Ottoman Studies Initiative at NYU

Yörükzâde Ahmed Fevzi Koleksiyonu Erişime Açıldı yek.gov.tr Afyon/Bolvadinli Yörükzâde Ahmed Fevzi Özdemir’in (ö. 1957) kurduğu Haseniyye Medresesi için oluşturduğu kütüphane, varisleri tarafından Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na bağışlandı. 136’sı yazma, 1.282’si matbu olmak üzere toplam 1.418 eserden oluşan koleksiyon, kataloglama çalışmalarının tamamlanmasının ardından araştırmacıların dijital erişimine açıldı. Koleksiyon dil bakımından ağırlıklı olarak Arapça eserlerden oluşmaktadır. Eserlerin 973’ü (%68,6) Arapça, 429’u (%30,3) Türkçe, 16’sı (%1,1) Farsçadır. Yazma nüshalar arasında koleksiyonun sahibi YörükzâdeAhmed Fevzi Efendi’nin kendi hattıyla 6 küçük risale bulunmaktadır. Yazma nüshalara bakıldığında Birgivî’den İbnü’l-Arabî’ye, Molla Fenârî’denGazzâlî’ye Kadı Beyzâvî’den Molla Câmî’ye kadar muhtelif alanlarda eser vermiş müelliflere rastlanmaktadır. Eserlerin konu dağılımı, koleksiyon sahibinin ilmi ve tasavvufi şahsiyetini yansıtır mahiyettedir. Eserlerin yaklaşık 208’i fıkıh ve fıkıh usulüne, 195’i Arap dili ve edebiyatına, 149’u tasavvufa 127’si mantık ve felsefeye, 123’ü hadise, 109’u İslâm ahlâkı ve adâbın, 107’si tefsire 96’sı akâid ve kelâma aittir. Bunları diğer ilim dalları (93), dil ve edebiyat (81), Kur’ân ilimleri (51), İslâm tarihi ve siyer (46), coğrafya-tarih (33) takip etmektedir. Koleksiyonda en fazla eseri bulunan müellifler incelendiğinde sırasıyla şu isimler tespit edilmektedir; Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (12), Mehmed Zihni Efendi (12), Ali el-Kârî (11), İmam Gazzâlî (7), İsâmüddin İsferâyînî (7), Abdülvehhab Şa‘rânî (7), Abdülhakim Siyelkûtî (6), Ebû Sa‘id Hâdîmî (6), Sa‘deddin Taftâzânî (6) gibi şahıslardır. Yazma eserlerin 68’inde istinsah tarihi bulunmaktadır. Bunların 24’ü 12.yy./18. yy.’a, 15’i 11.yy./17.yy.’a, 15’i 13. yy./19 yy.’a, 7’si 14. yy./20. yy.’a, 5’i 10. yy./16. yy’a ve 1’, 9. yy./15. yy.’a tarihlendirilmektedir. Bunlar içerisinde en eski tarihli nüsha 894/1491 tarihiyle Mevlânâzâde’ye ait Şerhu Hidâyeti’l-Hikme’dir.   İstinsah kayıtları nüshaların İstanbul, Edirne, Kayseri ve Mekke gibi muhtelif şehirlerde çoğaltıldığını göstermektedir. İstanbul nüshaları Ayasofya ve Süleymaniye Medreseleri’nde istinsah edilmiştir. Tesis edildiği ortam ve tarih göz önünde bulundurulduğunda Yörükzâde Ahmed Fevzi Koleksiyonu’nun hem nicelik hem nitelik bakımından zengin bir koleksiyon olduğu söylenebilir. Bir medrese için oluşturulmuş olsa da Yörükzâde’nin tasavvufî kimliği dikkate alındığında kitaplığın bir medrese kütüphanesinin ötesinde bir hüviyet kazandığı anlaşılmaktadır.