıları nihai tasfiyeyi beklemeden alacaklarının tamamına kavuşabilecek mi? En önemlisi, kalan ödemeler için neden hâlâ net bir takvim açıklanmıyor?

SPK’nın ara ödemelerde para piyasası fonlarına öncelik verileceğini açıklamasına rağmen ortaya çıkan tablo gerçekten izaha muhtaç. Bir tarafta 250 bin TL, diğer tarafta 1 milyon TL. Tam 4 kat fark var. Üstelik 250 bin TL alan taraf, SPK’nın öncelik tanıdığını açıkladığı para piyasası fonu yatırımcısı! Peki bu nasıl bir öncelik? Fonların likiditesi farklı olabilir, bunu anlıyoruz. Ama o zaman açıklayın: #PRY #TP2 #PNU için neden 250 bin TL uygun görüldü? Hisse senedi fonlarında 1 milyon TL’ye kadar ödeme yapılmasını sağlayan kaynak ne? Ortak tasfiye kaynakları hangi fonlara, hangi kriterlere göre dağıtılıyor? Kimse hisse fonu yatırımcısına ödeme yapılmasın demiyor. Onlar da mağdur, onların da parası kendilerinin. Ama öncelik verdiğinizi açıkladığınız PPF yatırımcısına dörtte bir ödeme yapıp aradaki farkın gerekçesini açıklamıyorsanız, ortada çok ciddi bir şeffaflık ve eşitlik sorunu var demektir. Biz ayrıcalık istemiyoruz. İlan ettiğiniz kuralların nasıl uygulandığını bilmek istiyoruz. 250 bin TL’lik ödeme ile 1 milyon TL’lik ödeme arasındaki farkı kim, hangi hesaplamayla belirledi? Kamuoyu bu sorunun cevabını hak ediyor.

PPF lerde 1m e kadar ödeme bakiyesi olmayıp hisse senedi yoğun fonlarda bu imkanın bulunabilmesi eşyanın tabiatına aykırıdır. Bu iletişimsizlik rezaleti acilen son bulmalı, yatırımcılara hangi fonda ne kadar likit kaldığı, ne zaman ödeme yapılacağı şeffaf bir şekilde bildirilmelidir. #ppf #PPFÇözülmedenEkonomiDüzelmez

SPK’nın ilan ettiği ödeme önceliğini artık anlamakta ciddi güçlük çekiyorum. #PRY fonunda yüklü miktarda birikimim haftalardır tasfiyede. Geçen cuma hesabıma sadece 250 bin TL ara ödeme yatırıldı. 27 Ekim’de yayımlanan SPK kararında para piyasası fonlarına öncelik verileceği açıkça yazıyor. Ara ödeme tavanı da 1 milyon TL. Bugün ise bazı hisse senedi fonlarında 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapıldığına ilişkin paylaşımlar görüyoruz. Eğer bu bilgiler doğruysa biri çıkıp izah etsin. Öncelikli olduğu açıklanan #PRY #TP2 #PNU yatırımcısına 250 bin TL ödenirken, başka fonlara hangi kriterlere göre daha yüksek ödeme yapılabiliyor? Elbette fonların likiditesi birbirinden farklı olabilir. Ama o zaman açıklayın. PRY’nin dağıtılabilir nakdi ne kadar? Kaç yatırımcıya ne ödendi? Kalan ödemeler hangi takvime göre yapılacak? Dün BIST 30 hisselerinin borsa dışında paketler halinde satılmasıyla ilgili süreç tamamlandı. Demek ki fon varlıklarının nakde çevrilmesi için ciddi bir çalışma yürütülüyor. Peki bunun yatırımcıya yansıması ne olacak? İnsanlar sizden lütuf beklemiyor, kendi parasını istiyor. 1 milyon TL’lik tavan açıklayıp 250 bin TL yatırmak, ardından ödeme takvimini belirsiz bırakmak güven tesis etmez. Bu işin çözümü sadece para dağıtmak değil, o paranın kimlere, hangi hesapla ve hangi sırayla dağıtıldığını da şeffaf şekilde açıklamaktır. Aksi halde her yeni ödeme haberi mağduriyetleri azaltmak yerine yatırımcılar arasındaki adaletsizlik tartışmasını daha da büyütecek.

Midastan #pry fon tasfiye ara ödemesi ibaresi ile 250000 tl hesaba geldi. Net yatırım tutarının %5 i bile değil.. Hiç yatırmasanız daha iyiydi sanki. #araoedeme #tp2

Hırsız içeriden olunca, kapı kilit tutmazmış.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79. maddesi açık: Takas talimat ve işlemleri, tasfiye halinde dahi geri alınamaz ve iptal edilemez. Peki bugün ne yaşıyoruz? SPK, 2026/61 sayılı Bülten’in A/6 maddesinde gerçekleşmeyen TEFAS satışlarından doğan tutarların fon borcu olarak kaydedilip öncelikle ödeneceğini düzenledi. 28 Eylül açıklamasında da temerrüt nedeniyle sonuçlanamayan eski emirlerin A/6 kapsamında olduğunu teyit etti. Şimdi ise Meclis’teki düzenlemeyle bu yatırımcıların yeniden fon pay sahibi olarak tasfiyeye dahil edilmesi öngörülüyor. SPK da bugünkü açıklamasında takası tamamlanmamış emirlerin bu kapsama gireceğini söylüyor. Burada çok ciddi bir hukuki çelişki var. Takasın hangi aşamada kesinleştiği elbette tartışılabilir. Ama haftalar önce verilmiş, TEFAS'a iletilmiş, MKK'da blokaja alınmış ve önceki SPK kararıyla öncelikli ödeme kapsamına sokulmuş emirlerin hukuki statüsü sonradan nasıl değiştiriliyor? Bir yatırımcı devletin kurumlarının ilan ettiği kurallara güvenemeyecekse neye güvenecek? Bugün #PRY #TP2 #PNU yatırımcısının başına gelen, yarın başka bir yatırımcının başına gelmeyecek mi? Takas kesinliği ilkesinin amacı zaten bu güveni korumak. 79. maddenin ihlal edildiği yönündeki itirazlar giderilmeden, önceki SPK kararlarıyla yeni düzenleme arasındaki çelişki açıklanmadan bu mesele kapanmaz. Türkiye sermaye piyasalarında güven, birkaç haftada verilen kararların birbirini boşa düşürmesiyle korunamaz. Aksine böyle bir uygulama, takas kesinliğine duyulan güveni ağır biçimde zedeler.

Büyük balıkların parasını içeriden çıkartma operasyonu yaptılar, 14 15 eylülde emir verenler hala beklemede. #pry #pnu #ppf

Kanun teklifindeki 1 milyon TL meselesinin açıklanmaya muhtaç ciddi bir tarafı var. Eğer 1 milyon TL altındaki yatırımcıların parası eksiksiz ödenebilecekse neden azami 1 milyon TL ara ödeme tavanı getiriliyor? Yok, fondaki kaynak herkese yetmiyorsa ve 1 milyon TL altındakilere öncelik tanınarak paraları tamamen ödenirken kalan kaynak 1 milyon TL üzerindeki yatırımcılara bırakılıyorsa burada açık bir eşitlik ve mülkiyet hakkı tartışması doğar. Birinin parasının tamamını, diğerinin parasının bir kısmını ödemek için hangi objektif ve hukuki ölçütü esas alacaksınız? Sorumluların mal varlığından tahsilat yapılması başka, yatırımcılar arasında kanunla yeni bir öncelik sırası yaratılması bambaşka bir şey. Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ve 35. maddesindeki mülkiyet hakkı bu nedenle göz ardı edilemez. Mağduriyetleri gidermek adına başka yatırımcıların mülkiyet hakkını tartışmalı hale getiremezsiniz. Teklifin bu kısmı açık, net ve hukuken denetlenebilir biçimde açıklanmalı. #pry #tp2 #ppf #ppf1milyonüstütamöde

Tasfiyeye girmesine bile gerek olmayan fonları 1 ay içeride yok yere bekletip şimdi ödemiş gibi algı yapmak çok komik duruyor. Herkes neyin ne olduğunun farkında. #ppftamödensin #pry #pnu

“Açgözlülük yaptınız, aza tamah etseydiniz bunlar olmazdı” demek meseleyi anlamamak değil, resmen suçu mağdurun üstüne yıkmak. PPF yatırımcısı parasını 10 kat yapma hayaliyle kumar oynamadı. Görece düşük riskli, likit bir fon olduğunu düşünerek parasını koydu. Fonun arka planda hangi karşı taraflara ne kadar borç verdiğini, hangi teminatları aldığını, bu teminatların ne kadar likit olduğunu yatırımcının bilmesi ve yönetmesi beklenemez. Asıl soru “neden daha fazlasını istediniz?” değil; bu riskler nasıl oluştu, kimler kullandı, denetim mekanizması neden zamanında devreye girmedi? Mağdura “açgözlüydün” demek çok kolay. Zor olan, sistemin nasıl bu hale geldiğini anlatmak. Ezcümle, hırsızın hiç mi suçu yok songü**?

Para piyasası fonlarında sorun sadece birkaç fonun yatırımcısının parasını ne zaman alacağı meselesi değil. SPK da zaten PPF’ler üzerinden oluşan yapının sistemik risk ve finansal istikrar açısından önemini açıkça belirtiyor. Bu yüzden #TP2 #PRY #PNU ve diğer para piyasası fonlarındaki tasfiye süreci mümkün olduğunca hızlı ve şeffaf yürütülmeli. PPF yatırımcısının parasına erişememesi uzadıkça güven kaybı büyür; güven kaybı büyüdükçe başka fonlara ve finansal sisteme yayılabilecek likidite baskısı da artar. Burada mesele “fon yatırımcısını kurtarmak” değil, finansal sistemde güveni korumak. SPK’nın koyduğu tasfiye kuralları uygulanmalı, acilen paralar hak sahiperine ödenmelidir.

Eylül ayı PRY finansalları incelendiğinde bu operasyonun neden yapıldığına dair tablo çok daha net görülüyor. PRY fon portföyünün yaklaşık %25'i PASEU ve diğer %25 i ise Destek Finans ters repo işlemlerinden oluşuyor. PPF'lere akan nakit, dolaylı olarak belirli taraflara mı aktarıldı? PASEU ve Destek finans ters repo işlemlerinde teminat tamamlama çağrısı neden yapılmadı? Mevzuatın öngördüğü süreçler neden işletilmedi? Kanunlar yalnızca gariban PPF yatırımcıları için mi geçerli? Ortadan kaybolan bir para yoksa, bu kaynak bugün birilerinin elinde olmalı. Sermaye piyasalarına güvenin yeniden tesisi ve hukukun üstünlüğünün sağlanması için #PRY, #TP2 ve benzeri PPF yatırımcılarının hak ettikleri ödemeler gecikmeksizin yapılmalıdır.

Fotoğrafını paylaştığın isim sen ve senin cenahın için önemli olabilir lakin, PPF lerde parası içeride kalmış ve canı yanan insanlar için gram önemli değil rasim. Esnaf arkadaş elemanlarının maaş günü gelene kadar, kimi kredi kartı ekstresi gelene kadar, kimi aradığı evi arabayı bulmak üzereyken mevduat muadili bir enstrümana park etti parasını. Bu paralar ödenmeden kim kimi içeri tıkmış gram umrunda değil kimsenin. Siz insanların canını yaktınız. Ödemeler tamamlanmadan kimsenin içi rahatlamaz. Buradaki insanlar insider trading yapıp parasını katlamadı. Enflasyonun %50 olduğu bir ülkede parasını 5 günde olsa enflasyona yedirmemek için PPF e park etti. Lütfen artık gözaltı ve tutuklama haberi değil, ödeme takvimi ve planı istiyoruz. #tp2 #pry #pnu #ppfmağdurları