サパ ンナア♡ 福

สิ่งที่ยากที่สุดในยุคสมัยปัจจุบันคือการหุบปากเงียบ . เพิ่งคุยกับลูกสาวเรื่องนี้ระหว่างคุยกันช่วงบ่ายวันหยุด เพราะเธอเริ่มโตมากขึ้นและมีความคิดเห็นของตัวเองกับหลายๆ เรื่อง (ซึ่งเป็นเรื่องดี) เพียงแต่บางจังหวะเขาจะโพล่งออกมาโดยไม่ทันยั้งคิดว่าความเห็นนั้นมันจะไปทำร้ายจิตใจใครไหม บางทีมันเต็มไปด้วยอารมณ์มากกว่าเหตุผล หรือบางครั้งเราอาจจะยังไม่เข้าใจครบทุกมุมก็ได้ . ยิ่งเฉพาะปัจจุบันเมื่อทุกคนมีพื้นที่ให้แสดงความคิดเห็นอย่างเสรี แม้นั่นเป็นเรื่องที่ดี แต่คนมักลืมว่าเราไม่จำเป็นต้องมีความเห็นกับทุกเรื่อง . Ryan Holiday นักเขียนและนักปรัชญาสโตอิกชื่อดัง เคยเขียนไว้ว่า . “ไม่มีคนกี่คนหรอกที่เข้าใจสิ่งนี้... แต่จริงๆ แล้วคุณไม่จำเป็นต้องมีความเห็นกับทุกเรื่อง คุณไม่จำเป็นต้องตัดสินว่าสิ่งไหนดีหรือไม่ดี Marcus Aurelius บอกว่าการจำกัดจำนวนความเห็นที่เรามีคือหนึ่งในสิ่งที่ทรงพลังที่สุดที่เราทำได้ในชีวิต" . แต่ถ้าการมีความเห็นน้อยลงคือทางเลือก ทางเลือกนั้นต้องการอะไรจากเรากันแน่? . ลองนึกถึงครั้งสุดท้ายที่คุณมีความเห็นต่อบางเรื่องแบบสุดๆ ไม่ว่าจะเป็นการเมือง เศรษฐกิจ ข่าวที่กำลังร้อน หรือแม้แต่พฤติกรรมของคนรู้จัก แล้วถามตัวเองจริงๆ ว่า "ฉันรู้เรื่องนี้ดีพอที่จะตัดสินไหม?" . คำตอบที่ซื่อสัตย์มักจะเป็น ‘ไม่’ แต่เราก็ยังตัดสินอยู่ดี เพราะการตัดสินให้ความรู้สึกว่าเราเข้าใจโลก และการเข้าใจโลกให้ความรู้สึกว่าเราปลอดภัย . มันไม่ใช่ความรู้ มันคือ ‘ความรู้สึกว่ารู้’ และนั่นคือสิ่งที่อันตรายที่สุด . Charlie Munger นักลงทุนคู่หูของ Warren Buffett เคยพูดในสุนทรพจน์ที่ USC Law School เมื่อปี 2007 ว่า . “ฉันไม่รู้สึกว่าตัวเองมีสิทธิ์มีความเห็นในเรื่องใดก็ตาม ถ้าฉันยังไม่สามารถอธิบายข้อโต้แย้งของฝั่งตรงข้ามได้ดีกว่าคนที่สนับสนุนมันเสียอีก ฉันคิดว่าตัวเองพร้อมจะพูดก็ต่อเมื่อถึงจุดนั้นแล้วเท่านั้น” . ลองอ่านช้าๆ อีกครั้งครับ . ชายที่ถูกยกให้เป็นหนึ่งในคนที่ชาญฉลาดและสร้างความมั่งคั่งมหาศาลจากการตัดสินใจอันแน่วแน่ บอกว่าเขาจะไม่ยอมให้ตัวเองมีความเห็น ถ้ายังไม่เข้าใจฝั่งตรงข้ามดีกว่าคนที่เชื่อในฝั่งนั้น . นั่นคือมาตรฐานที่น่ายกย่อง ไม่ใช่ความอ่อนแอ ไม่ใช่ความลังเล แต่คือวินัยทางสติปัญญาที่เราต้องหมั่นฝึกฝน . แล้วทำไมเราถึงรีบมีความเห็นกันละ? . สมองของมนุษย์ไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อความจริง มันถูกสร้างมาเพื่อ ‘ความเร็ว’ . ในสมัยที่เรายังเป็นมนุษย์หิน การตัดสินใจเร็วคือทางรอด สมองจึงพัฒนาระบบที่นักจิตวิทยาเรียกว่า Cognitive Closure หรือความต้องการปิดคำถามให้เร็วที่สุด . กล่าวคือ เราไม่ได้อยากรู้ความจริง เราแค่อยากหยุดความไม่สบายใจจากความไม่รู้ และความเห็นก็คือฝาปิดที่รวดเร็วที่สุดสำหรับคำถามที่ยังคาใจ . Munger เรียกสิ่งที่เขาทำว่า ‘Iron Prescription’ หรือ "ยาขม" มันไม่ใช่การสำรวมตัวเองว่าห้ามคิด หรือห้ามมีความเห็น แต่คือการยกมาตรฐานความเห็นของตัวเองให้สูงขึ้น ก่อนที่คุณจะตัดสินว่าใครถูกหรือผิด ให้ถามก่อนว่า "ฉันเข้าใจเหตุผลของเขาดีพอไหม ที่จะอธิบายแทนเขาได้อย่างยุติธรรม?" . ถ้าตอบว่าไม่ นั่นอาจจะหมายถึงว่าคุณควรหุบปากเงียบเอาไว้ดีกว่า . และนั่นคือความกล้าหาญแบบหนึ่ง ที่หายากกว่าการกล้าพูดเสียอีก เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อคุณหยุดรีบมีความเห็นคือคุณจะเริ่มฟังมากขึ้น ไม่ใช่ฟังเพื่อโต้แย้ง แต่ฟังเพื่อเข้าใจ คุณจะเริ่มถามมากขึ้น ไม่ใช่ถามเพื่อโจมตี แต่ถามเพื่อเติมเต็มภาพที่ยังขาด และสิ่งที่น่าแปลกใจที่สุดคือ เมื่อคุณเลือกที่จะบอกว่า “ยังไม่รู้” อย่างมีสติ คุณกลับรู้จริงมากกว่าคนที่รีบรู้ทุกเรื่อง . ในยุคที่ทุกคนแข่งกันมีความเห็น การหยุดแล้วถามว่า "ฉันรู้พอที่จะตัดสินไหม?" ไม่ใช่ความอ่อนแอ มันคือสัญลักษณ์ของจิตใจที่แก่กล้า ที่รู้ว่าบางคำถามคู่ควรกับความเงียบมากกว่าคำตอบที่รีบพูดออกมาโดยไม่ทันคิด . ความเห็นที่ดีที่สุดในชีวิต บางทีคือความเห็นที่คุณเลือกจะยังไม่มี . - โสภณ ศุภมั่งมี