pareto_optimum retweeted
Türkiye'de Ortalama Memur Maaşı ve Asgari Ücretin Dolar ($) Bazında Tarihsel Seyri (1930–2026).. Memur maaşının grafiğine bakın.. son çeyrek yüzyıl memur yüzyılı olmuş gibi..
pareto_optimum retweeted
Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak,
“Bir buçuk yıl önce (BDDK Başkanı) Şahap Kavcıoğlu'nu bizzat ziyaret ettim. Bir kurul üyesi de toplantıdaydı.”
“BDDK'da birtakım maddi çıkar ile iş yaptığı düşünülen, konuşulan ve hiç olmaması gereken birtakım şeyleri ona aktardım ve önlem alınması gerektiğini söyledim.” diyor.
Ramazan beye millet olarak teşekkür borçluyuz. Fon soygunu patlamadan yaklaşık 2 yıl önce uyarmadığı bir kurum kalmamış. Uyarıları dikkate alınmadığı gibi Ramazan beyi 2 defa gözaltına aldılar.
Halimizi kadı ile ilgili meşhur söz özetliyor: “ananı belleyen kadı ise” …
pareto_optimum retweeted
Senin Türkiye siyaseti dediğin şey Ankara’da doymak bilmeyen domuz bürokrat, Ege ve Akdeniz’de metresine belediyesinden hediye alan yolsuz, iç anadoluda kestiği haracı kumarda yiyen pavyon fedaisi, karadeniz de kaçakçı mafya, doğuda uçkuru peşinde koşan kriminal feodaldir..
pareto_optimum retweeted
İnanılmaz bir gün yaşıyoruz. Siyasette bazı isimler vardır, soyadları anayasadan bile daha korunaklıdır. O isimlerden birinin oğlu, X-Ray cihazına çantasını bırakıp ifade vermeye gidiyorsa geçmiş olsun; birilerinin krallığı yıkılmış, mitolojik ejderhalar SGK prim borcu yapılandırma kuyruğuna girmiş demektir. Tarihin böyle günleri de varmış.
pareto_optimum retweeted
Ve daha Güneş sisteminin dışına bile çıkmadı. En yakın yıldız ise 4 ışık yılı uzaklıkta. Yani en yakın yıldıza gitmek istesek bu mesafenin 365 x 4 katı, 1460 katı yol almamız gerekiyor.
Galaksimiz Samanyolu ise bir uçtan bir uca 100 bin ışık yılı. Yani en yakın yıldıza mesafenin 25 bin katı.
En yakın galaksi Andromeda ise 2.5 milyon ışık yılı uzaklıkta. Yani Samanyolu’nun genişliğinin 25 katı.
Bunları anlaşılması için basitleştirelim, diyelim ki Voyager 1’in aldığı mesafe 1 santim olsun, 1 fındık kadar mesafe. En yakın yıldız 1460 santim uzaklıkta yapar, 14.6 metre uzakta, arka arkaya 3 araçtan biraz daha uzakta. Yani bi aracın sonuna fındığı koyun, sonra o aracın önüne de iki araç koyun.
Voyager 1’in aldığı mesafe 1 fındık kadar ise Samanyolu’nun genişliği ise 365 kilometre. Yani karayoluyla Ankara’dan Uşak’a (368 km) gitmiş olursunuz. Kuş uçuşu ile ise İstanbul Avrupa yakasından Ankara’ya mesafe demek bu.
Ya Andromeda? Artık 9125 kilometre gibi bir mesafeden bahsettiğimiz için, ki bu ekvatorun, yani dünyanın çevresinin, yaklaiık dörtte biri, kuş uçuşu ile Büyük Okyanus hariç İstanbul’dan dünyanın hemen hemen her yerine ulaşmak demek.
1 fındık nere İstanbul’dan Tokyo veya New York nere?
Ve bu sadece en yakın galaksi. Gözlemlenebilir evren 46.5 milyar ışık yılı. Yani Andromeda’ya olan mesafemizin 18 bin 600 katı.
Böyle bir evrende ezelden ebediyete mutlak gerçeği kesinkes bildiğine “inananlar” var.
O esnada insanlık tarihi bir kilometre taşına varmak üzere. NASA'nın 1977'de fırlattığı Voyager 1 uzay aracı, 10 dakika sonra tam olarak 1 ışık günü uzaklığa ulaşacak.
Bu mesafe yaklaşık 25,9 milyar kilometreye karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle, ışık hızında hareket eden bir sinyalin Dünya'dan Voyager 1'e ulaşması tam 24 saat sürecek.
Voyager 1'in bu mesafeye ulaşması 49 yıl, iki ay ve 11 gün sürdü.
pareto_optimum retweeted
AKP devletçi türkiyenin üretim altyapısını neoliberal politikalarla yok ederken toplumsal fakirleşmenşn telafisini de verimsiz kamu istihdamı ile gerçekleştir
Üretim alt yapısı yok oldu elde de bu gizli işsiz ordusu kaldı.
Vallaxi yzık bu millete
pareto_optimum retweeted
Gerçek binici için bulunmaz nimet bu "değişenli" arabalar, galericiler kendi kazdıkları kuyuya düştüler.
Yetkili servis dışı onarım görmüş araba alınmaz. Onarım kayıtları tam olmayan araba alınmaz. Hasarı olup, tramer kaydı olmayan araba alınmaz.
Videodaki araba kendisine gelse 5 milyon vermez bu arada.
Bir galerici, 9 milyon 650 bin TL’ye aldığı araç köpeğe çarptıktan sonra yaşadıklarını anlattı:
“Şimdi arabanın ticaretini abiye bitirtdik. Dedi ki: "İbrahim, bunu ne yapmamız gerekiyor? Kaskodan mı alalım, yoksa dışarıdan mı yaptıralım?" Abi, biz bu arabayı satacağımız zaman bunu söylemeden satamayız. O yüzden en iyisi mi, araba servis kayıtlarına geçsin diye arabayı yetkili servise yaptırdık, 450 bin TL'de tramer kaydı yansıdı.
Aracı şimdi satışa çıkarttık, 9.650.000 TL'ye aldığımız arabaya 8 milyona para veriyorlar. Adam 1,5 milyondan fazla para sildi. Şimdi beni arıyor, "İbrahim, senin aklına uyduk" diyor. Abi yani, bu işin doğru olanı bu. Biz böyle bir milletiz. Ya arabanın airbag'i açmış. Ne yürüyeninde ne motorunda hasar oldu. Yani niye bu kadar takıntılı bir milletiz? Sök-tak'a takılıyoruz, değişene takılıyoruz. Takılalım, takılalım da, arabaları 10 parçaya bölüp tekrar birleştiriyorlar, altından kesiyorlar, üstünden kesiyorlar.
Ya, şöyle bir araba bulunur da alınmaz mı? Bu arabanın sıfırı 11 milyon, ikinci el piyasası 9.750.000 - 9.800.000. Bu araba 8,5 milyon liraya verilir mi ya? Bu aracın emniyet kemeri takılı olduğu için airbag açtı. Adam canını mı düşünsün, airbag'ini mi düşünsün?”
pareto_optimum retweeted
Devlet gün gelir millete koyduğun postanın, döndürdüğün fırıldağın hesabını sorar Şahap.
pareto_optimum retweeted
Bozacının şahidi şıracı olurmuş. Eğitimsiz olduğu öne sürülen önde gelen İttihatçıların neredeyse hepsi Mekteb-i Erkan-ı Harbiye, Mekteb-i Harbiye ve Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane mezunu. Bunlar imparatorluğun en modern ve en ileri eğitim kurumları. Cavid Bey'in Mekteb-i Mülkiye-i Şahane çıkışlı olmasını geçtim, Doktor Nazım vs. Sorbonne mezunu. Osmanlı'nın yıkılışından Düvel-i Muazzama siyaseti ve birkaç asırlık yapısal sorunları değil de İttihatçılığı sorumlu tutma aymazlığı gülünç bile değil.
Sonunda biri İttihatçıların ter*rist olduğunu kabul ederek gerçekleri anlatmış. Balkan gerillası dediği çeteler köy basıp Müslüman kızları dağa kaldıran, milletin malını yağmalayan zorbalardı.
Sadece şunu atlamış İttihatçıların kendileri bizzat jurnalciydi. Sultan Abdülhamid tahttan indirildiğinde jurnal belgelerinde kendilerini gördüler. Mert adamlar olsalardı o belgeleri arşivleyip mahkeme ederlerdi.
İttihatçılar iktidar hırsıyla tarihte görülmemiş ihanetleri sergilediler. Bunu tarihi hakkakiyetli okuyan her Müslüman anlar. Osmanlı muslim gayrimüslim bütün milletlere hükmeden bir Türk imparatorluğuydu. İttihatcıları eğitimsizlikleri ve vizyonsuzluklari sebebiyle bu devleti 10 sene yönetmeyi beceremediler. Koca imparatorluğu Almanın, Rusun, İtalyanın, İngilizin ve Fransızın pençelerine teslim ettiler.
Haçlıların asırlarca deneyip beceremediği yıkımı 9 senede becerdiler.
İhanetlerini gizlemek için de jurnalleri imha ettiler. Yetmedi 9 sene boyunca yaptıklari yağma ve talanın vesikasını imha ettiler. Teşkilatlı bir topluluk oldukları için yurt dışına kaçanların mirası bir grup hayranlarına kaldı. Onlar da bugün gençliği Enver Talat Cemal edebiyatıyla zehirliyor.
Gerçekler ise yüzlerine işte böyle tokat gibi çarpıyor 👇
pareto_optimum retweeted
🚨Eskiden yaşasaydın, bir Sancak beyi bile Çerkez ya Slav diyarlarından aldığı kölelere nikah kıydığı için muhtemelen ve şansın varsa bir köy ağasının üçüncü eşi olurdun. Topkapı sarayından içeri girmen ise mümkün olmazdı hatta Gülhane parkı bile sana kapalıydı. İttihatçılar açtı
pareto_optimum retweeted
Buna değinmiştik.
Yılbaşına göre hanehalkı ve sektör Altın varlığı 120 milyar dolar kadar azaldı.
TL bazında ise nominal olarak düştüğü için enflasyon karşısında reel olarak çok daha büyük kayıp oluşturdu.
Bu hem servet etkisi anlamında hem de fiili harcama olarak konut ve otomobil tarafında yavaşlamaya sebep oldu.
Son yıllarda DTH hesaplarının da büyük kısmı Altın olmuştu. Bu döviz tarafındaki yavaş değerleme ile birleşince yabancı para mevduat tarafında da bir negatif servet etkisi oldu.
İhtiyari harcamalar, 15 Eylül = 100 bazına göre 79'a geriledi.
Zorunlu harcamalar, Aynı bazda 96 seviyesine indi.
Tüketici kredileri, yıllıklandırılmış büyüme ağustos sonunda %30'un üzerindeyken ekim sonunda %15'in altına düştü..
Ticari Kredi tarafı da enflasyona paralel gidince şimdi "piyasada para yok abi" safhasına geldik..
Turkish Households Buckle Under Gold-Price Slide, Funds Crisis
Falling gold prices and an investment-industry crisis are amplifying a slowdown in Turkish domestic demand, reversing a wealth effect that helped sustain household spending in recent years.
High gold prices typically act as a buffer against elevated inflation for ordinary Turks, who own the bulk of the country’s gold holdings. These were estimated at over 4,300 tons as of July. But after surging in value at the start of this year, bullion has fallen by about a third from record highs hit in January, data compiled by Bloomberg shows.
- Bloomberg
pareto_optimum retweeted
İslamcısı da solcusu da evi barkı, malı mülkü yağmalanan Türkler olunca “geçmişle hesaplaşmak” istemiyor, kimse “pogrom” diye sayıklamıyor, kimse “katliam, kirli geçmiş” demiyor.
Yetmiyor bu cehennemde kurtulan Türklerin, kurtuldukları için hesap vermesi bekleniyor.
pareto_optimum retweeted
هل نحن أمام يالطا جديدة؟
مع الحديث عن اللقاء المرتقب بين دونالد ترامب وفلاديمير بوتين وشي جين بينغ، تتجدد المقارنات التاريخية مع مؤتمر يالطا عام 1945، حين اجتمع قادة القوى المنتصرة لرسم ملامح النظام الدولي وتقاسم مناطق النفوذ.
لكن هل يمكن للعالم اليوم أن يشهد نسخة جديدة من يالطا؟
في رأيي لم يعد العالم كما كان في زمن يالطا، حين اجتمع المنتصرون في الحرب العالمية الثانية لرسم خرائط النفوذ وتحديد مصائر الدول والشعوب. فالعالم اليوم أكثر تعقيداً وتفككاً، ومثقل بالأزمات والحروب والصراعات الاقتصادية والسياسية التي تتجاوز قدرة أي قوة منفردة على احتوائها.
إن الحديث عن لقاء قادة أمريكا وروسيا والصين لإعادة توزيع مناطق النفوذ يبدو وكأنه استدعاء لعالم لم يعد موجوداً. فلا الولايات المتحدة قادرة على فرض إرادتها على الجميع، ولا روسيا تملك القدرة على استعادة مجال نفوذها السابق بالكامل، ولا الصين تستطيع تحويل قوتها الاقتصادية إلى هيمنة سياسية شاملة.
العالم أصبح شبكة معقدة من المصالح والتناقضات والقوى الإقليمية والدولية. ومن أوكرانيا إلى الشرق الأوسط، ومن تايوان إلى أوروبا، تتشابك الأزمات بطريقة تجعل أي اتفاق بين الكبار محدوداً بقدرة الآخرين على قبوله أو رفضه
لم تعد القضية مَن يملك حق تقسيم العالم، بل مَن يملك القدرة على إدارة الفوضى التي تعمّه.
pareto_optimum retweeted
HGS meselesini bir deşiyorsun,
Eski Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın oğlu Ahmet Nuri Elvan'ın Ankara–Niğde Otoyolu'nun geçiş ihlallerinden doğan icra dosyalarını takip ettiği bilgisine ulaşıyorsun.
Eski İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu'nun oğlu Murat Aksu'nun Kurucu ortağı olduğu ASC Hukuk Bürosunun Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu'nun icra takiplerini üstlendiğini öğreniyorsun.
Eski Ulaştırma Bakanı Mehmet Cahit Turhan Kuzey Marmara Otoyolu üst yönetiminde yer alıyor.
Üç önemli bürokratın oğulunun ismi daha bu işlerde geçiyor. Ama teyit edemediğimiz için, açıklayamıyoruz.
AKP kadroları ise tüm bunlar ortaya çıkmasın diye sessiz. Bir de "umarım birisi yanlış isim verir de, o kişiyi verdiği yanlış isim üzerinden manipülasyon yapmakla suçlarız" diye el ovuşturuyorlar.
Ama bu işlerle bağlantılı olan kişileri kendileri de açıklamıyor.
Bunların vicdanla, milletle, insanla, dürüstlükle, mertlikle ilişiği kalmamış.
Kafaları hep fırıldakta.
pareto_optimum retweeted
1881 TL ye kitap satılmasını meşru gören kanalın varlığı ya da yokluğu bizim için bir anlam ifade etmiyor. Aslında bizim eski fikir mahallesinin kerizliği! Hiç unutmayacağım bir olaydır, o kitap basıldığında yayıncısı gelen tepkilere "Eğleniyor muyuz gençler" diye ileti atmıştı
pareto_optimum retweeted
birebir tarihsel metin olmasa da muhteşem yüzyıl'da şehzadelerin yeniçeri ocağı'na sembolik kaydının yapıldığı tören sahnesindeki yeminde geçen "ya ali" ve "ey muaviye ümmeti" nidalarıyla ilgili tartışmalara ve hicaz-körfez geleneğinden arapların tepkilerine baktım şurada.
anadolu müslümanlığında ali, ehlibeyt zaten sevilir ve haklarında kötü düşünmek dahi kabul edilemez. hatta "ehlibeyt sevgisi" o kadar güçlüdür ki çeşitli kesimleri şok etse de yeniçerilerin yüzyıllarca ortodoks sünni-hanefilik yerine bektaşi tekkesine bağlı olmasının nedenlerinden biri de budur demek yanlış olmaz diye düşünüyorum.
bu konu konuşmayı çok sevdiğim bir konu. çünkü yeniçerilerin devlet-yönetici sınıfının itikadi-fıkhi çerçevesinin dışında kalan bektaşilik tarikatı üzerinden şekillendirilmesi çok katmanlı bir siyasi-sosyolojik kurgu.
osmanlı tarihsel hafızada katı bir sünni-hanefi imparatorluk olarak yer etse de kuruluş dinamikleri bundan oldukça farklıydı. kuruluş dönemi osmanlısında keskin mezhepsel sınırlar henüz çizilmemişti, esnek bir uç beyliğiydi ve fetihlerin inanç omurgasını abdalan-ı rum olarak anılan heterodoks dervişler oluşturuyordu. (yani yeniçeri ocağı'nın mayasında bektaşi geleneğinin en baştan beri mevcut olduğu söylenebilir.) ancak asıl kırılma, 16. yüzyılda şah ismail'in anadolu'daki kitleleri safeviler altında örgütlemesi ve 1. selim'in memlükleri yıkarak mısır ile hicaz'ı topraklarına katmasıyla yaşandı.
bu gelişmelerle birlikte arap coğrafyasının köklü sünni medrese geleneğinin merkeze taşınmasıyla devlet bilinçli bir "sünnileşme" politikasına yöneldi. buna rağmen sarayın, resmiyette sünni-hanefi kimliğini pekiştirirken devletin vurucu askeri gücü olan yeniçeri ocağı'nı bektaşi geleneğine bağlı tutmayı sürdürmesi bir çelişkiden ziyade devşirilen çocukların bedenleri ve kimlikleri üzerinden yürütülen gayet bilinçli bir iktidar politikasıydı.
saray bu yöntemle bir yandan ilmiye (medrese uleması) ile seyfiye (silahlı güç) arasında ideolojik bir tampon bölge oluşturup ulemanın askeri gücü de kendi bünyesine katarak mutlak hegemonya kurmasını engellemeyi, diğer yandan da devşirme sisteminin yarattığı ağır psikolojik kırılmayı hafifletmeyi hedefliyordu. (kaldı ki hangi etnisite, inanç ve toplumsal kesimden çocukların devşirileceği, kimlerin muaf tutulacağı ve kimlerin kesinlikle devşirilmeyeceği de kanunnamelerle keskin biçimde belirlenmişti.)
balkanlar'daki hristiyan köylerinden küçük yaşlarda koparılarak ailesinden, kültüründen ve memleketinden uzaklaştırılan çocukları bir anda katı kurallara, arapça metinlere ve soyut bir tanrı konseptine dayanan medrese sünniliğine zorlamak ciddi bir yabancılaşma ve inanç bunalımı doğuracaktı. bektaşilik ise bu çocukların evreni anlamlandırdığı eski dini çerçeveyi kökten yıkıp yerine tamamen yabancı bir dünya kurmak yerine -ortodoks sünniliğin kaldıramayacağı bir esneklikle- tanıdık formları koruyup içlerini islami-tasavvufi figürlerle dolduran pragmatik bir ikame mekanizması işletti.
hristiyan köylüleri bir araya getiren toplumsal, sıcak ritüeller ve somut kutsallık sembollerine alışkın olan çocuklar, devşirilmelerinin ardından bektaşilik sayesinde her şeyin tamamen yabancı olduğu bir dünya yerine içerik itibarıyla farklı ama biçimsel olarak tanıdık bir dünyaya giriyordu.
bu süreç şu örneklerle somutlaştırılabilir:
- sünni kelamının bildikleri hiçbir şeye benzemeyen, mutlak soyut ve aracısız tanrı anlayışı, "baba-oğul-kutsal ruh" üçlemesiyle yetişmiş zihinleri için fazla mesafeli kalıyordu. bektaşilikteki "hak-muhammed-ali" üçlemesi ise içeriği farklı olsa da zihinsel şema olarak çocuğun yabancılık çekmeyeceği bir yapı sundu.
- hristiyan ayinlerindeki komünyon (ekmek-şarap paylaşımı), bektaşi cemlerinde dualarla "lokma"yı bölüşmek ve "dem" içerek bir araya gelmek şeklinde sünni ortodoksinin katı sınırları dışına çıkarak yeniden üretildi.
- kilisedeki günah çıkarma ve vaftiz pratikleri de mürşit ve cemaat huzurunda hesaba çekilme, özeleştiri verme anlamına gelen "dar'a durma" ritüeline ve manevi yeniden doğuş sayılan "ikrar verme"ye dönüştü.
bu geçiş sadece ritüellerle sınırlı kalmadı, devşirmelerin geride bıraktıkları kutsal coğrafya ve koruyucu figürler de bektaşi potasında dönüştürüldü. balkan köylüsünün gündelik dindarlığında önemli yer tutan azizler reddedilmek yerine islamileştirilerek sahiplenildi. baharın ve bereketin koruyucusu aya yorgi'nin hızır-ilyas (hıdırellez) kimliğine bürünmesi, denizcilerin ve yolcuların azizi aya nikola'nın balkanlar'da islam'ı yayan efsaneleşmiş derviş sarı saltuk ile özdeşleşmesi sayesinde devşirme askerler manevi coğrafyalarını tamamen terk etmiş hissetmedi. bunun yerine kendi çocukluklarının azizlerini yeni kimliklerinin evliyaları olarak sahiplenmeyi sürdürdüler.
sünni ortodoksinin yetersiz hatta cevapsız kaldığı önemli başlıklardan bir diğeri de yeniçerilere uygulanan evlenme ve aile kurma yasağıydı. sünni islam'da ruhban sınıfı, "celibacy" gibi kurumsal bir bekarlık pratiği bulunmadığı gibi, evlilik dinin helal kıldığı, hatta "peygamber sünneti" olarak açıkça teşvik ettiği temel bir kurumdu. dolayısıyla on binlerce genç erkeği evlilikten, aile kurmaktan ve çocuk sahibi olmaktan mahrum bırakmanın ortodoks sünni fıkhı içinde ne teolojik bir dayanağı ne de meşruiyeti vardı, aksine bu yasak sünni normlarla çok doğrudan gerilim yaratıyordu.
oysa imparatorluğun mülk edinmeyen, miras bırak(a)mayan ve tek sadakati ocağa ait olan köksüz bir savaşçı zümresine ihtiyacı vardı. sünniliğin yapısal olarak meşrulaştıramadığı bu yasağı bektaşilik, balım sultan'ın kurumsallaştırdığı "mücerredlik" (hiç evlenmeme) geleneğiyle kutsal bir mertebeye dönüştürdü.
bektaşi tekkesindeki "mücerred dervişler" kültü sayesinde yeniçerilerin bekarlığı, dinen teşvik edilen bir haktan mahrum bırakılma olmaktan çıkıp kendini dünyevi bağlardan arındırmış ve her şeyiyle adanmış bir savaşçının manevi üstünlüğü olarak kodlandı.
biyolojik ailesinden koparılan askere, kan bağından üstün tutulan "musahiplik" (yol kardeşliği) ile yeni bir akrabalık ağı ve hacı bektaş'ın pir, ocağın ise "ana" sayıldığı yeni ve kapalı bir aile düzeni sunuldu.
ailesi, çocuğu, malı ve sivil bir geleceği olmayan bir insanı cephede en ön safta gönüllü şekilde ölüme göndermek için, ölümü sıradan bir askeri görev olmaktan çıkarıp lirik ve ilahi bir anlama kavuşturmak da gerekliydi. medrese sünniliğinin devlet otoritesine ve düzene dayalı itaat vurgusu, canını ortaya koyan bir asker için tek başına yeterli duygusal motivasyonu üretmiyordu.
bektaşiliğin merkezindeki hüseyni gelenek ise hz. hüseyin'in kerbela'da yenileceğini bile bile zalimin üzerine yürümesini, mazlumiyetin ve onurlu direnişin en yüce mertebesi olarak işleyerek yeniçeriye bu duygusal derinliği verdi ve bu yolla savaş meydanında üstünlük için önemli olan "gaza ve cihat" coşkusunu pekiştirdi. yeniçeri için savaşmak sadece imparatorluğun sınırlarını genişletmek değil, bayraklarındaki zülfikar'ın gölgesinde ve nefesler eşliğinde kerbela şehitlerinin yanında durmak, onlarla bir olmaktı. dünyada bir iz, bir miras bırakma hakkı elinden alınan yeniçeri, kendi ölümsüzlüğünü kerbela'dan beri devam eden şehadet zincirinin bir halkası olarak kurguladı.
öte yandan siyasal anlamda ocağın bektaşi kimliğini korumak, 16. yüzyıl başında şah ismail anadolu'daki heterodoks kitleleri hızla kendine çekerken saray için hayati bir "kontrollü alan" işlevi gördü. 2. bayezid'in balım sultan'ı hacıbektaş dergahının başına getirerek bektaşiliği merkezi ve devletle uyumlu bir yapıya kavuşturması hem anadolu'daki heterodoks akımları denetim altına aldı hem de "ehlibeyt sevgisi" üzerinden safevi etkisine kayma riski taşıyan yeniçeri gücünü içeride tuttu. başta belirttiğim gibi, ehlibeyt sevgisi güçlü kitlelerin safevilere yanaşmasını engellemek için yine ehlibeyt sevgisi güçlü (ortodoksiye ters olsa da saray için makul ve makbul) bir asker sınıfı kullanıldı.
ancak bu sentez, 16. yüzyılın son çeyreğinde 2. selim döneminde önce yaşlı ve "iş göremez" yani savaşamaz durumdaki yeniçerilere evlenme izni verilmesi, ardından 3. murat döneminde bu iznin genelleşmesi ve "ocakzadelik" düzeniyle (yeniçeri çocuklarının da ocağa kaydedilmesi) başlayan süreçte içeriden çözülmeye başladı.
elbette süreç içinde önemli rol oynayan başka dinamikler de vardı ancak evlilik, biyolojik aile ve esnaflaşmayla yeniçerinin "kaybedecek hiçbir şeyi ve hiçbir kökü olmayan, gaza ve şehadet için yaşayan" bir asker olmaktan çıkması, ocağın varoluş amacını belirleyen niteliklerinden askeri güç ve disiplini zayıflatmış, yeniçeriler kentlileşmiş bir sivil baskı unsuruna dönüşmüştü.
1826'da isyanlarla ve krizlerle boğuşan 2. mahmut'un vaka-i hayriye ile ocağı tasfiyesinin hemen ardından bektaşi tekkelerini de yasaklayıp yerlerine sünni-ortodoks çizgideki nakşibendi tarikatını yerleştirmesi de bu yüzden tesadüf değildi. çünkü mevcut koşullar taşradaki ayanlardan mısır valisine kadar her yerden sıkıştırılan devletin artık pazarlık yapmadan tek merkezden yönetilmesini zorunlu kılıyordu.
sonuçta artık devletin yeniçerilere, yani kendi içinde denge kuracağı ve başka güçlere karşı denge unsuru olarak kullanacağı heterodoks bir savaşçı tarikatına değil, mutlak merkeziyetçi bir sünni disipline ihtiyacı vardı.
dolayısıyla dışarıdan bakanlarda bugün büyük bir şaşkınlık uyandırsa da, yeniçerilerin bektaşiliği kendi döneminde ne sünni-ortodoks halk kesimleri tarafından garipseniyordu ne de yöneticileri rahatsız ediyordu. yöneticiler açısından bu, işlevini kaybettiği noktada son verilen bilinçli bir siyasi seçimdi. halk açısından ise zaten ortak zemin olan ehlibeyt sevgisinin doğal bir uzantısıydı ve osmanlı'nın geniş tarikat mozaiği içinde "kendine özgü bir derviş meşrebi"ydi.
nitekim ocağın ve tekkelerin kapatılmasıyla bu kurumsal kurgu sona erse de anadolu'daki sünni müslümanlığın ehlibeyt sevgisi -alıntıdaki gönderiye gelen yorumlardan da görülebildiği üzere- hiç değişmedi, çeşitli radikal akımlar ya da tek tip sünnilik dayatmaları da bu konuda hiçbir zaman hatırı sayılır şekilde etkili ol(a)madı.
pareto_optimum retweeted
bu halk yüze gülüp arkadan aşağılamada mahirdir. yıllarca zincir fastfoodlarda çalışanları, size göre ayakçılık olan işleri aşağıladınız. Yüzlerine ne güzel çalışıyor diyip kız vermediniz, çevrenizde arkasından daşağa vurdunuz. Şimdi gençlere yukarıdan parmak sallıyorsunuz+
pareto_optimum retweeted
En fazla bohçalarıyla girdikleri kuyumcuyu oyalayıp bilezik çalmaya çalışırken yakalanacak bu tiplere koca bir ülkeyi milyarlarca dolar soydurdular... İşte Akp ve siyasal islamın tek başarısı budur.
pareto_optimum retweeted
Osmanlıda merkezi otoriteye gücünü öyle gösterirdin çünkü. Silahları çekerdin gücün olduğu anlaşılırdı abdülhamit rejimi ile masaya oturur kendi bölgeni alırdın. Yeni rejimde de öyle olur sanıp babayı aldılar olan bu. Yıllardır bitmedi anlatılan hikayeler aq


















































