Akşama not. 29 EKİM 2026’ya saatler kala. Çivinin tekrar çakılması gerek. Çünkü kamu vatandaş bağındada ciddi güven bunalımı var. Türkiye, 12 Eylül darbesiyle neoliberal politikalara bütünüyle eklemlendiği andan itibaren, köklü devlet geleneğinin yönetim sisteminde ciddi savrulmalar yaşamaya başladı. Bir taraftan özelleştirme politikalarıyla devlet iktisadi hayatın dışına çıkarıldı. Diğer taraftan bazı iş çevreleri, devletin özelleştirme süreçleri üzerinden ciddi haksız kazanç elde etme imkânı buldu. “Devlet küçülecek, özel sektör büyüyecek” iddiası; “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” anlayışıyla birlikte yürütüldü. Bu süreçte Devlet Planlama Teşkilatı gibi temel kurumların işlevi zayıflatıldı; bir çok köklü kurum neoliberal politika odaklı dönüştürüldü; teftiş kurulları başta olmak üzere devletin denetim mekanizmaları etkisizleştirildi. Böylece devletin temel yönetişim sisteminde ciddi boşluklar oluştu. Bugün bu boşlukların bedelini ödüyoruz önemli ölçüde. Bir anlamda, “çivisi çıkmış bu işin” sözünü hatırlatacak ve doğrulayacak gelişmeler yaşıyoruz Bu modelin yalnızca yönetme biçimi değil, ahlaki zemini de ciddi biçimde sorgulanmalıdır. Peki yapılması gereken nedir? Öncelikle devletin yönetişim sisteminde ortaya çıkan bütün boşluklar tespit edilmeli; bu boşlukları giderecek yeni bir yönetim modeli kurulmalıdır. yapay zeka devrimine cevap verecek bir akılla yönetsel olarak reorganizasyona derin bir ihtiyacımız var. Türkiye’nin buna ihtiyacı vardır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin sekiz yıllık uygulaması da bu çerçevede gözden geçirilmelidir. Yürütmenin kendi içindeki aksaklıklar giderilmeli; yürütme ile yasama arasındaki ilişkiler, karşılıklı denetimi ve dengeyi güçlendirecek biçimde yeniden ele alınmalıdır. Yasama güçlendirilmeli, yürütmenin işleyişindeki sorunlar tespit edilip giderilmeli ve bütün bu adımların ayrıntılarıyla çalışıldığı yeni bir model hayata geçirilmelidir. Bu konuda geç kalmamalıyız. Çünkü devlet çatısı zayıfladığında, kaybolan devlet; çatısız bir eve benzer. Habersizce gelen ilk fırtınada, o evin içinde yaşayan herkes zarar görür.