Nieznane historie wojny ukraińsko-rosyjskiej, część VIII. Zejście awangardy 1. Armii Pancernej z drogi krajowej nr 7 Sumy–Kijów na północny wschód od Pryłuków (25–26.02.2022). Po raz pierwszy prezydent USA Donald Trump opowiedział historię o "bardzo głupim rosyjskim generale, którego jednostka skręciła z autostrady, ugrzęzła w błocie i w rezultacie nie zdobyła szybko Kijowa" podczas jednego z wywiadów telewizyjnych w czerwcu 2022 roku. Wówczas podał bardzo mało szczegółów, więc trudno było stwierdzić, o jaką sytuację chodzi. Jednak kiedy wczoraj powtórzył tę historię, dodał do niej kilka nowych elementów, co pozwoliło mi zrozumieć, do czego się odnosi. Zwłaszcza zdanie: "Zamiast zostać na autostradzie, postanowił skręcić w prawo na pola uprawne, a potem w lewo i ruszyć w stronę Kijowa" okazało się wyjątkowo pomocne, ponieważ de facto zawęziło możliwości do jednego wydarzenia. Ale po kolei. Plan obrony Ukrainy z lutego 2022 roku. Pisałem już kilka razy, że w związku z pracami nad książką o bitwie o Kijów udało mi się poznać dokładne rozstawienie wojsk ukraińskich na poziomie batalionu według stanu na dzień 23 lutego 2022 roku. Dzięki temu mogłem odtworzyć pierwotny zamysł szefa Sztabu Generalnego gen. Szaptały oraz Naczelnego Dowódcy ZSU gen. Załużnego. W skrócie: wojska ukraińskie rozwinięto wzdłuż granic z Rosją i Białorusią w tzw. ugrupowaniu osłonowym – bardzo podobnie do tego, jak ustawione zostały polskie siły przez marszałka Rydza-Śmigłego w 1939 roku. Analogii jest zresztą więcej. Ukraińcy „dorobili się” bowiem odpowiednika naszej luki częstochowskiej w postaci luki sumskiej. Znajdowała się ona na styku Grupy Operacyjnej "Siewiersk" i GO "Słoboda", obejmując rejon od Worożby po zachodnie krańce Sum. Ten odcinek strefy przygranicznej nie był osłaniany przez żadną ukraińską jednostkę. Nieprzypadkowo to właśnie tam uderzyły dwa rosyjskie związki operacyjne ze składu Grupy Wojsk (GW) "Centrum": 6 Armia oraz 1 Armia Pancerna. Opowieść Donalda Trumpa dotyczy właśnie 1 Armii Pancernej, dowodzonej przez gen. Siergieja Kisiela. Gen. Kisiel popełnia błąd pod Pryłukami. Rankiem 24 lutego 2022 r. czołówka 1 Armii Pancernej w postaci 1 Pułku Strzelców Zmotoryzowanych (z 2 Dywizji Strzelców Zmotoryzowanych) przekroczyła granicę z Ukrainą w rejonie Sudży i omijając Sumy od zachodu, ruszyła drogą krajową nr 7 Sumy–Kijów w kierunku Romnów. W godzinach popołudniowych kolumny obu Batalionowych Grup Taktycznych (BGT) tego pułku dotarły do Romnów i omijając je obwodnicą, skierowały się ku granicy obwodów sumskiego i czernihowskiego. W nocy z 24 na 25 lutego obie BGT 1 Pułku Strzelców Zmotoryzowanych skoncentrowały się w rejonie miejscowości Charkowe. Rankiem 25 lutego doszło do wspomnianej przez D. Trumpa osobliwej sytuacji. Generał Kisiel, zamiast kontynuować marsz główną trasą Sumy-Kijów, rozkazał awangardowej 1 BGT 1 Pułku zejść z drogi krajowej nr.7 i ruszyć drogami lokalnymi oraz gruntowymi po osi: Tałałajiwka – Iwanica – Olszana – Lewki – Kołesznyki – Radkiwka, by ominąć Pryłuki od północy. W rezultacie zmechanizowane kolumny rosyjskiej 2 Dywizji musiały mozolnie przebijać się przez fatalne ukraińskie drogi lokalne, które błyskawicznie zostały rozjechane przez gąsienice ciężki pojazdów wojskowych. Do końca 25 lutego zdołały pokonać zaledwie około 70 km, docierając do wsi Kołesznyki na północ od Pryłuków. Kolejnego dnia (26 lutego) tempo marszu awangardowej rus BGT było jeszcze wolniejsze - rosyjskie wojska przejechały zaledwie około 30 km, docierając do wsi Hałycia. Warto zauważyć że rankiem 25 lutego obrona Pryłuków była dopiero organizowana i miała charakter niemal całkowicie improwizowany. Składała się z kompanii 54 Batalionu Rozpoznawczego, która przybyła do miasta zaledwie 6 godzin wcześniej (w nocy z 24 na 25 lutego), oraz sformowanego dzień wcześniej 164 Batalionu Obrony Terytorialnej. Oddziały ukraińskie broniące Pryłuków dysponowały znikomą ilością środków ppanc. oraz min, a także były całkowicie pozbawione artylerii. Nie posiadały również pododdziału saperskiego, w efekcie czego nie były w stanie wysadzić mostu na rzece Udaj w ciągu drogi nr 7. Atak z marszu wykonany przez 1 BGT 1 Pułku Strzelców Zmotoryzowanych miał zatem wszelkie szanse na powodzenie. W nocy z 26 na 27 lutego doszło prawdopodobnie do interwencji na szczeblu gen. Gierasimowa lub gen. Łapina (dowódcy GW "Centrum"). Obsztorcowany gen. Kisiel rankiem 27 lutego nakazał w końcu dowódcy 2. Dywizji Strzelców Zmotoryzowanych zaatakować Pryłuki wzdłuż drogi nr 7. Było jednak za późno. Ukraińcy zdążyli już przygotować pozycje obronne wzdłuż rzeki Udaj w rejonie wsi Miłki. Tam natarcie rosyjskiej 2. BGT 1 Pułku Strzelców Zmot zostało zatrzymane, a rozciągnięta na drodze na północ od Sribnego rosyjska kolumna została następnie zbombardowana przez ukraińskie Su-24 i uległa rozbiciu. W rezultacie Pryłuki nigdy nie zostały zdobyte przez Rosjan, co uniemożliwiło im wykorzystanie trasy nr 7 jako głównej magistrali zaopatrzeniowej dla jednostek 6 Armii GW "Centrum", walczących w rejonie lewobrzeżnej części Kijowa. Podsumowanie. Reasumując: historia opowiedziana przez D. Trumpa zawiera pewne elementy prawdy. Jednak ewentualne zdobycie Pryłuków 25 lutego - choć ułatwiłoby zadanie Rosjanom - nie doprowadziłoby bezpośrednio do upadku Kijowa. Grupa Wojsk "Centrum" nie miała bowiem rozkazu szturmowania stolicy Ukrainy; otrzymała zadanie jej zablokowania od strony wschodniej i wykonała je siłami 6 Armii. Główne uderzenie w operacji kijowskiej prowadziła GW „Wschód”, atakująca od strony Strefy Czarnobylskiej po zachodniej stronie miasta. To jej niepowodzenie zadecydowało o porażce całej rus operacji kijowskiej. Tyle ode mnie. Reszta i wiele więcej w mojej książce o bitwie o Kijów, która kończy być pisana i jak wszystko pójdzie dobrze zostanie wkrótce wydana w j.angielskim.