Greg Dascarolis

🔴Το Δόγμα Μπρέζνιεφ, τα σοβιετικά τανκς που «χόρευαν βαλς στους δρόμους της Πράγας» και ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος. 🔴Σαν σήμερα, το 1982, πέθανε ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρέζνιεφ. Η διακυβέρνηση του Μπρέζνιεφ δεν είχε να παρουσιάσει κάτι το ιδιαίτερο και χαρακτηρίστηκε «περίοδος της στασιμότητας», ακόμα και από επιφανείς μαρξιστές. Εκείνο που έμεινε να τον θυμίζει, ήταν το περιβόητο «Δόγμα Μπρέζνιεφ». 🔴Σύμφωνα με αυτό, τα κομμουνιστικά κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, που ανήκαν στο σοβιετικό μπλοκ, είχαν περιορισμένη εθνική κυριαρχία και δεν μπορούσαν να εγκαταλείψουν το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, ή να κάνουν πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που θα αμφισβητούσαν το μονοπώλιο της εξουσίας του κυβερνώντος κομμουνιστικού κόμματος. Στις περιπτώσεις αυτές, θα επενέβαιναν τα τανκς, τα σοβιετικά και των υπολοίπων «αδελφών» χωρών, για να επαναφέρουν την διασαλευθείσα «σοσιαλιστική τάξη». 🔴Βέβαια, αυτό ίσχυε εξαρχής για τις χώρες αυτές, που είχαν μεταβληθεί σε προτεκτοράτα, καθώς τα σοβιετικά τανκς είχαν καταπνίξει τις λαϊκές εξεγέρσεις στην Ανατολική Γερμανία το 1953, στην Ουγγαρία το 1956 και στην Τσεχοσλοβακία («Άνοιξη της Πράγας») το 1968. Απλά, με το Δόγμα Μπρέζνιεφ, οι σοβιετικές επεμβάσεις επισημοποιήθηκαν. 🔴Η ανακοίνωση του Δόγματος Μπρέζνιεφ, έγινε στις 12 Νοεμβρίου 1968, στο 5ο συνέδριο του Πολωνικού ΚΚ, από τον ίδιο τον Μπρέζνιεφ: «Όταν εξωτερικές και εσωτερικές δυνάμεις, εχθρικές στον σοσιαλισμό, προσπαθούν να στρέψουν την ανάπτυξη μιας σοσιαλιστικής χώρας προς την κατεύθυνση του καπιταλιστικού συστήματος, αυτό δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα για τον λαό της χώρας, αλλά κοινό πρόβλημα και ανησυχία όλων των σοσιαλιστικών χωρών». 🔴Θεωρείται, πως το Δόγμα Μπρέζνιεφ ανακοινώθηκε για να δικαιολογήσει αναδρομικά την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, που είχε γίνει 2 μήνες νωρίτερα (το βράδυ της 20ής προς 21η Αυγούστου 1968) και είχε προκαλέσει πολλά προβλήματα στα ΚΚ των ευρωπαϊκών κρατών. Μην ξεχνάμε, πως η σοβιετική εισβολή οδήγησε στην διάσπαση του ΚΚΕ, από την οποία προέκυψε το ΚΚΕ Εσωτερικού. 🔴Αύριο, είναι η επέτειος του θανάτου του στρατευμένου ποιητή Γιάννη Ρίτσου. Κατά κάποιον τρόπο, ο Ρίτσος έχει συνδεθεί με το Δόγμα Μπρέζνιεφ και την σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, καθώς φέρεται να έχει γράψει ποίημα ή να έχει δηλώσει πως «τα σοβιετικά τανκς χόρευαν βαλς στους δρόμους της Πράγας». 🔴Στην πραγματικότητα, δεν ισχύει ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Ούτε σε κάποιο ποίημα είχε γράψει κάτι τέτοιο, ούτε το είπε σε κάποια συνέντευξή του. Πώς κυκλοφόρησε η φήμη; Τον Νοέμβριο του 1977, ο Ρίτσος κλήθηκε στην Μόσχα για να τιμηθεί με το βραβείο Λένιν. Η παρουσία του εκεί, συνέπεσε με τις επετειακές εκδηλώσεις για την λεγόμενη «Οκτωβριανή Επανάσταση». 🔴Μόλις επέστρεψε στην Ελλάδα, έδωσε μια συνέντευξη σε εφημερίδα, στην οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις του, εκστασιασμένος για αυτά που είδε στην χώρα των ονείρων του. Περιγράφοντας μια παρέλαση, που έγινε στην Κόκκινη Πλατεία, είπε: «Ακόμα και η παρέλαση είχε κάτι το χορευτικό. Τα τανκς πέρασαν κι αυτά μ’ ένα ρυθμό χορευτικό». 🔴Αμέσως μετά, έστειλαν επιστολή στην εφημερίδα τρεις επιφανείς καθηγητές που ανήκαν στο ΚΚΕ Εσωτερικού (οι Ν. Πουλαντζάς, Κ. Βεργόπουλος και Κ. Τσουκαλάς), με τίτλο «Μια απάντηση στον Γ. Ρίτσο». Η επιστολή, τελείωνε με το εξής ερώτημα: «Γιάννη Ρίτσο, η εισβολή των σοβιετικών τανκς στην Πράγα, έγινε μήπως με τον ίδιο αξιαγάπητο και χορευτικό ρυθμό;». 🔴Εύλογο το ερώτημα, καθώς τα ίδια σοβιετικά τανκς που παρέλασαν «με ρυθμό χορευτικό» στην Κόκκινη Πλατεία, είχαν «παρελάσει» με τον ίδιο «χορευτικό» ρυθμό στους δρόμους της Πράγας, ως εισβολείς, για να καταπνίξουν μια λαϊκή εξέγερση. Μπορεί, λοιπόν, να μην έγραψε ή να μην είπε ο Ρίτσος την κυνική φράση που του αποδίδουν, αλλά είναι σαν να την είπε, με άλλα λόγια. Εξάλλου, το γεγονός ότι παρέμεινε στο «ορθόδοξο» ΚΚΕ μετά την διάσπασή του, σημαίνει ότι αποδεχόταν το Δόγμα Μπρέζνιεφ, κι όλες τις απάνθρωπες πρακτικές του σοβιετικού τύπου «υπαρκτού σοσιαλισμού». Ας μην μας τον παρουσιάζουν, λοιπόν, ως «ρομαντικό» και «ποιητή της Ρωμιοσύνης»! 🔴Τα σχόλια, δικά σας!