Radek Srokowski

Zrobił się mikro-viral więc warto doprecyzować czemu mam z tym Dubajem problem i dlaczego serio uważam, że nie powinno się tam latać ani pracować, o ile nie jest to absolutnie konieczne. ZEA jest przede wszystkim państwem fundamentalnie autorytarnym. To, że buduje ładne rzeczy, jest super nowoczesne i ma sprawną administrację nie zmienia natury jego instytucji: pozbawionych odpowiedzialności przed obywatelami, niedemokratycznych, ograniczających swobodę organizacji politycznej, wolność słowa czy swobodę kontraktów. To co widzą obywatele zachodu to życie w specjalnych strefach ekonomicznych. Niskie podatki i oferta (zwłaszcza) dla High-Networth Individuals nie zmienia istotny państwa - to jest po prostu selektywna "liberalizacja" w ramach systemu, który jako całośc pozostaje autorytarny. To nie jest żadna "wolnorynkowa utopia" jak ktoś tu napisał tylko model w którym wolność gospodarcza funkcjonuje jako selektywnie dawkowane narzędzie polityki państwa - forma koncesji udzielanej w wąskim zakresie, zdefiniowanej grupie ludzi i na warunkach ściśle wyznaczanych przez władzę. Wolność nie jest tam formą eksperski głębszej, fundamentalnej zasady ale jest elementem planowanej strategii ekstrakcji kapitału i prestiżu. Wszystkie kluczowe sektory gospodarki pozostają bezposrednio pod kontrolą rządu albo są kontrolowane przez elitę panujacą. Oznacza to, że podobnie jak np. w Rosji, granica pomiędzy państwem a biznesem jest strukturalnie zatarta. W takim systemie nie mamy doczynienia z rynkiem, który mógłby władzę ograniczać ale z rynkiem w całości jej podporządkowanym i od niej zależnym. Z libertariańskiej perspektywy problemem nie jest efektywność czy nawet brak demokracji ale sprzecznośćz fundamentalnymi postulatami zachodniego, demokratycznego liberalizmu: brak realnej równości wobec prawa, brak swobody wyjścia z relacji kontraktowych, brak wolności słowa i brak ograniczeń dla arbitralności władzy politycznej. Biznes można sobie tam prowadzić - o ile nie wchodzi się w kurs kolizyjny z polityczną strukturą systemu. Podatki można płacić niemal najniższe na świecie - o ile akceptuje się zerowy wpływ na "zasady gry". Można zawierać kontrakty - ale w systemie w którym nic nie gwarantuje, ani nawet nie próbuje niwelować asymetrii siły pomiędzy stronami (model pracy imigranckiej kafala to najgorszy przykład). To nie jest typowe "państwo dobrobytu" w którym etatyzm ma charakter redystrybucyjny. Ale to wciąż jego inna, IMO bardziej niebezpieczna, odmiana: państwo, które może i nie obciąża podatkami kapitału ale utrzymuje za to dużo silniejszy monopol na władzę polityczną i kontrolę nad życiem społecznym - monopol na przemoc, który z "wolności gospodarczej" uczynił sobie narzędzie do stabilizacji swojej siły. A, że państwa, poprzez tworzących je ludzi, reagują silnie na bodźce to uważam, że prowadzenie tam biznesu, zmiana rezydencji podatkowej czy nawet wrzucanie pięknych zdjęć i podkreślanie jakie to fajne i nowoczesne miejsce, systemowo wzmacnia i podtrzymuje tą strukturę - taki z resztą jest przecież cel wszystkich tych specjalnych zasad dla obywateli zachodu. Przyczyniając się do napływu kapitału i prestiżu wzmacnia się i współuczestniczy w procesie uniemożliwiającym instytucjonalną liberalizację. A nawet gorzej: wysyła się sygnał, że oferując wyłącznie selektywną wolność gospodarczą i przywileje fiskalne można utrzymywać drakońskie - z punktu widzenia Europy czy USA - ograniczenia innych wolnośći. Na koniec warto podkreślić, że wolność gospodarcza, która wynika nie z realizacji wspomnianych głębszych zasad, a z decyzji władzy to nie prawo, a przywilej - czasowy i chwiejny. Taki system nie jest dla mnie rzadną alternatywą dla etatyzmu, z którym problem mamy "u siebie" tylko jego jeszcze groźniejszą i sprawniejszą odmianą z którą tym bardziej trzeba walczyć, a nie wspierać ją swoimi pieniędzmi i autorytetem.