DNA onarım kusuru taşıyan rektum tümörleri, immünoterapiye daha duyarlı olabiliyor. dMMR/MSI-H özellikli bu tümörlerde, DNA’nın kopyalanması sırasında oluşan hatalar birikiyor. Genetik değişikliklerin bir bölümü, bağışıklık hücrelerinin tanıyabildiği anormal proteinlerin üretilmesine yol açıyor. Dostarlimab, T hücrelerindeki PD-1 reseptörünü bloke eden bir antikor. PD-1 üzerinden iletilen baskılayıcı sinyalin engellenmesi, tümöre karşı bağışıklık yanıtını güçlendirebiliyor. AZUR-1 çalışmasında 154 hastaya üç haftada bir, dokuz küre kadar dostarlimab verildi. Veri kesim tarihinde bu hastaların 110’u ek kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi almadan ve hastalığı ilerlemeden izleniyordu. Ortanca takip 26,3 aydı; çalışma karşılaştırma kolu içermiyordu. Görüntülemede yanıt eksik göründüğü için ameliyat edilen 15 hastanın 12’sinde patolojik tam yanıt bulundu. Klinik tam yanıt alınan hastalarda rektal MR ve endoskopiyle izlem sürdürülüyor. Tedavi sırasında bağışıklığın sağlıklı dokulara yönelmesi de ciddi yan etkilere yol açabiliyor. FDA, 19 Ekim 2026’da dostarlimaba evre II–III, dMMR/MSI-H özellikli lokal ileri rektum kanseri için ABD’de hızlandırılmış onay verdi.

Aslı Kalaç'a geçmiş olsun Grip aşısının önemini anladığımız bir haber Şimdi meslektaşlarım için, özellikle TUS'iyerler için olmak üzere influenza ile bronkospazmın ortak mekanizmasının mantığından bahsetmek istiyorum Solunum yolu virüsleri bronşları döşeyen epitele hasar veriyor Epitelin altındaki hızlı uyum gösteren reseptörler, yani öksürüğü ve bronş refleksini başlatan sinir uçları açıkta kalıyor. Solunan tahriş edici maddeler bunları kolayca uyarıyor, vagus siniri üzerinden bronş düz kası kasılıyor Bu refleksi 1976'da ölçmüşler Soğuk algınlığı geçiren 16 sağlıklı gönüllü histamin soluduğunda hava yolu direnci ortalama %218 artmış, enfeksiyonu olmayan 11 kişide artış %30,5'te kalmış Atropin bu artışı hem geri çevirmiş hem önlemiş, daralmanın vagal refleksle oluştuğu buradan anlaşılıyor Sitrik asit solutulduğunda da daralma, aynı kişilerin iyileştikten sonraki ölçümüne göre belirgin fazla çıkmış. Öksürük eşiği de düşmüş, iyileştikten sonra yeniden yükselmiş Gönüllüler soğuk algınlığı geçiriyordu, aralarında grip tanılı kimse yoktu İnfluenzada da aynı refleksin işlediğini düşünüyorum ama bu çalışma onu ölçmedi, bu kısım benim yorumum Tabii ilaç seçiminde de bu göz önünde bulunduruluyor. Grip antiviralleri arasında soluma yoluyla kullanılan zanamivir bronkospazm yapabiliyor, astım ve KOAH gibi hava yolu hastalığında kontrendike Ağızdan alınan oseltamivirin en büyük faydası belirtilerin ilk 48 saatinde başlandığında görülüyor Bu arada aşılanma için geç kalınmamasını tavsiye ederim Aşıdan sonra koruyucu antikorların oluşması yaklaşık iki hafta sürüyor

Güzel hazırlanmış bir yazı, gerçekten tebrik ederim. Mikrobiyoloji tarafından birkaç şey ekleyeyim. Fusobacterium nucleatum ağız florasının yerleşik bir üyesi. Tümöre nasıl tutunduğu önce kolon kanserinde gösterildi. Yüzeyinde Fap2 adlı bir lektin var, tümör hücrelerinde artan Gal-GalNAc şekerine yapışıyor. Farelerde kan yoluyla verilen bakteri bu sayede tümör dokusuna yerleşti. Meme kanserinde de hastalık ilerledikçe aynı şeker artıyor. Johns Hopkins çalışmasındaki BRCA1 bulgusuna da bu şeker uyuyor. BRCA1 mutasyonlu hücrelerin yüzeyinde daha fazla birikiyor, bakteri de hücrenin içine bu şekere bağlanarak giriyor. Kolon kanserinde bakteri tümörle sınırlı kalmıyor, uzak metastazlarda da birincil tümördeki mikrobiyom topluluğuyla birlikte bulunuyor. Meme kanseri için bunu bilmiyoruz. İnsan tümörlerinde bolluğu gösterilmiş, tümör büyümesini tetiklediği ise fare ve hücre deneylerinde. Farelerde antibiyotik hem kolon hem meme modelinde büyümeyi yavaşlattı, insanda ne işe yarayacağı henüz belirsiz. Kendi başınıza antibiyotik kullanmaya kalkmayın tabii. Bakalım, gerçekten şu ana kadar gösterdiklerinden çok daha ilginç bir bakteri olduğu net ama zaman ve yeni çalışmalar ne gösterecek.

Makaleyi okudum. Evet, böyle bir gözlem var. Total tiroidektomi materyali serum fizyolojikte 30 dakika bekletilince ortama PTH salınmış, tiroid örneklerinde ortalama 38,5 pg/mL, tiroid dışı kontrol dokularında 6,95. İmmünofloresanda da tiroid epiteline benzeyen bazı hücrelerde PTH granülleri görülmüş. Erhan hocayı ve ekibini bu gözlem için içtenlikle tebrik ederim, üzerinde çalışılmaya değer bir bulgu. Haberin dili yanlış. Yeni hücre keşfi, kalsiyum metabolizmasına doğrudan etkinin kanıtlanması, tıp literatürünün baştan yazılması gibi ifadelerin makalede karşılığı yok. Böyle abartılı duyurular çalışmanın gerçek değerine de zarar verir. Çalışma tek merkezde, 46 hastayla yapılmış. PTH tek bir antikorla boyanmış, PTH mRNA'sı gösterilmemiş, kalsiyum da ölçülmemiş. Makalenin sonuç cümlesi bile temkinli kurulmuş, PTH yeni bir hücre popülasyonundan gelmiş olabilir. Mikroskobik bir paratiroid parçasını dışlamak zor, tiroidektomi örneklerinde bildirilmemiş paratiroid dokusu %10,2 oranında çıkmış (Mayer 2023). Şu an zaten alkışlıyoruz ama bağımsız merkezler tekrarlayıp hücrede gen ifadesi de gösterilirse hep birlikte daha büyük alkışlarız. Henüz olmayan bir şeye varlık atfetmek doğru değil. Kaynakları aşağıya bıraktım.

Setler arasındaki birkaç dakika Dinlenme süresini kısaltınca antrenman yoğun hissedilir; sonraki sette kaldırabildiğin yük ve tamamladığın tekrarlar da azalabilir. Antrenmanlı 21 erkekle yapılan karşılaştırmada üç dakikalık aralar, bir dakikalık aralara göre bazı kuvvet ve büyüme ölçümlerinde daha iyi ilerleme sağladı. Daha geniş 2024 değerlendirmesi, bir dakikayı aşmanın küçük bir büyüme katkısı olabileceğini buldu; 90 saniyenin üzerindeki ek katkı belirsizdi. Bu eşikler herkesin dinlenme ihtiyacını belirlemiyor. Ağır squatın ardından hazır hissetmenle, küçük bir kas grubunun çalışmasını tekrarlaman farklı süreler isteyebilir. Saati takip ederken bir sonraki setin performansını da izle; kısalttığın aranın karşılığında ne kaybettiğini orada görebilirsin.

Mehmet Emin bey, bir kardiyolog olarak bu gelişmeyi takip ediyorsunuz. Bunun sağlık ya da güvenlikle ilgisi olmadığını, maddi bir ihale sonucu olduğunu da mı bilmiyordunuz?? Tam olarak neyi kastediyorsunuz? Alıntıladığınız Wafik El-Deiry, p21/WAF1'i keşfetmiş önemli bir onkolog. Ancak son zamanlarda ne yazık ki aşılarla ilgili çarpıtmalar paylaşıyor. Benzer bir çarpıtmasında doğrusunu yazdığım için beni engelledi. Şartname mRNA (ATC J07BN01) ve protein aşısı (J07BN04) tekliflerine birlikte açıktı. Kazananı doz fiyatı belirledi, tek ek kriter buzdolabında 7 aydan uzun raf ömrüydü. İsveç bu sonbahar Comirnaty XFG ile aşılıyor, mRNA aşılarının AB ruhsatı da yürürlükte. Miyokarditte aşıyı enfeksiyonla yan yana koyalım. İsrail'de eşleştirilmiş analizde Comirnaty sonrası fazladan 2,7/100.000, COVID enfeksiyonu sonrası 11/100.000 çıktı, enfeksiyonda pulmoner emboli ve intrakraniyal kanama da arttı (Barda ve ark., NEJM 2021). İngiltere'de miyokardit hız oranı Comirnaty dozlarında 1,5 ile 1,7, pozitif testten sonra 6 ile 11 (Patone ve ark., Circulation 2022). 40 yaş altı erkekte Moderna'nın ikinci dozunda fazladan 97/milyon, enfeksiyonda 16/milyon. mRNA aşıları etkili ve güvenli, bu kanıtlanmış durumda. Faz 3'te koruma %95 (Polack ve ark., NEJM 2020) ve %94,1 (Baden ve ark., NEJM 2021). Milyonlarca dozdan sonra da miyokardit çok nadir görülen bir yan etki olarak kaldı. Bir kardiyolog olarak halk sağlığını etkileyecek konularda daha sorumlu paylaşımlar yapmaya davet ediyorum.

Domatesin, olgun peynirin ve et suyunun o derin tadının arkasında serbest glutamat var. Monosodyum glutamat (MSG, etikette E621) bu aminoasidin sodyum tuzu. Bugün nişasta, şeker pancarı, şeker kamışı ya da melasın fermantasyonuyla üretiliyor; yoğurt ve sirke yapımına benzer bir süreç. Proteinler sindirilirken açığa çıkan glutamat ile MSG'deki glutamat kimyasal olarak aynı molekül. Bir yetişkin günde yaklaşık 13 gram glutamatı zaten besin proteinlerinden alıyor, eklenmiş MSG'den gelen miktar ise ortalama 0,55 gram civarında hesaplanıyor (ABD tahmini). Kendini MSG'ye duyarlı bilen kişilere sırayla MSG ve plasebo verilen deneylerde yakınmalar tutarlı biçimde tekrarlanmadı. Baş ağrısını inceleyen sistematik derlemede yemekle birlikte verilen altı çalışmanın hiçbirinde, bir çalışmadaki kadın alt grubu dışında, anlamlı fark çıkmadı. Aç karnına verilen yedi çalışmanın dördünde fark vardı. Bunların çoğunda MSG %2'nin üzerinde derişimde çözelti olarak içirilmişti, tadı belirgin olduğu için körleme sağlam sayılamıyor. İlk yazarın sanayi destekli Uluslararası Glutamat Teknik Komitesi'nden olduğunu da bilerek okumak lazım. Tek seferde, yemeksiz 3 gram ya da daha fazla MSG alan bazı duyarlı kişilerde baş ağrısı, uyuşma, kızarma, karıncalanma, çarpıntı ve uyku hali gibi kısa süren, çoğunlukla hafif belirtiler görülebiliyor. MSG eklenmiş tipik bir porsiyonda 0,5 gramdan az bulunuyor. Avrupa'da E620–E625 grubu için kabul edilebilir günlük alım 2017'de kilo başına 30 mg glutamik asit olarak belirlendi; 70 kiloluk biri için yaklaşık 2,1 gram. Aynı değerlendirmede bazı nüfus gruplarında toplam maruziyetin bu sınırı aştığı hesaplandı. Bulyon, hazır çorba ve çeşni karışımlarıyla sık beslenen biri için bu sayı anlam taşıyor. MSG'de sofra tuzunun yaklaşık üçte biri kadar sodyum var, tansiyonu yüksek olan bunu da hesaba katmalı. Glutamatın glutenle ilgisi yok. Çölyak hastası soya sosundaki buğdaya tepki verebilir, içindeki MSG'ye vermez. Yemekten sonra başlayan bir baş ağrısını tek bir katkı maddesine bağlamadan önce yenen miktara, aç karnına olup olmadığına, yemeğin tuzuna ve aynı tablonun her seferinde tekrarlayıp tekrarlamadığına bakılır.

Akşam yemeğinden sonra on dakikalığına dışarı çıkmak, günün hareketini öğünle buluşturur. Tip 2 diyabetli 41 yetişkinin katıldığı randomize çapraz araştırmada, üç ana öğünün ardından onar dakika yürüme önerisi, günün herhangi bir saatinde otuz dakika yürüme önerisiyle karşılaştırıldı. Öğün sonrası üç saatlik glikoz artışını bir bütün olarak ölçen değer yaklaşık yüzde 12 daha düşüktü; fark en belirgin olarak, karbonhidratın en çok tüketildiği akşam yemeğinden sonra görüldü (yaklaşık yüzde 22). Bu, herkesin kan şekerinin yüzde 12 azalacağı anlamına gelmez. Çalışma iki haftalık dönemleri değerlendirdi, yıllar içindeki hastalık riskini ölçmedi. Sofradan kalkıp rahat bir tempoyla yürümek uygulanabilir bir başlangıçtır. İnsülin veya hipoglisemi yapabilen ilaç kullananlarda hareketin zamanı ve kan şekeri takibi ayrıca planlanır.

Cevapları alalım...