5 เรื่องที่ทำให้สมองของคนที่มี ADHD หงุดหงิดได้ง่าย แต่คนอื่นอาจไม่เข้าใจ
บางเรื่องที่คนทั่วไปมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย อาจกลายเป็นสิ่งที่สร้างความเหนื่อยล้าให้กับคนที่มี ADHD (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) หรือภาวะสมาธิสั้นได้มากกว่าที่คิด เพราะ ADHD ไม่ได้เกี่ยวข้องแค่กับการมีสมาธิ แต่ยังเกี่ยวข้องกับการควบคุมความสนใจ การจัดการเวลา ความจำขณะทำงาน (Working Memory) และทักษะการบริหารจัดการของสมอง (Executive Functions) ด้วย
◝✩⡱ สิ่งที่อยากให้เข้าใจเกี่ยวกับ ADHD
คนที่มี ADHD ไม่ได้แปลว่าไม่มีสมาธิเลย แต่บางครั้งปัญหาอยู่ที่การควบคุมว่าสมาธิจะไปอยู่ตรงไหน จะเริ่มจดจ่อเมื่อไร และจะเปลี่ยนความสนใจจากสิ่งหนึ่งไปสู่อีกสิ่งหนึ่งได้อย่างไร
เรื่องที่ดูง่ายสำหรับคนคนหนึ่ง อาจต้องใช้ความพยายามอย่างมากสำหรับอีกคนหนึ่ง และความเหนื่อยล้าเหล่านั้นก็ไม่ได้มองเห็นได้จากภายนอกเสมอไป
บางครั้งสิ่งที่คนที่มี ADHD ต้องการอาจไม่ใช่คำแนะนำให้พยายามมากขึ้น แต่เป็นสภาพแวดล้อมและวิธีจัดการชีวิตที่สอดคล้องกับการทำงานของสมองตัวเองมากขึ้น
เพราะการใช้ชีวิตได้ดี ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการทำทุกอย่างด้วยวิธีเดียวกับคนอื่นเสมอไป
คุณอาจกำลังแก่เร็วกว่าที่คิด และสมุนไพร 5 ชนิดนี้อาจช่วยชะลอความเสื่อมของร่างกาย เมื่อพูดถึงการชะลอวัย (Anti-aging) หลายคนอาจนึกถึงอาหารเสริมราคาแพงหรือผลิตภัณฑ์บำรุงผิว แต่รู้หรือไม่ว่า สมุนไพรที่เราใช้ประกอบอาหารในชีวิตประจำวันบางชนิดมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาเกี่ยวกับการอักเสบ ความเครียดออกซิเดชัน และสุขภาพของเซลล์
◝✩⡱ แล้วสมุนไพรเหล่านี้ช่วยชะลอวัยได้จริงไหม?
สิ่งที่น่าสนใจคือ สมุนไพรทั้ง 5 ชนิดมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการต่าง ๆ ภายในร่างกาย โดยเฉพาะความเครียดออกซิเดชัน (Oxidative Stress) และการอักเสบ (Inflammation) ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับความเสื่อมของเซลล์ตามวัย แต่ การพบว่าสมุนไพรมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ไม่ได้หมายความว่าสมุนไพรชนิดนั้นสามารถย้อนวัยหรือทำให้อายุยืนขึ้นได้จริง
ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกที่เพียงพอว่าสมุนไพรทั้ง 5 ชนิดสามารถย้อนกระบวนการแก่ชราของมนุษย์ได้
การรับประทานสมุนไพรเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่หลากหลายอาจมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่ไม่สามารถทดแทนการนอนหลับที่เพียงพอ การออกกำลังกาย การรับประทานอาหารที่สมดุล และการดูแลสุขภาพโดยรวมได้ เพราะการดูแลสุขภาพเพื่อชะลอความเสื่อมของร่างกาย ไม่ได้เริ่มจากการตามหาสมุนไพรมหัศจรรย์เพียงชนิดเดียว แต่เริ่มจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เราทำอย่างสม่ำเสมอในทุกวัน
แอสไพริน (Aspirin) เป็นยาที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นเหมือนยามหัศจรรย์มานานกว่าศตวรรษ แต่แล้วก็มีคนเริ่มคำนวณบางอย่าง และพบเรื่องที่น่าสนใจเกี่ยวกับอายุขัยของมนุษย์กับต้นทุนทางเศรษฐกิจ
มีรายงานจากบริษัทวิเคราะห์ความเสี่ยงระบุว่า หากผู้คนใช้แอสไพรินเพื่อป้องกันมะเร็งมากขึ้น และการใช้ยานั้นช่วยให้มนุษย์มีอายุยืนยาวขึ้นจริง ภาระค่าใช้จ่ายของกองทุนบำนาญอาจเพิ่มขึ้นประมาณ 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
Risk Management Solutions Inc. (RMS) ประเมินว่า หากมีผู้คนรับประทานแอสไพรินทุกวันมากขึ้น ค่าใช้จ่ายด้านบำนาญสำหรับผู้ชายในสหราชอาณาจักรอาจเพิ่มขึ้น 0.7% ภายในระยะเวลา 20 ปี
◝✩⡱ แต่เรื่องนี้มีอะไรที่ต้องเข้าใจเพิ่มเติม?
มีข้อควรระวังสำคัญอยู่สามประเด็น ประการแรก งานวิจัยในห้องปฏิบัติการไม่เท่ากับผลการรักษาในมนุษย์
ผลการทดลองในเซลล์หรือหนูอาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ค้นพบกลไกใหม่ ๆ แต่ไม่ได้รับประกันว่ายาจะให้ประโยชน์แบบเดียวกันในคน
ประการที่สอง แอสไพรินไม่ได้เหมาะสำหรับทุกคน
การรับประทานแอสไพรินเป็นประจำอาจเพิ่มความเสี่ยงของเลือดออกในทางเดินอาหาร แผลในกระเพาะอาหาร และเลือดออกในสมองได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงบางประการ จึงไม่ควรเริ่มรับประทานแอสไพรินทุกวันเพื่อป้องกันมะเร็งหรือยืดอายุโดยไม่มีข้อบ่งชี้จากแพทย์
ประการสุดท้าย ยังไม่มีหลักฐานว่ารัฐบาลกำลังจะสั่งห้ามแอสไพรินเพราะยานี้ทำให้มนุษย์อายุยืนขึ้น การที่บริษัทประกันหรือผู้ประเมินความเสี่ยงศึกษาผลกระทบของอายุขัยต่อกองทุนบำนาญ ไม่ได้หมายความว่ามีความพยายามปกปิดคุณสมบัติของยา หรือมีแผนห้ามประชาชนใช้ยา
◝✩⡱ สิ่งที่น่าสนใจที่สุด
แอสไพรินเป็นตัวอย่างของยาที่มีประวัติการใช้มายาวนาน แต่ยังมีนักวิทยาศาสตร์ค้นพบกลไกทางชีววิทยาใหม่ ๆ ที่เกี่ยวข้องกับมัน สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้แต่ยาที่เรารู้จักกันมานับร้อยปี ก็ยังมีคำถามอีกมากที่วิทยาศาสตร์ต้องค้นหาคำตอบ และในทางการแพทย์ การค้นพบว่าสารชนิดหนึ่งมีผลต่อเซลล์ ไม่ได้แปลว่าเราควรรับประทานสารนั้นเพื่อหวังผลดังกล่าวทันที เพราะสิ่งที่สำคัญไม่แพ้การรู้ว่ายาทำอะไรได้ คือการรู้ว่า ยาให้ประโยชน์กับใคร ในขนาดเท่าไร และต้องแลกกับความเสี่ยงอะไรบ้าง