Peter Brouwers

Stop de Angst De afgelopen weken worden we in de media overspoeld met oorlogsretoriek. Dag in, dag uit krijgen we te horen dat we ons moeten voorbereiden op oorlog. Het is alsof er een collectieve overtuiging wordt gecreëerd dat een gewapend conflict onvermijdelijk is. Laat me hier duidelijk over zijn: er komt geen oorlog! Wat er wél komt – en wat we steeds vaker zien – is een massapsychose, een gecontroleerde angstcampagne waarin overheden en media hebben geleerd hoe ze de publieke opinie kunnen sturen. De lessen uit de coronaperiode worden opnieuw toegepast: houd de mensen bang en ze worden volgzaam. Angst verlamt, angst verdeelt, angst maakt controleerbaar. Maar laat ons even stilstaan bij de fundamentele vraag: wat is de werkelijke dreiging van Rusland voor de Europese Unie? Ik wacht op een goed onderbouwde uitleg, want als rationeel denkend mens probeer ik te begrijpen waarom de westerse leiders blijven vasthouden aan deze oorlogstaal. Soms zegt een blik op een kaart meer dan duizend woorden. Laten we de situatie even vanuit een ander perspectief bekijken: •Zou het kunnen dat Rusland zich bedreigd voelt? Waarom vragen we dat niet eens aan Poetin en tonen we zijn antwoord integraal op televisie? •Zou het kunnen dat de uitbreiding van de NAVO tot aan de Russische grens als een bedreiging wordt ervaren? Herinner u de Cubacrisis van 1962, toen de VS het onaanvaardbaar vond dat Sovjetraketten zo dicht bij hun grondgebied stonden. Waarom zou Rusland vandaag anders reageren? •Zou het niet kunnen dat het Westen – en in het bijzonder de VS – via Oekraïne Rusland in het nauw heeft gedreven? En dat Rusland, als een beer in het nauw, nu terugslaat? •Zou het niet verstandiger zijn als Oekraïne en Wit-Rusland als neutrale bufferstaten zouden fungeren? Dat zou zowel Rusland als Europa stabiliteit kunnen bieden. •Waarom onderhandelen we niet over een inclusief veiligheidspact met Rusland? Duidelijke afspraken waar alle partijen zich aan houden, in plaats van een steeds verder escalerende wapenwedloop. Een Blanco Cheque van 800 Miljard? Europa maakt zich op om 800 miljard extra te investeren in defensie. Maar waarvoor precies? Wat wordt er gekocht en wie profiteert daarvan? Dit lijkt opnieuw een blanco cheque, zoals we die eerder zagen tijdens de coronacrisis. Moeten we niet eerst helder definiëren wat het doel is? Europa zou er juist baat bij hebben om te investeren in diplomatie en economische samenwerking met Rusland. We zijn tenslotte buren. Onze energiebevoorrading en economische stabiliteit hangen nauw samen met onze relaties in het Oosten. Waarom zouden we blindelings een pad volgen dat ons richting conflict en economische onzekerheid leidt? Los van de huidige situatie pleit ik al langer voor een sterke Europese defensie, onafhankelijk van de VS. In mijn laatste boek, dat ik twee jaar geleden schreef, riep ik al op om afstand te nemen van de NAVO. Niet omdat we geen verdediging nodig hebben, maar omdat Europa zelf moet bepalen hoe het zijn veiligheid organiseert, zonder altijd in de pas te lopen met de geopolitieke belangen van Washington. Belangrijkste boodschap – net zoals tijdens de COVID-crisis: Stop de angst! Oorlogstaal leidt tot escalatie. Angst leidt tot blinde volgzaamheid. Tijd om nuchter na te denken en kritische vragen te blijven stellen. Want vrede is altijd een betere investering dan oorlog.