Datius Faustine

TUWEKE REKODI SAWA: Siku ya tarehe 6/11/2026, Wakili Msomi Tundu Antiphas Mughwai Lissu, Jeshi la mtu mmoja, AMEISHINDA CCM, Serikali & Mahakama huku akiwa AMEFUNGWA MIKONO kwa nyuma.

ADHABU YA LISSU NI YA KIMKAKATI: Jaji ametoa miaka 4 kwa TAL pasipo kuzingatia KANUNI & MIONGOZO ya utoaji ADHABU! Kisheria, adhabu inapaswa kutolewa kwa kuzingatia sheria & miongozo. Huu ni UTARATIBU wa LAZIMA sio hiyari ya Jaji. Kanuni ambazo mahakama imekiuka KIMKAKATI: 1. KUKIUKWA KWA KIFUNGU CHA 172(2)(c) cha CPA (Siku 577 za Mahabusu). Mahakama inapotoa adhabu ya kifungo, inapaswa KUZINGATIA (kupunguza) muda WOTE ambao mtuhumiwa alikaa gerezani au chini ya ulinzi kabla ya kukutwa na hatia. Msimamo huu ni wa kisheria na wa lazima chini ya Kifungu cha 172(2)(c) kikisomwa sambamba na Miongozo ya Utoaji Adhabu ya Mahakama (Tanzania Sentencing Guidelines 2023). TAL alikaa mahabusu kwa jumla ya siku 577 kabla ya hukumu yake. Kisheria, siku hizi zilitakiwa kukatwa moja kwa moja kwenye miaka 4 (siku 1,461) na kumbakizia adhabu ya siku 884 anapoingia gerezani kutumikia kifungo siku ya kwanza. 2. KUFUMBIA MACHO MISIMAMO YA MAAMUZI (PRECEDENTS) ZA MAHAKAMA YA RUFANI. Kwa kuacha kukata siku hizo 577, jopo la majaji 3 limekiuka kwa makusudi(kimkakati) misimamo thabiti ya kisheria iliyowekwa na Mahakama ya Rufani ya Tanzania (Court of Appeal), ambayo INALAZIMISHA mahakama za chini kukata muda wa mahabusu. Baadhi ya kesi hizo ni: Godbless Simon vs Republic (Criminal Appeal No. 647 of 2022) [TZCA 355]: Ambapo Mahakama ya Rufani ilisisitiza kuwa kuacha kukata muda wa mahabusu ni ukiukwaji wa matakwa ya lazima ya Kifungu cha 172(2)(c) cha CPA, na ikalazimika kuingilia kati kupunguza adhabu ili kufidia muda huo uliosahaulika. Pia, kesi ya Waziri Amani vs Republic: Ambapo Mahakama ya Rufani ilibainisha wazi kuwa kutohesabu muda tangu mshtakiwa alipokamatwa hadi siku ya hukumu kunafanya adhabu nzima kuwa na kasoro ya kisheria (illegal sentence). 3. HILA YA KUFUMBIA MACHO ADHABU YA FAINI (OPTION OF FINE). Hapa kuna upotoshaji mkubwa zaidi wa kisheria na hila iliyofanywa na mahakama. Ikiwa sheria inayomtia hatiani TAL inatoa adhabu ya Faini AU Kifungo (Option of a Fine or Imprisonment), kanuni za kisheria na miongozo ya utoaji adhabu INALAZIMU Jaji kuipa kipaumbele faini kwanza, hususan kwa mkosaji aliyetiwa hatiani kwa MARA YA KWANZA (first offender). 👆🏽 Hili ni TAKWA LA LAZIMA la Miongozo ya Mahakama: Chini ya Miongozo ya Utoaji Adhabu ya Tanzania ya Mwaka 2023 (The Tanzania Sentencing Guidelines, 2023) [Kanuni ya 137 / Sehemu ya (i)], sheria inaelekeza wazi kuwa: "Pale ambapo kosa lina adhabu ya faini au kifungo, mkosaji wa mara ya kwanza anapaswa kupewa adhabu ya faini, isipokuwa tu kama kosa hilo ni la kikatili sana..." Msimamo wa Kimahakama kuhusu suala hili (Precedents): Katika kesi maarufu ya Salum Shabani v. Republic [1985] TLR 71, Mahakama ilitamka wazi kuwa: "Ambapo Bunge limetoa hiyari ya faini au kifungo, mahakama inapolazimika kutoa adhabu LAZIMA ihakikishe kuwa adhabu ya faini inatolewa kwanza, na kifungo kinakuja tu pale mshitakiwa anaposhindwa kulipa faini hiyo (in default of payment)." HILA ILIYOTUMIKA: Jaji amefanya HILA kwa kufumbia macho kwa makusudi maelekezo ya kesi tajwa 👆🏽 & miongozo ya utoaji adhabu. Alijua fika kuwa TAL ana uwezo wa kulipa faini na wananchi wangemchangia ndani ya dakika chache. Ili kukwepa TAL asilipe faini na kubaki nje, Jaji aliruka kabisa hiyari ya faini na kumtwanga kifungo cha moja kwa moja cha miaka 4 gerezani bila sababu za msingi za kisheria zilizothibitishwa. 4. MPANGO WA KUZUIA DHAMANA WAKATI WA RUFAA (Bail Pending Appeal). Hapa ndipo penye SIRI kubwa ya kimkakati ya ADHABU hii. Chini ya sheria za utaratibu wa makosa ya jinai, mahakama ina mamlaka ya kutoa dhamana kwa mfungwa anayesubiri rufaa yake isikilizwe (Bail Pending Appeal) pale tu kunapokuwa na sababu maalum (exceptional circumstances): ikiwemo hali ya afya, muda aliotumikia na uliobaki wa kifungo, sababu ambazo hulazimisha mahakama kutoa dhamana hii ni pamoja na ADHABU KUWA FUPI au MUDA MCHACHE WA KIFUNGO (Short Custodial Sentence), kwani kuna hatari adhabu ikaisha kabla ya rufaa kusikilizwa. INAENDELEA 👇🏽

BAIL PENDING APPEAL: Kwa kuwa TAL ameshinda kesi ya UHAINI ambayo haina dhamana, na kukutwa na hatia kwa kosa la UCHOCHEZI, Lissu anaweza kuwa nje kwa DHAMANA kupitia utaratibu unaojulikana kisheria "BAIL PENDING APPEAL" kwa sababu uchochezi una dhaminika, hata kama mtu amefungwa. Ila tu utaratibu ni kwamba, ni LAZIMA mfungwa aanze kutumikia kifungo chake gerezani japo kwa siku moja tu. Hii inawezekana kama mawakili watajenga hoja za AFYA ya Lissu na kwamba atashindwa kupata matibabu stahiki akiwa gerezani. Pia, siku 577 alizokaa gerezani ni fimbo ya kuomba dhamana. Imefanyika mahakama Kuu & pia kuna msimamo wa mahakama ya Rufani juu ya utaratibu huu. HAKI HAIOMBWI bali HUPIGANIWA.