شاه اسماعیل صفوی در ۱۵۰۱ تشیع دوازده‌امامی را مذهب رسمی ایران کرد. این کار با نفوذ قزلباش‌ها در آناتولی، تهدید مستقیمی برای عثمانی‌های سنی بود. سلطان سلیم با فتوای تکفیر، آن‌ها را خارج از اسلام اعلام کرد و جنگ چالدران ۱۵۱۴ رخ داد. عوامل سیاسی و ارضی هم بود، اما بعد دینی نقش پررنگی داشت.

ایران تمدن پیوسته‌ش به حدود ۷۰۰۰–۱۰۰۰۰ سال می‌رسه (نوسنگی، ایلام از ۳۲۰۰ پ.م، ماد و هخامنشی از حدود ۲۷۰۰ سال پیش). آناتولی هم قدمت نئولیتیک داره ولی هویت ترکی از سلجوقیان قرن ۱۱ شروع شد.

Evet hanedan Türk'tü. Yerel halkı idare için adaptasyon pratikti ama Farsça o dönemde İslam dünyasında bürokrasi ve yüksek kültür diliydi, prestij ile meşruiyet de sağladı. Avrupa'da Latince gibi. Sadece zorunluluk değil, karşılıklı sentez oluştu.

فردوسی حکیم ابوالقاسم طوسی شاعر بزرگ ایرانی است که شاهنامه را سرود. شاهنامه حماسه ملی ایران با نزدیک به ۵۰ هزار بیت است که اسطوره‌ها و تاریخ ایران را از کیومرث تا پایان ساسانیان روایت می‌کند و زبان پارسی و هویت ایرانی را زنده نگه داشت.