Feray AytekinAydoğan

3 Kasım’da sınavlar başlıyor. Öğretmenler de öğrenciler de bir kez daha belirsizliklerle, kaygıyla, cevaplanmayan sorularla karşı karşıya bırakılmış durumda. Sınavlara sayılı günler kala 5. sınıftan 11. sınıfa tüm öğrencilerin gelecek yaşamlarını etkileyecek olan sınav değişikliğini; Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) öğrendik. *Eğitimde öğretmenin öznesi olmadığı yukardan, merkezden alınan ve son anda açıklanan kararlar bir rutin haline getirildi. Öğrencilerin ihtiyacının,hazır bulunuşluğunun okulların gerçeğinin, koşullarının bilgisine sahip olan ve tüm sorunlara, imkansızlıklara rağmen binbir emek veren kişiler öğretmenler olmasına rağmen öğretmenler yukardan alınan kararların uygulayıcısı, veri girişi yapan kişiler haline getiriliyor. OYSS soru bazlı cevaplama sistemi ile her yıl her öğretmen binlerce veri kaydı girecek. Örneğin 40’ar mevcutlu 14 şubede derse giren öğretmen 22 bin 400 veri girişi ile günler süren ek çalışma ile karşı karşıya kalacak. OYSS ile esnek çalışma olağanlaştırılıyor. OYSS ile öğretmenlik mesleği, itibarı bir kez daha hedef alınıyor. Öğrencilerinin hazır bulunuşluğuna uygun soru hazırlama hakkı, yetkisi dahi öğretmenlerin ellerinden alınıyor. Merkezden, havuzdan soru atanarak belirlenen soruların öğrencilerin hazır bulunuşluğunu yansıtması mümkün mü? Eğitimde alınan kararlarda temel ilke; çocuğun üstün yararıdır. OYSS’nin, soru bazlı cevaplama sisteminin eğitimin niteliğini artıracağına dair akılcı, bilimsel tek bir açıklama yok. *Pilot bölge uygulamasının yalnızca iki ders için ve sınırlı sayıda ilde yapıldığı kılavuzda açıklandı. Ancak pilot bölge uygulamalarının sonuçları açıklanmadı. Pilot bölge uygulamalarının sonuçları neden açıklanmıyor? Bu denli kapsamlı bir sınav sistemi değişikliğinin pilot bölge uygulamaları sonuçları bilinmeden OYSS nasıl uygulanacak? Her dersin, disiplinin özgünlükleri var. Yalnızca iki ders için pilot bölge uygulaması yapılması tüm dersler için süreci, çıktıları, sonuçları görebilmek için yeterli midir? Pilot bölge uygulamaları sonrasında özel okullarla devlet okulları arasında, sınavla öğrenci alan okullarla adrese dayalı öğrenci alan okullar arasında, kırsal kesimdeki okullarla şehir merkezlerindeki okullar arasında, okul türleri arasında ortaya çıkan tablonun sonuçları ne oldu? *Eşit koşullara sahip olmayan çocuklara “benzer sorular” sorarak ölçme değerlendirmede “eşitlik” sağlamak mümkün mü? Öğrencilerin alacağı her düşük not başarı puanlarını olumsuz etkileyecek. OYSS ile eğitimde eşitsizlik daha da derinleşecek. *OYSS ile ilgili açıklamalarda, duyurularda, kılavuzda süreklilik şeklinde “ölçme ve değerlendirme uygulamalarının daha geçerli ve güvenilir” olacağı vurguları yer alıyor. Bu uygulamadan önce öğretmenlerin hazırladığı, uyguladığı sınavlar “geçerli ve güvenilir” değil miydi? Merkezi sınavlarda (LGS, YKS) yıllardır ciddi sorunlar yaşandı. Şimdi 5. Sınıftan 11. Sınıfa merkezileştirilmiş bir sınav sisteminde yaşanılacak olası bir sorunun sorumlusu kim olacak? Öğretmen hazırladığı bir sınavın sonuçları ile ilgili de sorumluluk taşırken OYSS’de merkezden atanan soruların sorumluluğunu kim üstlenecek? *Merkezileştirilmiş sınav sistemi eğitimin daha da paralılaştırılması demek. Daha fazla özel okul, daha fazla kurs, daha fazla etüt merkezi demek. Daha fazla eğitim materyali, yayın satın almak zorunda kalmak demek. Şimdiden OYSS ücretli sitelerle, kurs, yayın duyurularıyla piyasa tarafından gelir kapısına dönüştürülmeye başlandı. OYSS ile eğitimin piyasalaştırılması daha da artacak. Çocuklar eşit, nitelikli, kamusal eğitim hakkına sahip değilse “benzer,aynı” sorular sorarak eğitimdeki eşitsizlik perdelenemez. OYSS ile hem öğretmenlik mesleği, hakları bir kez daha hedef tahtası haline getiriliyor. Hem de sınav merkezli eğitim sisteminin yaygınlaştırılmasıyla çocuklar eşit, kamusal eğitim hakkını kaybediyor. Öğretmenler haklarını, mesleki itibarını kaybettiğinde çocuklar; çocuklar kamusal, bilimsel eğitim hakkını kaybettiğinde öğretmenler kaybeder.

Yoksul, emekçi halk çocuklarının laik, kamusal, bilimsel eğitim hakkıdır Cumhuriyet! Kız çocuklarının eşitlik, yurttaşlık hakkıdır, karma eğitim hakkıdır Cumhuriyet! Çocukların, gençlerin eğitimle bir gelecek yaratma umududur Cumhuriyet! Emperyalizme karşı “Tam Bağımsız Türkiye” mücadelesinin adıdır Cumhuriyet! Birlikte kazanacağımız eşit, özgür, laik, kamucu, demokratik bir Cumhuriyet mücadelemiz, el ele öreceğimiz aydınlık yarınlar var. Çocuklarımıza hayalleri kadar büyük bir gelecek bırakma sözümüz var. #29EkimCumhuriyetBayramı

Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Öğretmenlik Meslek Kanunu, Milli Eğitim Akademisi hepsi bütünün parçaları. Öğretmenlik mesleği kuşatma altında. Mesleğimize, haklarımıza öğrencilerimizin laik, kamusal, bilimsel eğitim hakkına ve memleketimizin geleceğine sahip çıkmaktan asla vazgeçmeyen öğretmenlerin ortak sesi, mücadelesi ise bu kuşatılmışlığa karşı en büyük umut.

OYSS ile LGS ve YKS sürecinde öğrencilerin yaşadığı sınav merkezli eğitim baskısı, kaygısı ve eğitimde yaşanılan eşitsizlik 5. Sınıftan itibaren yaşanacak ve daha da derinleşecek. *Öğretmenlerin eğitimde özne olmaktan çıkarıldığı, soru hazırlama yetkisinin dahi elinden alındığı yukarıdan, merkezi olarak alınan kararların uygulayıcısı haline getirildiği, öğrencilerin ihtiyacını, üstün yararını, hazır bulunuşluğunu yansıtmayan veri girişleri ile saatler, günler süren esnek çalışmanın olağanlaştırıldığı bir işleyiş olağan hale getiriliyor. *OYSS ile eşit, kamusal eğitim hakkına sahip olmayan çocuklar için “benzer sorular” adıyla yapılan sınavların sonuçları eğitimde eşitsizliği daha da artıracak. Özel okullarla/devlet okulları arasında, yoksul mahallelerdeki,kırsal kesimdeki okullarla/sosyo-ekonomik düzeyi yüksek mahallelerdeki okullar, okul türleri, merkezi sınavla öğrenci alan/adrese dayalı öğrenci alan okullar arasında yaşanılan eşitsizlik sınav sonuçlarına da yansıyacak. *Sınavların merkezileştirilmesi rekabete, yarışa, elemeye dayalı merkezi sınav sistemi demek daha fazla özel okul, daha fazla kurs, etüt merkezi, daha fazla materyal, kaynak anlamına geliyor. Özetle merkezi sınav sistemi eğitimin piyasalaştırılmasının can simidi. Merkezi sınav sistemi aynı zamanda “aynı, benzer soruları soruyoruz” denilerek tüm öğrenciler eşit eğitim hakkına sahipmiş algısının yaygınlaştırılmasıdır. Yarattığı sonuç ise eğitimdeki eşitsizliğin daha da derinleşmesidir. *Öğrencilerin uzun süredir eğitimi bir gelecek umudu olarak görmemesinin temel nedenlerinden biri sınav merkezli eğitim sistemidir. Sınav merkezli eğitim sisteminin sonucu okul terkleri, devamsızlık oranları, okulda şiddet, suça sürüklenen çocuk oranları her geçen yıl artıyor. Eğitimin bir gelecek umudu olmaktan çıkarıldığı her durumda bu oranların artışı bilimsel bir gerçek. Sınav merkezli eğitim sisteminin beşinci sınıftan itibaren yaygınlaştırılması bu riskleri, sorunları daha da artıracak. *Öğrencilerin ihtiyacının, hazır bulunuşluk durumunun gerçek bilgisine sahip olanlar öğretmenlerdir. Buna rağmen öğretmenlerin tüm olanaksızlıklara rağmen binbir emek verdiği öğrencilerine soru hazırlama hakkı, yetkisi dahi ellerinden alınıyor. Öğretmenlerin mesleki özerkliği ortadan kaldırılıyor. *OYSS’nin mevzuat alt yapısı yok. Varolan yönetmelik ve yönergelerle çelişkili bir şekilde hayata geçiriliyor. Ölçme değerlendirme yönetmeliğine, Ortaöğretim kurumları yönetmeliğine ve yazılı/uygulamalı sınavlar yönergesine aykırı bir şekilde hayata geçiriliyor. Hukuki dayanaktan yoksunluğun sonucu; yaşanılacak olumsuz sonuçların sorumlusu kim, kimler olacak? Sistemsel bir hata yaşanması durumunda veya OYSS uygulaması sürecinde olası bir sorunda yaşanılacak mağduriyetin sorumlusu kim, kimler olacak? OYSS uygulaması kaldırılmalıdır.