Biniam Berhe 🇪🇷

ETHIOPIA’S OVERTLY DECLARED WAR AGENDA AGAINST ERITREA (Verbatim Statements by Ethiopian Government Senior Officials regarding Eritrea’s Sovereignty) Abiy Ahmed Ali, Prime Minister of Ethiopia · "Sovereign access to the sea by any means necessary - through negotiations if possible and by force if necessary, Ethiopia would not remain a prisoner of geography." · "Regarding the Red Sea, and speaking about it repeatedly, let me say it again to make my stance clear; why does Israel hold the Golan Heights? Israel holds the Golan Heights because it believes problems regarding national security, survival and its existence… People are born, grow, age and people die, this is natural. Red Sea access and Ethiopia are just like that." · “We have found no document – in Cabinet, Parliament and other Government Archives - that asserts Eritrea's independence”. Taking their cue from the Prime Minister’s incendiary statement, Prosperity Party state media channels actively called on citizens to mobilize and ‘withdraw’ recognition of Eritrea's 1993 sovereignty, labeling it a ‘historical mistake’." · "Adulis, located on the Eritrean Gulf, can be considered one option. Massawa and Assab can also be considered other options. We do not necessarily hold the position that it must be Assab or Massawa. What we seek is simply a breathing (sovereign) outlet, access to the sea." · "As you know, five or six years ago we established a navy. Did we establish it so that it [the Navy] could swim around in this glass [container]? I am a million percent certain; Ethiopia will not remain landlocked-whether anyone likes it or not." · "For Ethiopia, losing access to the Red Sea took about 30 years [Eritrea’s legitimate struggle for liberation] - after the 30 years’ war, Ethiopia lost it. Now, however, I do not think Ethiopia needs another 30 years to retake it". · "Therefore, efforts will be made to resolve the issue and minimize losses. Whether it happens through peace or through force, it is inevitable". · "If fighting breaks out, the outcome is clear. After that, crying and wailing will be of no use. If we enter [the war], the outcome is clear. We have sufficient and dependable capability. There is no force that can stop us. This must be clear”. Field Marshal Berhanu Jula, Chief of Staff of the Ethiopian National Defense Forces (ENDF) · "We will strengthen our army. We will accelerate our development. We will obtain access to the sea, whether through peace or through force; through negotiations if possible and by force if necessary - through Bale or Bole". General Abebaw Tadesse, Deputy Chief of Staff of the ENDF · "The offensive launched in Tigray will not stop there. Mekelle is a mere stop-over; our ultimate destination is Assab; our main objective is to raise our flag in the Red Sea". Ethiopian Air Force Commander General Yilma Merdasa · “The main goal is the recovery of sovereign sea access, particularly through the Eritrean port of Assab.” Maj-Gen. Teshome Gemechu: Director-General of International Relations and Military Cooperation (ENDF) · "Ethiopia is not a landlocked nation. We are not landlocked. Rather, we are an ocean-linked country. Ethiopia had it. And even though the matter hasn't been resolved yet, we are not landlocked". · "We were created together with the water. We used to have water. The water used to be ours as well as the port. Because it is a special case, we have a double right to demand it". · "The Red Sea belongs to Ethiopia. We will take it back at any cost! Assab is Ethiopia's Red Sea province". · "The port of Assab, even its design was made in such a way that it only serves Ethiopia, or starting from the Afar region, focusing only on serving through that route - take this into account as well: in international law, it can serve for a dispute". Military Commanders · Public displayed, at the Inauguration of Military Recruits few months ago, of an official Map of Ethiopia that unlawfully incorporates the port city of Assab and Eritrea's southern coastal territories. L. General Alemshet Degife, Advisor to the ENDF and Chief of Staff and Board Chairman of the Defense Engineering Industrial Corporation (DEIC) · "We have entered a process about a territory we do not control, which connects [us] to other continents, could allow those whom we have historically regarded as our enemies to establish themselves directly within 60 kilometers of us without asking our permission". Shimelis Abdisa, President of the Oromia Region · " Irrecha [traditional Oromo celebrations] will be celebrated in the Red Sea (Assab), next year." General Bacha Debele, Former Ethiopia's Ambassador to Kenya · "When we say Assab belongs to Ethiopia, it is because it belongs to Ethiopia. What you [Eritrea] took by force, we will return by force". · "Once war breaks out, there will be no such thing as the Government of Eritrea. This must be clearly understood. Geography will change. Governments will change. The borders of countries will also change. The border that exists between Eritrea and Ethiopia will cease to exist". · "If the Eritrean Government ceases to exist, what could possibly happen? It will collapse on its own and it will be gone. Isn't this war? Once a war breaks out like this, there is no distinction between the rear base and front line. In modern warfare, there aren’t separate rear base and front lines. Any place becomes a front line. Asmara cannot remain a rear base area [no-combat zone], while Badme is the front line. Both are the front lines". General Tsadkan Gebretensae, Military Advisor to the ENDF • "I have begun raising the idea that we should correct the mistakes we made previously and seize Assab from them [Eritrea]". • "At present, our relationship with Eritrea is not merely an issue of national security, nor merely about raising the question of ports or discussing the Eritrean government. I believe we must recognize, in light of history, that the manner in which we answer the Eritrean question is connected to our very existence”. Ambassador Dina Mufti, Member of the Federal Parliament's Foreign Affairs Committee · “Ethiopia's quest for sovereign sea access is non-negotiable”; and he proceeded to aggressively demand international pressure against Eritrea! Daniel Kibret, Social Affairs Advisor to Ethiopia's Prime Minister · "Once Ethiopia obtains access to the sea, the reason for Eritrea being Eritrea will cease!" Adanech Abebe, Mayor of Addis Ababa City · "Are we supposed to live forever with the question of our sea closed off to us? There is no young person who will accept living with it closed; at one time it was close to us and we lost it. But this generation will not accept that”. Lencho Bati, Director General at MoFA of Ethiopia's Diaspora Service · "The Ethiopian military that suffered in the deserts of Tigray, will not stop before taking off its shoes by the Red Sea and wash its feet on Eritrean Red Sea waters”.

ዓሎቕ ስርዓት ብልጽግና ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናሆም ተስፋሚካኤል ክፍሊ ምርምርን ሓበሬታን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስርዓት ብልጽግና ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘየቋርጽን ዝተወሃሃደን ናይ ሓሶት ክስታት ካብ ምግዋሕ ኣይዓረፈን። ኣብዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ዓመታት ንመሬታዊ ሓድነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ዝጥሕስ ተጻባኢ መግለጺታት ብሰፊሑ ብሓለፍትን ምሁራንን ጋዜጠኛታትን ካልኦት ዝተዓደጉ ወጻእተኛታትን ዘሳተፈ ዜናውን ዲፕሎማስያውን ዘመተ ከካይድ ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ጽዑቕ ጎስጓሳት ክልተ ዝኣንፈቱ እዩ። እቲ ቀዳማይ ኣንፈት፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘየለ ትረኻ ኣሚኑ ናብ ዘየድልዮ ኲናት ከምዝኣቱ ምግባር፡ እቲ ካልኣይ ድማ ንማሕበረሰብ ዓለም ዲፕሎማስያዊ ቋንቋ ተጠቒምካ ኣጀንዳኻ ምትግባር እዩ። ስርዓት ብልጽግና ናይ ተልመዴን ፖለቲካዊ ውድብ ከም ምዃኑ መጠን ንኤርትራ ዝያዳ ኣብ ተነጽሎን ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢን ንምእታዋ፡ ሕጂ’ውን ካልእ ክስታት ብሰፊሑ የዘንቱ ኣሎ። ገለ ካብቶም ብመሪሕነት ስርዓት ብልጽግና ብተደጋጋሚ ዝቐርቡ ክስታት፡ ኤርትራ ብዋጋ ድኻም ኢትዮጵያ ክትነብር ዝወሰነት ሃገር እያ፡ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ኩሉ መዳያዊ ጸጥታዊ ዘይምርግጋእን ሓደጋ ምምቕቓልን ጠንቂ እያ ዝብሉ እዮም። እዚ ክስታት’ዚ ነቲ ባዕሉ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሳውሮ ዘሎ ሓዊ ናብ ካልእ ንምጥባቕ ዝገብሮ ዘሎ ሃቐነ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ንሓድነትን ሰላምን ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን መላእ ኣፍሪቃን ሰላምን ርግኣትን ምእንቲ ክሰፍን ዘይቅየር ራእዩን ናይ ኩሉ ግዜ ዕላምኡን ምንባሩ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። ኤርትራ ከም ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ኣብ ሰናይ ጒርብትና እተሰረተ ናይ ምትሕግጋዝ ስትራተጂ ብምምዕባል ንሰላምን ርግኣትን ናይዚ ዞባ ብቐንዱ፡ ብሓፈሻ ድማ ንቕሳነት ናይ’ዛ ዓለም እጃማ ንምብርካት ኣብ ንጡፍ ስራሕ ተጸሚዳ ትርከብ ሃገር እያ። ሓደ ካብ መትከላት ፖሊሲ ዝምድናታት ወጻኢ ኤርትራ፡ መሬታዊ ሓድነትን ልኡላውነትን ሃገራት ጎደቦ ዘኽብር ምሕዝነታዊ ምትሕግጋዝን ሽርክነትን ዝሕላገቱ ዝምድና ንምምዕባል ምጽዓር እዩ። እንተኾነ ቅድምን ድሕርን ናጽነት፡ ንህላወ ሃገረ ኤርትራ ዝጻረር ፖሊሲ ምዕራብ፡ “ኤርትራ ንሃገረ ኢትዮጵያ ስግኣት እያ” ዝብል ናይ ከደምቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣጠማማታ ዝረዓመ እዩ ነይሩ። በዚ ፖሊሲ’ዚ ን80 ዓመታት ማለት ንሰለስተ ወለዶታት ዋጋ ዘኽፈለ ግጭት ተወሊዑ። የግዳስ መርገጺ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝብታት ኢትዮጵያ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ብዘየሻሙ መገዲ ዝተነጸረን ኣብ ዝኾነ መድረኽ ተቐይሩ ዘይፈልጥን እዩ፣ መንግስቲ ኤርትራ’ውን ኣብ ሓድነትን ምርግጋእን ኢትዮጵያ ዘይንቕነቕ መርገጺ እዩ ዘለዎ። “ኩሎም ኣህዛብ ኢትዮጵያ ተኸባቢሮም ብሓድነት ዝነብሩላ፡ ስምርቲን ብልጽግትን ጎረቤት ሃገር ንኤርትራን እዚ ዞባን ዝዓበየ ረብሓ ምዃኑ” እዩ ዝኣምን። ህዝብን መንግስቲን ኤርትራ ካብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ኣትሒዞም ምስ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዘካይዳ ዝነበራ ውድባት ኢትዮጵያ ከም ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት)፡ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ)፡ ናይ ህዝብታት ኢትዮጵያ ደሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህዴን)፡ ሰውራዊ ሰልፊ ህዝብታት ኢትዮጵያ (ኢህኣፓ) ወዘተ. ዝምድና ብምፍጣር፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜን ብዝወሓደ መስዋእትነትን ደመኛ ጸላኢ ክልቲኦም ህዝብታት ዝኾነ ደርግ ተኣልዩ መሰል ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክረጋገጽ፡ እቲ ቃልሲ ክወሃሃድ ይግባእ ዝብል ዘይንቕነቕ መርገጺ እዩ ነይሩዎ። ውድባት ኢትዮጵያ ንማዕርነታዊ ሓድነት ብሄራት ኢትዮጵያ ብዘሳሲ መገዲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከካይዳ ድማ ይድርኽ ነይሩ። ኢትዮጵያ መሰል ማዕርነት ኩሎም ብሄራት ናይ’ታ ሃገር ብዘኽብር፡ ሓቛፊን ኣሳታፍን ሃገራዊ መንግስቲ ክትመሓደር ኣለዋ ዝብል ርእይቶ እዩ ነይሩዎ። ህዝባዊ ግንባር ንህወሓት ኣብ በረኻታት ሳሕል ስሩዕ ወተሃደራዊ ታዕሊም እናሃበ፡ ፖለቲካውን ቁጠባውን ደገፋት የበርክተሉ፡ ኣብ ድምጺ ሓፋሽ፡ እቲ ውድብ ናይ ገዛእ ርእ ሱ ፈነወ ከካይድ ይተሓባበር ነይሩ። ሽሕ’ኳ ኤርትራ ንኣተሓሕዛ ምሩኻትን ግዳያት ኲናትን ዝምልከት ብ1949 ዝጸደቐ ውዕል ጀነቫ ድሕሪ ናጽነት እንተፈረመትሉ፡ ካብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ኣትሒዛ ብሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ምሩኻት ኲናት ጽቡቕ ታሪኽ ዘለዋ ሃገር እያ። ምሩኻት ወተሃደራት ስርዓት ደርግ ዘድሊ ክንክን እናተገብረሎም፡ ስሩዕ ኣካዳምያውን ፖለቲካውን ትምህርቲ ከም ዝቐስሙ፡ ኣብ ባህላዊ መደባት ከም ዝነጥፉ ይግበር ነይሩ። ክሳዕ ምስ ቤተ-ሰቦም ናይ ምርኻብ መገዲ ተፈጢሩሎም፣ ኣብ ድምጺ ሓፋሽ መደባት ተዋሂብዎም ድምጾም የስምዑ ነይሮም። እዚ ኣዝዩ ሓብሓብን ኣማእዛኒን ኣተሓሕዛ ምሩኻት፡ ኣብ ምሕያል ቃልሲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ልዑል ግደ ነይሩዎ። ምሩኻት ወተሃደራት ደርግ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዝቐሰምዎ ፖለቲካዊ ንቕሓት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ተቓለስቲ ውድባት ኢትዮጵያ ክሳተፉ ክኢሎም። ኣብቲ ድሓር ብኢህወደግ ዝተመስረተ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ዓቢ ግደ ነይሩዎም። ኣብ ዛዛሚ ኲናት ግጥም ግንባር ደቀምሓረ ካብቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ 130 ሽሕ ዝብዝሑ ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት፣ ኣስታት 80 ሽሕ ኣብ መገዲ ከረንን ባርካን፡ ኣስታት 21 ሽሕ ኣብ ክሳድ ዒቃ፡ ኣስታት 13 ሽሕ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን፡ ብጠቕላላ 114 ሽሕ ወተሃደራት ተማሪኾም፣ ምሕረት ተገይሩሎም ናብ ዓዶም ምፍናዎም መቐጸልታ ናይቲ ዘይንቕነቕ መርገጺ ኤርትራ ኣብ ሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ምሩኻት እዩ ዝነበረ። ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ፖለቲካውን ሎጂስቲካውን ደገፍ ሓሊፉ፡ ኣሃዱታቱ ናብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ብምልኣኽ ምስ ተቓለስቲ ውድባት ይተሓጋገዝ ነይሩ እዩ። ንኣብነት ኣብቲ ናይ መጨረሽታ ግጥማት፡ ኣሃዱታት ኢህወደግ ብመካናይዝድ ክፍለ- ሰራዊት 74 ብርጌድ 23 ናይ ህዝባዊ ግንባር ደገፍ እናተገብረለን እየን ንስርዓት ደርግ ካብ ስልጣኑ ኣልየንኦ። “ወፍሪ ቴድሮስ” ኣብ ዝተሰምየ ንክፍላተ ሃገር ጎንደርን ጎጃምን ሓራ ዘውጽአ፡ “ወፍሪ ቤሉሱማ ወልቁጡማ” (ወፍሪ ማዕርነትን ናጽነትን) ንክፍለ ሃገር ወለጋ ሓራ ዝገበረ፡ “ወፍሪ ዋልልኝ” ንክፍላተ ሃገር ወሎን ሰሜንን ምዕራብን ክፍለ ሃገር ሽዋን ነጻ ንምውጻእ ኣብ ዝተኻየደ ጥምጥም ህግሓኤ ዝነበሮ ተራ ልዑል ምንባሩ ኣብ ታሪኽ ተመዝጊቡ ኣሎ። ኣብ መንጎ ተቓለስቲ ውድባት ኢትዮጵያ ዝኽሰቱ ዝነበሩ መቓቐልቲ ኣተሓሳስባታት ንምእራም ህዝባዊ ግንባር ዝወሰዶ ዝነበረ ስጉምቲ፡ ኤርትራ ብመትከል ግዝኣታዊ ሓድነት ኢትዮጵያ ክኽበር ከምእትደልን ንምብትታን ዕላማ ዘለዎ ምውዳይ ከምእትጻረርን ዘነጽር እዩ። ድሕሪ ናጽነት ነቲ ዝነበረ ኵነተ-ኲናት ብሓድሽ ተስፋ ዝህብ ናይ ምትሕግጋዝን ሽርክነትን ዝምድና ብምትካእ፡ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ናብ ረብሓታት ክልቲኡ ህዝቢ ኣተኲሩ ሰሪሑ። ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓድነትን ምርግጋእን ኢትዮጵያ ብመድረኻትን ሓደስቲ ክስተትን ዘይቅየር ምዃኑ ዘመልክት ድማ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ንነዊሕ ዝጠመተ ስትራተጂ ብምሕንጻጽ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ወደባት ብናጻ ክትጥቀም ዘኽእላ ፖሊሲ ነዲፉ፣ ኣብ ቁጠባ ክልቲአን ሃገራት’ውን ናህሪ ዘለዎ ዕብየት ክምዝገብ ክኢሉ። መንግስቲ ኤርትራ ዓቕሚ ሰሓብነት ወደባት ንምዕባይ ታሪፍ ብ20% ከምዝጎድል ስለዝገበረ፡ ብዝሒ ዝራገፍን ዝጸዓንን ንብረት ወሰኽ ኣርእዩ፡ ኢትዮጵያ ተረባሒት ኮይና። ኢትዮጵያ ንወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን ኤርትራ ንምምሕዳራዊ ኣገልግሎት ጥራይ ዝሽፍን ስማዊ ክፍሊት፡ እሞ ድማ ብባጤራ ብር ከፊላ ክትግልገለሉ እዩ ተፈቒዱላ። ኣብ 1995፡ ኢህወደግ ሓድሽ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዲፉ። ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንክዉንነት ኢትዮጵያ ኣብ ግምት ዘየእቱ ምዃኑ ብምግንዛብ መንግስቲ ኤርትራ ብኣጋኡ’ዩ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ። እቲ ሕገ- መንግስቲ ብጭቆና ዝገዝእን፡ ምርጫታት ዝሰርቕን፡ ብዕብለላ ሓደ ብሄር ዝግዛእ ስርዓት ዘስፍን፡ ንረብሓ ኢትዮጵያ ከምዘየገልግል ዘብርህ እወታውን ሃናጽን ርእይቶን ምኽርን መንግስቲ ኤርትራ ግን ዕሽሽ ተባሂሉ። መንግስቲ ኤርትራ፡ ሕቶ ብሄራት ኢትዮጵያን ኣጠቓላሊ ናይ ደሞክራሲ ሕቶን ክምልስ ዝኽእል ደሞክራስያዊ ስርዓት ከይተተኽለ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሰላም ክነብር ከምዘይክእል ብምግንዛብ’ዩ፡ ነቲ ሕገ-መንግስቲ ነቒፉዎ። ብኣንጻር’ዚ ንረብሓ ህዝብታት ኢትዮጵያን ዞባናን ዘገልግል ኣመለኻኽታ ኤርትራ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕሪ ውዕል ኣልጀርስ ምኽታሙ ን20 ዓመታት ብባርኾት እቶም ጎይቶት ንመሬታዊ ምልኡነት፡ ልኡላውነት፡ ናጽነትን ሓድነት ህዝብን ኤርትራ ዝጻባእ ሰራም ፖሊሲ፡ “ምቕያር መንግስቲ” ሒዙ እዩ ክሰርሕ ጸኒሑ። ምብትታን ሃገራዊ ሓድነት ኤርትራ፡ ምዕናው ወተሃደራዊ ዓቕሚ ኤርትራ፡ ምዕናው ቁጠባ ኤርትራ፡ ምንጻል ኤርትራ ካብ ዞባዊ ጉዳያት፡ ምትብባዕ ፍልሰት፡ ዘይሕጋዊ ስግረ-ዶብ መንእሰያት፡ ምስይጣን ምስሊ ኤርትራ ብገበን ሰብኣዊ መሰላትን ካልኦትን ተጻብኦታት ድማ ንኣስታት ክልተ ዕቑድ ቀጺሎም። ኣብ 2018 ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ስርዓት ለውጢ ምስ መጸ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንውዕል ኣልጀርስ ብምቕባል ምስ ኤርትራ ዕርቀ- ሰላም ከምዝደሊ ኣፍሊጡ። መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ጻውዒት ሰላም ብዘይውዓል ሕደር ተቐቢሉዎ። ባህጊ ህዝብን መንግስትን ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘንጸባርቐ ድሙቕ ዓወት ድማ ነይሩ። ብ9 ሓምለ 2018 መንግስቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ታሪኻዊ ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ኣብ ኣስመራ ፈሪሞም። እዚ ሓድሽ ኵነተ-ሰላምን ምትሕግጋዝን ካብ ረብሓታት ክልቲኦም ኣህዛብ ሓሊፉ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ጎደና ምዕባለን ብልጽግናን ዝወስድ ክኸውን ተስፋ ፈጢሩ። ሃገራት ሱዳን፡ ሶማልን፡ ደቡብ- ሱዳንን እውን ነቲ ሃዋህው ንምድልዳል ተበጊሰን። እንተኾነ ብምስምስ ምሕላው ስትራተጂያዊ ረብሓታት ሃገራት ምዕራብ ብኽድምናን ጊላነትን ኣብ ልዕሊ ኣህዛብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጸቕጥታት ክፈጥራ፡ ነዚ ዞባ ናብ ዝኸፍአ ግጭትን ዕልቕልቕን ክመርሕኦ ዓቕመን ኣወሃሂደን ሰሪሐን፡ እቲ ጀሚሩ ዝነበረ ለውጢ ተዓንቂፉ። ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ልዕልና ሕገ-መንግስቲ ንምኽባር ኣብ ዝወሰዶ ወተሃደራዊ ስርሒት፡ ተራ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ምውሓስ ልኡላውነት ኢትዮጵያ ጉሉሕ’ዩ ነይሩ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ልዕሊ ዝኾነ እዋን መንግስቲ ኤርትራ ደላይ ሰላምን ርግኣትን ሓድነትን ኢትዮጵያ ምዃኑ ዘረጋገጸሉ እዩ ነይሩ። እዚ መድረኽ’ዚ ዘይንቕነቕ መርገጺ ኤርትራ ኣብ ሓድነትን ምርግጋእን ኢትዮጵያ ጎሊሑ ክገሃድ ዝገበረ እዩ። መሪሕነት ብልጽግና ኣብቲ ሰዓት’ቲ ምስ ኤርትራ ጽቡቕ ዝምድና እንተዘይንፈጥር፡ መጻኢ ኢትዮጵያ ክንዮ ምብትታትን ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮን፡ ኤርትራ ንምድሓን ኢትዮጵያ ዋጋ ዝኸፈለት ሃገር እያ፡ እዚ ውዕለት’ዚ ብቐሊሉ ዝርሳዕ ኣይኮነን ክብሉ ተሰሚዖም። ኣብ ሚያዝያ 2023 ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ “ብሕቖና ምስ ተወቓዕና ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ዝገበሩልና ውዕለት ብዝኾነ መለክዒ ክኽፈል ዘይከኣልን ዘይርሳዕ ታሪኽን ስለዝኾነ ወትሩ ኣብ ልብና ኣለኹም።” ክብል ተሰሚዑ። ሎሚ ስርዓት ብልጽግና ነዚ ረሲዑ ኣብ ዲቕ ዝበለ ሓዲድ ናይ ክሕደት ተጸሚዱ ይርከብ። ታሪኽ ግን ከም ድላይካ ትወጃብሮ ኣይኮነን። ምናልባት ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ንእግረመገድና ክንጠቕሶ ዘድልየና፡ ስርዓት ብልጽግና ኣብ 2022 ሰራዊት ኤርትራ ልኡላውነት ኢትዮጵያ ኣብ ምድሓን ተጸሚዱ ከሎ፡ ኣብ ጅቡትን ሲሸልስን ምስ ወከልቲ ህወሓት ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ‘ናይ ክልተና ጸገም ስድራቤታዊ’ዩ፣ ብረትኩምን ብረትናን ናብ ኤርትራ ነቕንዕ እሞ ንኤርትራ ንውቅዓያ” ምባሉ ምዝጉብ ሰነድ’ዩ። ከምዚ ዓይነት ክፍኣት ዝኣልም ስርዓት ብልጽግና ሎሚ ተገምጢሉ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ንምድኻም ዓጢቓ ትሰርሕ ኣላ ኢሉ ክውንጅል ምስማዕ መርመም እዩ። እንተኾነ እቲ ኣብ ክልላት ኣምሓራ፡ ትግራይ፡ ኦሮሞ፡ ሶማል፡ ደቡብ ህዝቦች ካልኦትን ተኸሲቱ ዘሎ ጸጥታዊ ዘይምርግጋእ ባዕሉ ስርዓት ብልጽግና ዝወልዖ እዩ። ምስ ምኽታም ውዕል ፕሪቶርያ ብልጽግና ንኤርትራ ከም ሓንካሪት ትግባረ ስምምዕ ገይሩ ይውንጅላ እዩ። ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ እዩ። ኤርትራ ንትግባሪኡ ዝምልከት ዝኾነ ግዴታ የብላን። ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ግጭት ቀስቃሲኡ መን’ዩ፧ ስርዓት ብልጽግና ጉዳይ ወያነ ገና ከይዓረፈ፡ ንሓይልታት ኣምሓራ ዕጥቂ ከውርዱ ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ። ‘ድሕነትናን ድሕነት ህዝብናን ከይተዋሕሰ፡ ብረትና ነረክበሉ ኣብነት የለን’ ብዝብል ድማ፡ ምስ ሰራዊት ፈደራል ግጭት ተፈጢሩ። ባዕልኻ ዘሳወርካዮ ህውከትን ዕግርግርን ምጥፍኡ ምስ ኣገመካ፡ ንኤርትራ ‘ተረካብ ይዓድዮ’ ክትገብራ ምፍታን ብዝኾነ ስነመጎት ተቐባልነት የብሉን። ብሄራዊ ምትፍናን ኣብ ምንዋሕ ዕምሪ ስልጣን ስርዓት ብልጽግና ወሳኒ እዩ ካብ ዝብል ግጉይ ፖሊሲ፡ ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ ሓደጋኡ ክዓብይን ናቱ ሳዕቤን ክብእስን ይርአ ኣሎ። እዚ ጸጥታዊ ዘይርጉእነት ምስ ህሉው ቁጠባዊ ነውጺ ኢትዮጵያ ተደማሚሩ ሎሚ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሰላም ዕለታዊ ናብርኡ ዝመርሓሉ ሃዋሁ ስኢኑ ኣሎ። ብኣንጻር እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ሰላምን ርግኣትን ንጡፍ ዝኾነ ኣበርክቶኡ ካብ ምግባር ካልእ ሕርያ የብሉን።