شاهی

پیکرۀ شاپور یکم امروز روی دو تکیه‌گاه بتنی ایستاده است.یادگار عملیاتی در دورۀ محمدرضاشاه پهلوی که طی آن ارتش شاهنشاهی ایران پیکرۀ واژگون‌شده را از کف غار بلند کرد و دوباره برپا ساخت. این تندیس ۶٫۷متری در غار شاپور، نزدیک کازرون در فارس و حدود شش کیلومتری شهر باستانی بیشاپور قرار دارد. هنرمندان ساسانی در سدۀ سوم میلادی، احتمالاً حدود سال‌های ۲۶۵ تا ۲۷۰، یک ستون طبیعیِ آهکی را در همان غار تراشیدند و به پیکرۀ دومین شاه ساسانی تبدیل کردند. تاج کنگره‌دار و آرایش موهای آن از نشانه‌های شناسایی شاپور یکم است. زمان و علت دقیق سقوط پیکره روشن نیست. گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهند که سده‌ها پس از پایان حکومت ساسانی همچنان پابرجا بوده است. وقتی جانسون در سال ۱۸۱۷ به غار رسید آن را بر زمین دید. طرح او که تئودور آدولفوس فیلدینگ حکاکی و در ۱۸۱۸ چاپ کرد، همین وضعیت را ثبت کرده است. عملیات برپا کردن پیکره به فرمان محمدرضاشاه و زیر نظر سرلشکر محمدتقی مجیدی، فرمانده ارتش انجام شد. طبق کتیبۀ ارتش در داخل غار، هفت افسر، استادکار غیرنظامی موسی مختاری و بیش از دویست درجه‌دار، سرباز و کارگر در کار مشارکت داشتند. تکمیل راه دسترسی، ساخت ۲۳۰ پلۀ سنگی و استوارسازی پیکره بر تکیه‌گاه‌های بتنی شش ماه طول کشید. کتیبه زمان پایان کار را نیز ثبت کرده است: ساعت پنج عصرِ ۲۶ بهمن ۱۳۳۶، برابر با ۱۵ فوریۀ ۱۹۵۸. از این عملیات عکس و هم گزارشی. باقی. مانده به قلم یکی از اعضای هیئت به نام سرهنگ دوم محمد کاظمی که شرح کار را در خرداد ۱۳۳۷ با عنوان پیکره‌ای برپا ایستاده، شاپور یکم منتشر کرد.