توی منشنها و کوتهای توییت پایین دیدم عدهای تولید برق بالا در ایران رو به عنوان سندی از توسعه کشور میدونن؛ درسته، تقریباً رابطه معناداری بین تولید برق و رفاه در کشورهای جهان وجود داره. اما در نگاه کلیتر، باید به شاخصهای دیگه هم نگاه کرد. یکی از شاخصهای مهم برای بررسی عملکرد اقتصاد کشورها در حوزه انرژی، «شدت انرژی» (Energy Intensity) است. این شاخص نشون میده که هر کشور برای تولید یک واحد ارزش اقتصادی چقدر انرژی مصرف میکنه.
در سال ۲۰۲۵، کشورهای کویت، ایران، روسیه، قطر، آفریقای جنوبی و کانادا از بالاترین شدت انرژیها برخوردارن. این تنوع و گوناگونی کشورها نشون میده که شدت انرژی فقط به بهرهوری وابسته نیست و ساختار اقتصاد، صنایع و شرایط جغرافیایی هم روی اون تأثیر دارن.
برای مثال مقایسه ایران و کانادا جالبه. کانادا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت و گاز دنیاست و صنایع انرژیبری مثل استخراج نفت از ماسههای نفتی آلبرتا داره. حدود یکچهارم گاز مصرفی این کشور صرف فعالیتهای مرتبط با ماسههای نفتی میشه. علاوه بر این، سرمای شدید و فاصلههای طولانی حملونقل هم مصرف انرژی کانادا رو بالا میبرن.
با وجود این شرایط، شدت انرژی ایران حدود ۳۸ درصد بالاتر از کاناداست.
بخش مهمی به زیرساختها مربوطه؛ از نیروگاههای حرارتی و صنایع انرژیبر گرفته تا ساختمانها و ناوگان حملونقل.
اما موضوع فقط مصرف بالا نیست. باید به مخرج کسر هم توجه کرد: تولید ناخالص داخلی.
وقتی رشد اقتصادی ضعیفه یا ارزش افزوده تولیدی کاهش پیدا میکنه، حتی با ثابت موندن مصرف انرژی هم شدت انرژی میتونه افزایش پیدا کنه. فساد، محدودیت سرمایهگذاری، فرسودگی تجهیزات و مشکلات ساختاری اقتصاد ایران از این جهت هم اهمیت دارن.
نکته مهم اینه که شدت انرژی بالای ایران رو نمیشه صرفاً به مصرف زیاد خانوارها نسبت داد. بخش مهمی از مسئله به ساختار تولید، فناوری، قیمتگذاری انرژی و میزان ارزش افزودهای مربوطه که اقتصاد از انرژی مصرفشده ایجاد میکنه.
دوستان بارها گفتم که اروپا یک کشور نیست و هر کشور سیستم خودش رو داره. حتی فاندهای داخل یک کشور هم ممکنه متفاوت باشه. مثلاً در آلمان شما میتونید بورسیه DAAD بگیرید یا بورسیههای ایالتی یا مختص به دانشگاه. یا میتونید مستقیماً پوزیشن دکترا رو تحت عنوان موقعیت شغلی بگیرید، که اون هم میتونه پوزیشن ۵۰٪ کاری باشه یا ۱۰۰٪ یا هر عدد دیگه. ترکیب پوزیشن کاری پارت تایم و مثلاً بورسیه جدا هم امکانپذیره. نمیدونم اسمش رو میشه بینظمی گذاشت یا چی، ولی باید خیلی وقت بذارید و به دقت تمام موقعیتها و فرصتهای ممکن رو چک کنید و با آدمهای درست مکاتبه کنید.
فراز و نشیب شبکه راهآهن اروپا از حدود ۲۰۰ سال پیش تا امروز:
در سال ۱۹۳۷، طول خطوط ریلی کشورهای بررسیشده در این نقشه حدود ۲۱۷ هزار کیلومتر بوده، اما امروز به حدود ۱۸۲ هزار کیلومتر رسیده. گسترش خودروها و حملونقل جادهای باعث تعطیلی هزاران کیلومتر از خطوط فرعی شد.
نکته جالب دیگه، تراکم بالای راهآهن در غرب لهستانه؛ مناطقی که پیش از جنگ جهانی دوم عمدتاً بخشی از آلمان بودند. میراث زیرساختی امپراتوری آلمان هنوز در نقشه راهآهن لهستان دیده میشه، بهطوریکه در سال ۱۹۱۴ تراکم خطوط ریلی در بخش پروسی لهستان بیش از چهار برابر بخش تحت کنترل روسیه بود.
منبع ویدیو: histo.viz
نشریه اکونومیست در گزارشی با بررسی آمار محکومیتهای جرائم جنسی در انگلستان و ولز طی سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ اعلام کرد که نرخ محکومیت اتباع افغانستان به این جرائم حدود ۷ برابر جمعیت بریتانیایی بوده است. این نسبت برای اتباع کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا حدود ۳.۵ برابر برآورد شده.
دومین ویدیوی کانال یوتیوبم رو منتشر کردم: «انقلاب شیل آمریکا»
آمریکا چطور از نگرانی دربارهی تأمین نفت و گاز در اوایل دهه ۲۰۰۰، به یکی از صادرکنندگان بزرگ نفت و LNG تبدیل شد؟
youtu.be/EqkwGbRQRyk
اولین ویدیوی کانال یوتیوبم رو منتشر کردم؛ دربارهی بحران جهانی گازوئیل. خوشحال میشم ببینید، و اگه دوست داشتید سابسکرایب هم کنید.
youtu.be/_RJjIuYghX0
قبل از ۸۸ یعنی دوره معجزه هزاره سوم، محمود احمدی نژاد🤡. میانگین حقوق معلمان در سال ۸۷ حدود ۵۰۰هزار تومن (۵۲۶ دلار) و پایه حقوق کارگری ۲۲۰هزارتومن (۲۳۰ دلار بوده). این بزرگوار احتمالا نمیدونه اروپا یک کشور نیست ولی خب اون زمان میانگین ناخالص حقوق معلمان تازهکار در اتحادیه اروپا ۲۴۰۰ دلار و با ۱۵ سال سابقه کار حدود ۳۲۰۰ دلار بوده.
ترامپ در گردهمایی انتخاباتی در جورجیا، مدیرعامل آئودی رو روی صحنه دعوت کرد و از ساخت اولین کارخانه این خودروساز آلمانی توی آمریکا خبر داد.
قراره برای ساخت این کارخانه حدود ۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری بشه، سالانه ۲۰۰ هزار شاسیبلند لوکس تولید کنه و برای ۴۵۰۰ نفر شغل ایجاد بشه. طبق اعلام آئودی، ساخت کارخانه از سال ۲۰۲۷ شروع میشه و تولید خودرو هم از اوایل دهه ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد.
قطر، یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع (LNG) جهان، قراردادی برای خرید سالانه ۴ میلیون تن LNG از شرکت آمریکایی Cheniere امضا کرده. این قرارداد از سال ۲۰۳۱ آغاز میشه و تا ۲۰۵۴ ادامه داره.
نمودار، صادرات LNG قطر رو نشون میده که برخلاف صادرات نفت، هنوز بسیار پایینتر از بیش از بحرانه. این توافق میتونه بخشی از تلاش دوحه برای تنوعبخشی به منابع تأمین، کاهش وابستگی بلندمدت به مسیر تنگه هرمز و تضمین تحویل گاز به مشتریان آسیایی باشه.
دولت آلمان و انویدیا توافق کردهاند برای توسعه فناوری Physical AI (هوش مصنوعی فیزیکی) همکاری کنند. هدف این همکاری، استفاده از زیرساخت صنعتی آلمان و تبدیل آن به یکی از مراکز اصلی هوش مصنوعی در صنعت و رباتیک اروپاست.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، معتقد است در آینده هر شرکت صنعتی عملاً دو کارخانه خواهد داشت:
کارخانه واقعی: جایی که ماشینآلات، رباتها و کارگران فعالیت میکنند.
کارخانه دیجیتال (Digital Twin): یک نسخه مجازی از همان کارخانه که در آن میتوان تولید، عملکرد ماشینآلات و تغییرات خطوط تولید را شبیهسازی و بهینهسازی کرد.
او پیشبینی میکند بخش بزرگی از فعالیت کارکنان صنایع آلمان در آینده در محیط دیجیتال انجام شود.

















