MarekKozielski🛩 🇵🇱🇪🇺🇮🇱 🇺🇦

Tarcza Wschód. Czego nie rozumiemy? Ludziom wydaje się, że już w czasie pokoju wzniesiemy pas umocnień jak Linia Maginota. Tak zrobili Ukraińcy od 2014 r. na linii Donbasu, wokół dawnych republik ludowych ługańskiej i donieckiej oraz przy Krymie. Rosjanie doskonale znali położenie tych linii, znali miejsca rozmieszczenia pozycji, a kiedy ruszyło natarcie z Krymu i w kierunku na Melitopol, owe umocnienia nie wytrzymały ani jednego dnia. Zostały rozniesione w pierwszym szturmie. Te przy Krymie były niemal nie obsadzone, ale te na wschód od Mariupola - były. Zostały jednak łatwo pokonane. Dlaczego? Dlatego że budowanie umocnień w czasie pokoju nie ma sensu. Przeciwnik je rozpozna, przeanalizuje zdjęcia satelitarne, zbierze informacje przez szpiegów, prowokacyjnie wykonywanymi wlotami dronów, itp. Będzie miał je rozrysowane w najdrobniejszych szczegółach. Kiedy zacznie się wojna, w wybranym pasie na umocnienia te spadnie cała seria precyzyjnych uderzeń lotniczych i celny ostrzał artyleryjski. Potem ruszą oddziały szturmowe wsparte przez pojazdy torujące, w myśl wcześniej przygotowanego planu dostosowanego do położenia umocnień. Po przełamaniu umocnień w wybranych pasach, przeciwnik wyjdzie na tyły sąsiednich odcinków, odetnie je i poczeka na wyczerpanie się zapasów amunicji odciętych obrońców. Dlatego Tarcza Wschód powstaje inaczej. Buduje się tylko tzw. "odcinek doświadczalny". Służy on przetestowaniu ich skuteczności w realnych ćwiczeniach w terenie, a jednocześnie odbywa się przeszkolenie wojsk inżynieryjnych w budowaniu takich umocnień, mierzone są czasy by określić normy i harmonogramy. Jednocześnie gromadzone są półprefabrykaty dla szybkiej budowy rzeczywistych umocnień w stanie zagrożenia wojennego. Wiemy z doświadczenia, że Rosjanie gromadzą siły powoli, by uśpić czujność potencjalnej ofiary. Ale wtedy dają oni czas na budowanie umocnień, które mogą powstać błyskawicznie ze zgromadzonych uprzednio materiałów, półprefabrykatów, według przygotowanych tajnych planów uwzględniających warunki terenowe, za pomocą wyszkolonych w tym wojsk inżynieryjnych. Tych umocnień wróg nie będzie znał. Nie zdąży ich dobrze rozpoznać. Będą one stanowiły dla niego zaskoczenie. A w razie ataku, wojska wroga spowolnione umocnieniami przy granicy, kiedy w końcu się przebiją, trafią na kolejny pas umocnień wzniesiony już w czasie wojny, przez owe wyszkolone wojska inżynieryjno-saperskie. Linia Maginota XXI wieku Wydawałoby się, że tradycyjne umocnienia i fortyfikacje to jakaś niezwykle odległa pieśń przeszłości. A tymczasem okazuje się, że wcale tak nie jest. Niestety, ludzie żyją powtarzanymi jak mantra powtarzamy frazesy, a tymczasem okazuje się, że sami mamy wiedzę, która temu przeczy, ale nie łączymy faktów ze sobą. Czy ktoś z nas nie słyszał o tym, jak bardzo nieskuteczna okazała się Linia Maginota i że wiara w siłę fortyfikacji w XX wieku to ciężki błąd? Mało tego, wielu ludzi powtarza to stwierdzenie, po czym niedługo potem opowiadają o ciężkim przełamywaniu Wału Pomorskiego… W czasie II wojny światowej mamy mnóstwo przykładów na to, że umocnienia i fortyfikacje bardzo skutecznie zatrzymywały nacierające wojska, choćby we Włoszech. Słynne Monte Cassino to nie była izolowana pozycja, lecz element umocnień Linii Gotów. A po 1945 r. wcale fortyfikacje nie zniknęły. Co prawda słynna Linia Bar-Lewa nie spełniła swojej roli w wojnie Jom Kippur w 1973 r., ale słynny kompleks Tora-Bora w Afganistanie sprawił wojskom koalicji mnóstwo kłopotów. A przecież wystarczy popatrzeć na Szwajcarie, jak wiele umocnień stałych tam zbudowano. NATO przez lata hołdował wojnie manewrowej, a w takiej wojnie nie ma miejsca na fortyfikacje i umocnienia. I kiedy wiosną 2023 r. przygotowano wojska Ukrainy do przeprowadzenie kontrofensywy na południu, okazało się że nie są one w ogóle przygotowane na przełamywanie umocnień polowych, jakie wznieśli Rosjanie. Rosjanie zaś stworzyli system złożony z pól minowych osłanianych ogniem broni maszynowej i artylerii, zasieków z drutu kolczastego, rowów przeciwczołgowych, zapór przeciwpancernych zwanych „szczękami smoka”, a także licznych, dobrze zamaskowanych punktów ogniowych. Część z nich była wykonana jako betonowe bunkry na 3-5 żołnierzy wykonano ze specjalnych gotowych prefabrykatów, zaś inne powstały po prostu jako zwykłe ziemianki. Także i one okazały się być bardzo odporne na ogień. Niektóre pozycje połączono ze sobą krótkimi podziemnymi tunelami. Chyba najważniejszym elementem budowy umocnień polowych jest wykorzystanie własności terenu. Każda przeszkoda wodna, nawet najmniejsza rzeczka, czy nawet rowy melioracyjne stanowią już określoną przeszkodę. O ile bowiem pojazdy gąsienicowe w większości przypadków sobie z nimi poradzą, to pojazdy kołowe często będą miały problem żeby sobie od tak przejechać choćby przez szerszy nieco rów melioracyjny. Dlatego tworząc system obronny należy wziąć pod uwagę zaminowanie i wysadzenie wszelkich mostów, a także grobli i innych możliwych przejść. I tu dochodzimy do najważniejszego: do czego właściwie służą takie fortyfikacje? Po co są fortyfikacje? Fortyfikacje można podzielić na dwie ważne grupy. Po pierwsze są to fortyfikacje obronne służące do powstrzymywania lub choćby poważnego spowalniania natarcia przeciwnika. Po drugie zaś mamy fortyfikacje służące do zwiększenia przeżywalności wojsk i instalacji w obliczu ataku wroga, na przykład betonowo-ziemne schrony na samoloty czy podziemne stanowiska dowodzenia, czy na froncie ukrycia dla sprzętu (z których ten sprzęt nie prowadzi ognia, a jedynie jest w nich chowany przed atakiem i ogniem wroga). Zacznijmy więc od umocnień obronnych. Dla nas będą miały one kluczową rolę do odegrania i wypełniają niezwykle ważną rolę. Przede wszystkim koniecznie muszą one dać nam czas do tego, by przyjąć natowskie siły wzmocnienia. Musimy pokazać sojusznikom, że bronimy się, jesteśmy zdeterminowani i że mają szansę zatrzymać Rosjan u nas, a nie dopiero na swoim własnym terytorium. Po drugie, dobrze by było by przenieść kierownictwo państwa oraz jego najważniejsze, kluczowe instytucje do zawczasu przygotowanych obiektów we Wrocławiu (na przykład) a kierownictwo wojskowe do Poznania (przykładowo), by nawet zdobycie Warszawy nie przyniosło Rosjanom zupełnie nic, bowiem nie byliby w stanie przejąć władzy w Polsce. Aby spełnić te zadanie, należy przygotować w Polsce takie instalacje fortyfikacyjne, jakie sprawdzają się w Ukrainie. Ktoś może powiedzieć, że przecież to się ciągle zmienia. Pierwotnie budowano duże pozycje obronne, wspólne nawet dla całej kompanii, najczęściej na wzgórzach, by dominowały nad okolicą. Później stopniowo te pozycje malały, by dziś stanowiły punkt oparcia dla sekcji do drużyny (3 do 9 żołnierzy). Są to dziś rozproszone pozycje, doskonale zamaskowane a więc niekoniecznie na wzgórzach, by nie rzucać się w oczy. Wiele z tych pozycji jest ukrytych tak, by nacierający nadziewali się na takie pozycje z zaskoczenia, nic o nich wcześniej nie wiedząc. Jednakże mimo tych zmian, okazuje się że są pewne elementy stałe, niezmienne. Po pierwsze, niezmienne są pola minowe, choć może ulegać zmianie kształt tych pól, gęstość, skład min, itp. Ale miny pozostają wciąż skuteczne, a zatem można je produkować i gromadzić. To, co jest nowością, to stawianie min z ciężkich dronów, na co też powinniśmy być przygotowani. Kolejną rzeczą niezmienną są wszelkie przeszkody inżynieryjne: rowy przeciwczołgowe, zęby smoka, zasieki z drutu kolczastego. Można śmiało gromadzić materiały na budowę takich pasów złożonych z zapór inżynieryjnych. Generalnie nie ma sensu budowania od razu całych zapór inżynieryjnych, a jedynie wybrane odcinki, które polegają na przygotowaniu blokad najważniejszych dróg, szczególnie tych prowadzących przez przejścia graniczne. Co do pozostałych części budowli inżynieryjnych, w tym pozycji punktów oporu, należy przygotować różne plany i w momencie bezpośredniego zagrożenia wojennego jedynie je zrealizować, czyli zbudować. Aby móc to zrobić szybko, w odpowiednich punktach składowania należy już w czasie pokoju zgromadzić niezbędne materiały do budowy odpowiednich fortyfikacji. Z dostępnej nam wiedzy, obecnie budowanych jest 18 miejsc składowania materiałów inżynieryjnych, w których oprócz wielu innych materiałów, do października znalazło się 300 tys. betonowych „jeży” przeciwczołgowych. W razie bezpośredniego zagrożenia wojennego, koncentrowania wojsk Rosji wzdłuż granic, materiały zostaną z tych punktów zabrane i wykorzystane do budowy sieci pozycji w takim układzie, jaki będzie odpowiadał aktualnym wyzwaniom pola walki, z maksymalnym wykorzystaniem terenu (w system zapór i fortyfikacji zostaną włączone obszary leśne, bagna, tereny podmokłe, przeszkody wodne, naturalne jary i skarpy, tak by zmusić przeciwnika do podążania wąskimi „gardłami”, które staną się dla nich śmiertelną pułapką, ostrzeliwaną przez wieloprowadnicowe zestawy rakietowe z dużej odległości i bombardowane przez lotnictwo bombami szybującymi i innymi środkami zapewniającymi bezpieczne operowanie. Jednocześnie też wojska inżynieryjno-saperskie, czyli główny wykonawca wszelkich fortyfikacji i umocnień na wypadek wojny zostaną odpowiednio doposażone. Tylko w 2026 r. mają one otrzymać 50 spycharek gąsienicowych, 15 koparek gąsienicowych, 7 koparek na podwoziu samochodowym i 10 walców drogowych. Ważne jest jednak co innego. Polska Tarcza Wschód to nie tylko umocnienia. W jej skład wchodzi również cały system rozpoznania wschodniej i północno-wschodniej granicy państwa złożony z najróżniejszych środków, od rozpoznania radioelektronicznego po cały system dronów różnych typów tak, by w porę wykryć przygotowania wojenne strony przeciwnej, zaś po wybuchu wojny by widzieć wszelkie ruchy przeciwnika, mieć pełne informacje do celów targetingu czyli wskazywania celów do zwalczania przez własne środki ogniowe. Kolejnym elementem będzie sieć dowodzenia wojskami w strefie przygranicznej, co zostanie dodatkowo wzmocnione nie tylko wojskowymi systemami łączności przygotowanymi w ramach infrastruktury Tarczy Wschód, ale też wzmocnieniu cywilnej infrastruktury podwójnego zastosowania. RRozwijana jest np. sieć GSM. Rozbudowę skoordynowano w 32 lokalizacjach, z których 24 zostały już zrealizowane, a dodatkowo przygotowuje się 184 stacji Small Cell, zwiększających dostępność i zasięg sieci GSM w kluczowych rejonach programu. Trwa też budowa wojskowych elementów systemu łączności i dowodzenia. Kolejnym ważnym elementem zintegrowanym w ramach Tarczy Wschód ma być łańcuch obrony przeciwdronowej w postaci baterii systemu San, które będą miały zarówno środki do walki z dużymi dronami dalekiego zasięgu, taktycznymi dronami rozpoznawczymi, jak i małymi aparatami pola walki. System San jest w fazie rozbudowywania i końcowego projektowania oraz badania prototypów poszczególnych rozwiązań. Po wdrożeniu w znaczący sposób ograniczy możliwości operowania rosyjskich dronów, a w międzyczasie w Europie trwają intensywne prace nad skutecznymi systemami do zwalczania tych bardzo małych dronów w jak najskuteczniejszy sposób, ale jednocześnie jak najtańszym kosztem. Zapewne te prace zaowocują rozwiązaniami, jakie będą wdrażane w modernizacjach systemu San. Zadbano też o „zwykłą” obronę przeciwlotniczą w postaci zestawów artyleryjskich Pilica A oraz rakietowych Poprad (wyrzutnie pocisków Piorun wspierane informacyjnie radarami Soła, a obecnie nowszymi Bystra). Wojna kognitywna Warto po raz kolejny przypomnieć o jednej ważnej rzeczy. Jeśli pozwolimy, by społeczeństwo zostało ogłupione rosyjską wojną informacyjną, jeśli dopuścimy do tego że obywatele stracą zaufanie do instytucji, jeśli uwierzą, że państwo jest z kartonu, a wojsko z tektury, jeśli na tle podgrzewanych sztucznie konfliktów dojdzie do demonstracji, zamieszek, burd i bijatyk, to żadne uzbrojenie i żadna Tarcza Wschód nam nie pomoże. Nagle się okaże, że jedynie garstka żołnierzy będzie chciała walczyć, bo inna spora część przejdzie na stronę wroga, a największa grupa pozostanie bierna czekając na rozwój wydarzeń. Tak mogą Rosjanie namieszać w żołnierskich i oficerskich głowach, podnosząc poziom wsparcia dla prorosyjskich ugrupowań w wojsku do porażających rozmiarów. Dlatego najważniejszą naszą linią obrony będzie wojna kognitywna, jak ją wygramy to jest już trzy-czwarte sukcesu. Na zdjęciach Wojskowa ładowarka w akcji - Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego, Wrocław Fot. Michał Fiszer System minowania narzutowego ISM Kroton do szybkiego stawiania pól minowych Fot. Michał Fiszer Wojskowa koparka samochodowa, 1. Warszawska Brygada Saperów, Brzeg Fot. Michał Fiszer Maszyna inżynieryjna BAT-2 na poligonie Orzysz Fot. Michał Fiszer Moi drodzy, jeśli Wam się podoba, i jeśli mam swój czas poświęcać, jeśli chcecie coś poczytać, to poproszę o kawkę, to tylko 10 czy 20 zł. Pozdrawiam wszystkim i dziękuję mocno tym, co kawki kupują. buycoffee.to/dafiszer