Miserable Cina

Karşıma çıkan bir arşiv belgesine göre ÇKP’nin kurucu önderi Mao Zedong, Uygurlarla Türkiye Türklerinin aynı milliyetten olduğunu kabul etmiş, Han Çinlilerinin ise kan bakımından saf olmadığını, pek çok milliyetin karışımı olduğunu söylemiş. Belgeyi güncel kılan nokta, ÇHC’nin bugünkü resmî tezine doğrudan ters düşmesidir. Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi’nin Temmuz 2019'da yayımladığı “Sincan’a İlişkin Tarihî Meseleler” başlıklı beyaz kitap, Uygurların asıl olarak Moğolistan’dan geldiğini ve Türklerin torunları olmadığını; Uygurların başlıca atalarının Sui hanedanı dönemine uzanan Moğol Platosu sakinleri olduğunu ileri sürer. Mao ise tutanakta Türklerin bu topraklardan sürüldüğünü ve geride kalan boylardan birini Uygur lider Seyfeddin Azizi’nin temsil ettiğini söylüyor. Aşağıdaki sözler, Mao’nun Arnavut komünistleriyle yaptığı görüşmenin Arnavutça tutanağından alınmıştır. Belgenin Arnavutça aslını ve Türkçe tercümesini paylaşıyorum: "Yoldaş Mao Zedong: Türkiye bir zamanlar güçlüydü. Bulgaristan vb. ile Mısır vb.’ni işgal etmişti. Onlar Doğu’dan geldiler ve Yoldaş Seyfeddin ile aynı milliyettendirler. 7., 8. ve 9. yüzyıllar civarında bugünkü Çin topraklarından sürüldüler. Bizim topraklarımızda yalnızca birkaç boy kaldı; bunlardan birini Yoldaş Seyfeddin temsil ediyor. Han milliyeti kan bakımından saf değildir; çeşitli küçük boyların kaynaşmasından oluşur. Yani birçok insan yanlış olarak Hanların müstakil (kendi başına) bir milliyet olduğunu düşünür; aslında onlar pek çok milliyetin karışımıdır. Siz Guangdong’a gideceksiniz. Oranın ahalisinin büyük kısmı Han değildir ve pek çok lehçeleri vardır. Bunu Vietnam’dan dönerken görebilirsiniz. Vietnam 17. paralelin kuzeyindedir, Guangdong ise 20. paralelin kuzeyinde. Subtropikal bir bölgedir, görebilirsiniz. Çin’de hangi yerleri göreceksiniz?" Arkivi Qendror Shtetëror (Central State Archives, Tirana, Albania), Fondi 14/AP, Marrëdhëniet me Partinë Komuniste të Kinës, V. 1960, Dos. 3, Fl. 1-9.