Mehmet Ali

Hayatında bir kere olsun, şapkanı önüne koy ve kendi hayatın için derin bir tefekküre dal. Sadece düşün. Ama telefonu elinden bırakarak, sessiz bir odada, hiçbir kaçış olmadan düşün. Çoğu insan ömrü boyunca bunu bir kez bile yapmaz sürekli meşguldür, sürekli bir uyaranın peşindedir, çünkü kendiyle baş başa kalmaktan korkar. Sen bu korkuyu bir kere yen ve gerçekten düşün. Çocukluğundan bugüne nasıl geldiğini düşün. Aileni düşün, akrabalarını, arkadaşlarını. Yaşadıklarını, başına gelenleri, seni bugünkü sen yapan her şeyi düşün. O küçük çocuğun, bunca yoldan geçip nasıl buraya vardığını düşün. Sonra bugüne bak. Çalıştığın işi düşün. Hayallerini düşün, isteklerini, korkularını, arzularını. İçinde taşıdığın ama kimseye söylemediğin o sesi düşün. Hayatında bir kere, gerçekten düşünmenin ne olduğunu tat. Bilinçli olarak, farkında olarak, hayatını baştan sona gözünün önünden geçir. Ama bunu yaparken korkma. Bunu kendini yargılamak için yapma. Kaygılanmak, panik yapmak, kendini yetersiz hissetmek, kendinden nefret etmek için yapma. Bu bir mahkeme değil. Sen hem yargıç hem sanık olup kendini mahkûm etmeyeceksin. Sadece görmek için yap. Zamanın nasıl geçtiğini, hangi hataları yaptığını, iyi kötü bu zamana kadar neler yaşadığını görmek için. Çünkü göremediğin şeyi değiştiremezsin. Ve çoğu insan hayatını hiç görmeden yaşar gözleri açık, ama bakmadan. Şimdi kendine tek bir dürüst soru sor. Hedeflerine, hayallerine bir yıl öncesine göre daha yakın mısın, yoksa daha mı uzak? Bu sorunun cevabından kaçma. Çünkü o cevap, sana zamanı nasıl kullandığını söyler. (Ve şunu bil: zaman, sen fark etmeden akan tek şeydir. Para biterse çalışır kazanırsın, eşya kırılırsa yenisini alırsın ama akıp giden bir günü, bir yılı, bir gençliği geri getiremezsin. İnsan çoğu şeyin değerini kaybedince anlar; ama zamanın değerini anladığında, çoktan çok geç olmuş olabilir. İşte bu yüzden, onu daha akarken fark etmek, en büyük bilgeliktir.) Ömer Hayyam ne demişti, hatırla. "Hayat kısa insanoğlu. Kesildikçe biten otlar gibi yeşermeyeceksin bir daha." Bir düşün bu sözü. Ot kesilir, tekrar biter. Ama sen bir kez tükendiğinde, bir daha yeşermezsin. Sana verilen bu tek ömür, tek deneme, tek şans. Ve sen onu, ertelemekle, oyalanmakla, "yarın başlarım" demekle geçiriyorsun belki de. Zamanının değerini bil. Evet, zaman göreceli bir kavramdır kimine göre akıp gider, kimine göre sürünür. Ama her hâlükârda, sana dünyada verilmiş bir hediyedir. Herkes için hediye midir? Belki değil kimileri için bir zulüm, bir çile de olabilir. Yaşadığın şartlara bağlı. Ama işte tam burada gerçek başlar. O zulümden çıkmak da, o hediyeyi hakkıyla kullanmak da, senin inisiyatifinde. Kader sana kartları dağıtır, ama onları nasıl oynayacağın sana kalmıştır. Kurban olarak mı yaşayacaksın, yoksa elindekiyle savaşacak mısın bu senin kararın. Ve sana bir gerçek daha söyleyeyim. Hayatını baştan sona sorgulayıp gerçekten gördüğünde, harekete geçmek için sağlıklı bir insan olarak biraz delirmen gerekir. Çünkü aklıselim, seni hep aynı yerde tutar "riskli, olmaz, otur oturduğun yerde" der. Ama bir yerden baktığında görürsün ki, burası sonsuz olasılıklarla dolu bir dünya. Her şey ihtimal dahilinde. Zirveye çıkmak da, dibe düşmek de. İkisi de mümkün ve hangisinin olacağını, büyük ölçüde sen belirlersin. O yüzden. İnsan kendini sorgulamalı. Çünkü sorgulanmamış bir hayat, yaşanmış sayılmaz. İnsan kendini bilmeli. Çünkü tanımadığın bir şeyi kendin de dahil yönetemezsin. İnsan zamanının değerini bilmeli. Çünkü o, geri gelmeyen tek sermayedir. Ve insan, kendi hayatını kendi inşa etmeli. Çünkü sen inşa etmezsen, başkaları senin için inşa eder ve o zaman, kendi hayatının değil, başkasının planının içinde yaşarsın. Bugün şapkanı önüne koy. Bir kere gerçekten kendinle yüzleş. Sonra kalk ve o gördüğün insanı olmak istediğin insanı inşa etmeye başla. Çünkü bu hayat bir kere. Ve o "bir kere" tam da şu an akıyor.