Omer Atac 🍉

Aşı oranları düştüğünde acı faturanın ilk görüldüğü hastalık genellikle kızamık olur. Toplum bağışıklığında açılan en ufak gediğin bedelini savunmasız bebekler ve çocuklar öder. American Journal of Public Health'in bu haftaki bülteni Pennsylvania’dan gelen son verileri öne çıkartarak bu acı gerçeği hatırlatıyor. Eyalette bu yıl şu ana kadar 767 vaka ve 4 ölüm var. Bu sayı, ABD’de 1992’den bu yana görülen en yüksek yıllık kızamık kaynaklı can kaybı. Vakaların neredeyse tamamı aşısız bireylerde ve aşı tereddüdünün yoğun olduğu topluluklarda kümelenmiş durumda. Eyaletin resmi verileri şurada; pa.gov/agencies/health/disea… Konunun bir o kadar tehlikeli ve "daha çok su götürecek" kısmı ise, CDC'nin tavrı... CDC'ye göre ABD'de kızamık nedeniyle bu yıl herhangi bir ölüm yaşanmamış. Baştan aşağı yeniden şekillenen ve artık bilimsellikten ziyade ideolojik baskılarla anılan kurum, sahadaki gerçeği sahiplenmek yerine masa başında veri oyunlarına girişmiş görünüyor. Eyalet tarafından resmi olarak teyit edilen ölümler, "Bebek kızamıktan mı öldü, yoksa ölürken kızamığı mı vardı?" ayrımına sığınılarak CDC tarafından -şimdilik- kabul edilmiyor. cdc.gov/measles/data-researc… Maalesef, bir yandan aşı karşıtlığı körüklenip bilimsel kurumlar bile gerçeği eğip bükmeye devam ederken, diğer yandan salgınlar can kaybına neden olmaya devam ediyor.

Beni çok mutlu eden bir haberi sizlerle paylaşmak istiyorum. Türkiye’de Suriyeli sığınmacıların aldığı sağlık hizmetlerine toplumun yaklaşımını inceleyen çalışmamız, medikal enformatik alanının en iyi dergilerinden biri olan Journal of Medical Internet Research'te (@jmirpub) yayımlandı. Konusunda bir ilk olan bu çalışmada; Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyeliler hakkında 2009–2022 yılları arasında Türkçe atılan 116.172 sağlık temalı tweeti LLM ile analiz ederek toplumun duygu ve tutumunu inceledik. Beklendiği üzere, ilk yıllarda genel olarak nötr ve ılımlı seyreden söylem, yıllar içinde net bir şekilde olumsuza evriliyor. 2021 yılına gelindiğinde negatif duygu düzeyi %79,9’a, sığınmacı karşıtı tutum ise %78,3'e ulaştı. Maalesef bu duygu ve tutumun arkasında ciddi bir dezenformasyon dalgası yer alıyor. "Hastanelerde Suriyelilere öncelik verildiği" "Suriyelilerin sınavsız doktor yapıldığı'' gibi kamuoyunda dolaşan pek çok "doğru bilinen yanlış" olduğunu ve bunların tepkileri doğrudan beslediğini tespit ettik. Bulgular, sağlık sistemindeki kapasite baskısı ve ekonomik koşulların getirdiği zorluklarda, biriken genel toplumsal hoşnutsuzluğun faturasının zaman zaman sığınmacılara kesilerek "günah keçisi" ilan edildiklerine işaret ediyor. Bu makalenin alanında ilk çalışma olmasından daha gurur verici yanı ise kardeşim @ienesatac ile birlikte yaptığımız ilk çalışma olmasıydı. Ayrıca, sevgili dostum @abadeeel'in çalışmanın yürütülmesindeki teknik katkıları çok kıymetliydi. Makalenin açık erişim bağlantısını aşağıya ekliyorum. 👇