Maarifçi (@rahleited) header
Maarifçi (@rahleited) profile picture

İhtisas: TDE, Tarih, Felsefe(M.). Maarifle hemhâl, Tarih ilmine meyyâl, Tarih ilminde seyyâh. Eleştirel Marksist, Kemâli,Türkiye soluna alerjik solcu. 📚📚📚

Joined August 2021
Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)Photo by Maarifçi (@rahleited)
"..."
2
2
51
113,943
Maarifçi retweeted
A etymological diagram of the word 'Sun' in the Indo-European language family.
18
51
10
462
34,016
Lacan'a göre biz asla "gerçek" kişiyle ilişki kurmayız. Biz, o kişinin üzerine giydirdiğimiz bir "ideal imge" ile ilişki kurarız. Ancak o imge gerçeklikle çatıştığında, fantezimiz bir kabusa dönüşür. İlişki, ötekinin "gerçekliğini" değil, "eksikliğini" sevme sanatıdır.
13
102
14
690
21,507
Maarifçi retweeted
İslam fetihlerinden sonra Kuzey Afrika’nın etnik ve kültürel yapısı tamamen değişti sandık ama gerçek çok daha derin! Arapların bu coğrafyaya yayılması bir gecede olmadı tabii ki; asırlar süren entegrasyon, Araplara karşı destansı ancak parça parça yerel direnişler ve 11. yüzyıldaki 'Beni Hilal' gibi büyük göç dalgalarıyla yavaş yavaş şekillendi. Bugün konuştuğumuz Arapça ve yerel kültürler, işte bu binlerce yıllık tarihin ve medeniyetler buluşmasının mirası. Peki bu coğrafyanın asıl sahipleri kimlerdi, genetik kökleri nereye uzanıyor? Tüm bu soruların cevabını ve merak edilenleri derinlemesine inceledik. Mısırlılar gerçekten firavunların soyundan mı? 5.000 yıllık DNA’nın izini sürdüğümüz yeni video yayında! 👇 youtu.be/Pz_NHBWN_qc #History #NorthAfrica
Modern Arab countries before they were Arabized following the Islamic conquests
1
3
19
2,162
Kesin sonuçlar içeren bir çalışma olmayıp başka verilerle desteklenmesi gereken bir çalışma olmakla beraber bugüne kadar kabul edilenden (M.Ö 4000-3500) daha erken (M.Ö 5000) bir tarihte Anadolu'ya Pontik Bozkırlardan(Kuzey Kafkasya ve Karadeniz Kuzeyi Stepleri) bir Erken Hint Avrupalı göçü olduğunu işaret ediyor çalışma, Neşalı/Hitit, Luvi, Kalaşama, Pala, Hay, vs. gibi Hint Avrupalı toplulukların ve Pelasg, Lullubi, Guti, Kassit vs. gibi bir ihtimal Hint Avrupalı olan toplulukların, dillerinin ve etnogenetiklerinin de açıklaması olan bir çalışma olabilir, ayrıca günümüz Irak'ında yoğun şekilde görülen R1b atasoylarının ve Akadça, İbranice ve Asuri gibi Semitik dillerdeki ve Sümerce'deki PİE'yle tuhaf benzeşiklikler gösteren sözcüklerin de bir nedeni olabilir bu göçler.
Not published yet, but data is available. A mid-5th millennium BCE burial in Central Anatolia with up to 30% Pontic Steppe-related ancestry. Analysis further indicates that mobility from the Pontic Steppe into Anatolia, which may have accompanied the introduction of Indo-European languages to the peninsula. ebi.ac.uk/ena/browser/view/P…
1
2
21
1,798
Maarifçi retweeted
Paleogenomics illuminates mobility and changing lifeways in Chalcolithic Anatolia. Highlights: • Paleogenomics shows communities were thriving during Chalcolithic Anatolia’s “Dark Ages” • Despite a decline in settlement numbers, populations grew and/or became more mobile • Gene flow into Chalcolithic Anatolia from its east continued for 3,000 years • A 5th millennium BCE burial indicates mobility from the Eurasian Steppe into Anatolia cell.com/cell/fulltext/S0092…
8
36
10
164
22,215
Maarifçi retweeted
Not published yet, but data is available. A mid-5th millennium BCE burial in Central Anatolia with up to 30% Pontic Steppe-related ancestry. Analysis further indicates that mobility from the Pontic Steppe into Anatolia, which may have accompanied the introduction of Indo-European languages to the peninsula. ebi.ac.uk/ena/browser/view/P…
36
58
20
398
48,815
Şimdi gelelim meselenin diğer tarafına. Gerçekçi olalım, tahlili doğru yapalım, haksız ithamda bulunmayalım demek yanlış gördüğümüze yanlış demeyeceğimiz ve doğru bildiğimizi söylemeyeceğimiz anlamına gelmez. Özellikle şu son tartışma sanıyorum ki Bartu Bölükbaşı’nun Kızıl Anadolu röportajı ve üstüne gelen Devrimci Yol videosundan sonra başladı. Bartu’nun Kızıl Anadoluculuk fikrine katılmıyorum, buna dair de eleştirel bir şeyler yazıp paylaştım. TİP’li olması ve özellikle Çerçeve Yasa’yı desteklemesi de büyük fiyasko. Lakin Bartu o Anadoluculuk fikrini Kürtçü olduğundan, liberaller gibi Cumhuriyet’in en başından yanlış kurulduğunu düşündüğünden veya birileri gibi ulus devleti kaldırırsak bölünmeye giden yolu açarız gibi bir niyetle savunmuyor. Ulan 80 milyonluk ülkede ulus devleti savunmayan birileri olacaksa -ki illa olacak- onlar da keşke hep böyle olsa. Bu adam Kürtçülerin son dönemde en sevmediği kişilerden biri, adam da her yayınında Kürt hareketini yerden yere vuruyor. Buna rağmen birileri çıktı ve üç beş cımbızlama kesit ile bu adamı PKK’lı gibi göstermeye çalıştı. Tamam ulus devleti savunmuyor, biliyoruz ama PKK’lı olmadığı da çok net. Küçük bir grup kanzi bunu bilinçli olarak yaptı ama kendilerinden olmayan herkesi PKK’lı gibi görmeye meyilli olan yeni nesil milliyetçi genç kitle de tuzluğu kapıp peşlerine koştu. Ardından Devrimci Yol videosu geldi ki bence çok iyi bir çalışma olmuş. Adam orada günümüze dair hiçbir şey anlatmıyor bile, günümüzle bağlantı dahi kurmadan dümdüz siyasi tarih anlatıyor ama birileri oradaki anlatıyı, ülkücülere yapılan ithamları ve özellikle de Maraş’ta ülkücülerin yaptığı mezalimin anlatılmasını üzerine alıp buradan saldırıya devam etti, “vurun PKK’lıya” diye gaza gelmiş kitle de muhtemelen yayını bile izlemeden saldırmaya devam etti. Şimdi hem diyeceksiniz ki biz ülkücü değiliz, hem de ülkücülüğe yapılan ithamları üstlenip kavgasını vereceksiniz. Bu ne perhiz ne lahana turşusu?! Burada çok bariz ki bu genç milliyetçi kitleyi manipüle edip istediği pozisyona kolayca çekebilen birileri var, sadece “koşun PKK’lı var” diye bağırmaları yeterli oluyor. Gençlerin PKK’ya ve Kürtçü networke olan öfkesinin haklı olması verdikleri her tepkiyi doğru kılmıyor. PKK'lı olmayı falan da geçtim, sırf sol alerjisi olduğu için solun her türlüsünü hatta şurada 3 5 ay öncesine kadar sol-Kemalistleri dahi aynı kefeye koyarak saldıran belli tipler bakıyoruz ki yine en önde gidiyor. Sitede 1970 model ülkücü cosplayi gibi dolanan arkeik bir ülkücü tip var o bile milliyetçi gençlere veriyor gazı, birlikte "PKK’lılara!" karşı mücadele ediyorlar peh peh! Yani 1970’lerde ülkücülerin yaptıkları anlatılınca tetiklenecekseniz, Maraş’ta Çorum’da yaşananları inkâr edecekseniz, Türkeş’i savunmayı üstlenecekseniz veya dümdüz ülkücülerin peşine takılıp milliyetçiliğinizi birlikte yaşayacaksanız ülkücülükle anılmaya da kendiniz kapı açarsınız. Nasıl ki solun Kürt hareketi ile olan tüm bağlarını koparması ve onunla olan geçmişi reddi miras etmesi gerekiyorsa, madem genç milliyetçiler ülkücü olmadığı iddiasında o zaman ülkücülükle olan tüm bağları da koparıp o geçmişin mirasını reddetmeliler.
Yeni kuşak milliyetçilere ülkücü yakıştırması yapmanın haksızlık olduğunu düşünüyorum. Elbette içlerinde klasik ülkücüsünden dümdüz ırkçı ve faşistine veya Amerikancısından her olayda devletinin/polisinin yanında saf tutan kanzisine kadar tek tek örnekler gösterilebilir ve bunlar gençlerin tepkiselliğini kendi çizgilerine çekmek için canla başla çalışıyorlar ama gençlerin genelinin öyle olmadığını görüyorum. Evvela ülkücüler veya önceki dönemlerin milliyetçileri ile aynı sosyolojik kökten gelmiyorlar. Anne babaları arasında ulusalcı veya Chp'li olanrın sayısı ülkücü ve türevi olanlardan daha fazladır. Ülkücüler gibi İslamcı bir yönleri yok, ülkücüler gibi ABD’ye kayıtsız şartsız bir imanları yok veya sermayeye de tapmıyorlar, işçi haklarına ülkücüler gibi otomatik olarak “komünizm demektir” diyerek karşı çıkmıyorlar. Aksine ülkücüleri “ülkücü” yapan bunların hepsine karşı öyle veya böyle tepkileri var. Milli kimliği yok ettiği için İslamcılığa tepkililer, seküler bir yaşam şekline sahipler ve laikliği savunuyorlar. Türkiye’nin başına açmadığı iş kalmadığı ve yanında gözükürken sürekli arkasından iş çevirdiği için ABD’ye tepkililer, belki ABD’den tamamen kopup karşısında yer almayı savunmuyorlar ama ABD’ye karşı sevgi ve imanları olmadığı da belli. En azından milli onuru koruyarak ve sömürge olmadan ilişki kurulmasını savunuyorlar. Türk halkı yoksullukla boğuşurken hiçbir milli derdi olmadan semiren sermayeye tepkililer, sermayeyi kendilerinden veya kendileri ile aynı safta görmüyorlar. Sermayenin çıkarı için nasıl küreselci olduğunu da, açılımcı olduğunu da görüyorlar. Evet belki sınıfsal karakteri sebebiyle değil, sadece milli bir tavrı olmadığı için tepkililer ama ülkücülerden bu dahi beklenemezdi. İşçi haklarını, işçi katliamlarını dert etmemekle suçlamak da bir açıdan abartı, bu konularda sönük kaldıkları gerçek ama bunlar hiçbir örgütlülüğü olmayan, temsiliyetleri olmayan, sendikası veya medyası bulunmayan gençler. Gerçekten sahada mücadele eden bir avuç insan dışında hemen herkesin yaptığı gibi tivit atmaktan daha fazlasını onlardan beklemek haksızlık olur. Örneğin Habaş Katliamına, “Türkiyelilik” konusu kadar ses çıkarmadıkları söyleniyor, doğru ama bu patronun yanında yer aldıkları ve ölen işçileri önemsemedikleri anlamına gelmiyor. Kaldı ki Türkiyelilik mevzusu da sermaye mevzusundan ne kadar ayrı o da bir başka konu. Türkiyelilik, Türk-Kürt-Arap devleti ve ulus devletten vazgeçiş arasında sermaye odağında bir bağın olduğu açık. PKK ve Kürtçülüğe karşı tepkilerini küçümseyenler de hata ediyor. 25 yıldır İslamcılar tarafından ezildikleri, gelecekleri çalındığı yetmiyormuş gibi şimdi bir de iktidarın Apo’yu yanına alması ve “hadi biraz da birlikte ezelim” demesi ağırlarına gidiyor. Kendileri trafik cezası bile yememişken AVM bombalayıp katliam yapanların el üstünde tutulması zorlarına gidiyor. Bu gençler okuyor, çalışıyor ama gelecekleri yok, buna rağmen ne sanatları, ne bilgileri, ne kültürleri 5 kuruş etmeyecek tiplerin sırf Kürt hareketi merkezli bir networke dahil oldukları için bir yerlere gelebildiklerini görüp kinleniyorlar. Kendileri emek emek okuma veya para kazanma derdindeyken PKK bağlantılı mafyaların nasıl ülkenin sahillerine, turistik yerlerine, en değerli arazilerine çöküp paraya para demediklerini görüyorlar. Dolayısıyla bu yapılara ve bu yapılara dahil olan herkese karşı öfke duyuyorlar. Biliyorlar ki yeri geldiğinde “Türkiyelilik” söylemi bu networke dahil olmanın işareti, yeri geldiğinde ise “Sırrı anmak” bu networke dahil olmanın işareti. Bu demek değil ki tepkiyi her zaman doğru yere yönlendiriyorlar; çoğu zaman bu tepki kendileri dışında herkesin Pkk'lı olduğu gibi absürt bir yere varıyor veya öfkeli oldukları tüm bu konularda en büyük suçlu olan devletin rolünü görmüyorlar. Bu sorunların iktidardan, etnik kökenden veya networklerin kaymağını yiyen asalaklardan değil, düzenin kendisinden kaynaklandığını gözden kaçırıyorlar. Lakin bu ülkede sol, bu gençlere bunu dahi anlatamıyorsa ne işe yarıyor?!
4
6
1
68
3,300
muâviye ve ailesinin peygamber’i gerçekten vahiy alan birisi olarak değil de sadece muzaffer bir kabile reisi olarak gördüğüne dair az şüphe var bence. zira muâviye’yle ilgili birçok rapor bunu doğrulayan cinsten. yenemeyeceğin adamın grubundan gibi görün ve faydalan :)
4
12
1
252
45,206
Marx'ın islam tarihi okumaları da benzer yere çıkıyordu. Muhammedin Mekkede devirip iktidarı aldığı kabile aristokrasisi 100 yıla kalmadan daha da güçlü şekilde yine başa geliyor.
Replying to @ancient_satyr
muâviye ve ailesinin peygamber’i gerçekten vahiy alan birisi olarak değil de sadece muzaffer bir kabile reisi olarak gördüğüne dair az şüphe var bence. zira muâviye’yle ilgili birçok rapor bunu doğrulayan cinsten. yenemeyeceğin adamın grubundan gibi görün ve faydalan :)
5
17
6
442
34,326
Muaviye hangi vahyin kâtibiymiş yazsa ya Süfyani Siyonist finosu, 630'da Mekke'nin fethiyle kılıç zoruyla Müslüman olmuş, ailecek Mekke'nin Fethi'ne kadar geçen süreçte Peygamber'e, ailesine ve ashabına düşmanlık etmiş, Mekke fethedilince biat etmiş, Peygamberin de güçlü ve zengin bir aile ve akrabalık bağı yüzünden ilişmediği Tuleka aileden Ebu Süfyan'ın oğlu Muaviye hangi vahyi tahrir kılmıştır yazsa ya. İslâm'a geçtikten sonra eğitimli biri olduğu için Peygamberin yanında kâtiplik yapmış olma ihtimali yüksektir ama vahiy kâtibi olduğu yönlü hadislerin hepsinin meşruiyeti ziyadesiyle zayıf Muaviye'yi ve iktidarını kutsamaya çalışan hadisler olduğu açıktır zira ilgili hadisleri rivayet eden raviler ortadadır. Muaviye'yi övecekseniz başarılı bir sultan, korkunç yetenekli politik bir aktör ve hanedan çıkarlarını her alanda önceleyen kurnaz ve acımasız bir idareci diye övün, yok vahiy kâtibiymiş yok Peygamber kendisini çok severmiş vs. vs. hepsi fasarya.
معاوية بن أبي سفيان 👑🇸🇦 كاتب الوحي وأمير المؤمنين، وإمام من أئمة المسلمين وخليفة من أعظم خلفائهم. رجلٌ شهد له التاريخ بالمجد والفتوحات، وخلّد اسمه بين كبار القادة، حتى فاق تاريخه تاريخ كل القادة العجم. رضي الله عنه وأرضاه، وقدّس الله سرّه، وعليه السلام.
22
26
3
366
18,464
Eleştiriye,*tartışmaya çok açık tespitleri var arkadaşımızın ve fakat okunmaya, üzerinde düşünülmeye, nazarı dikkate almaya değer düşünceler, ilgililer ıskalamasınlar. *Bektaşi-Alevi geleneği ve Ortodoks Hristiyanlık arasında çeşitli ritüelistik ve itikadi benzerlik iddialarını dinde "esneklik" ve "kolaylık" iddiasıyla kurmak gibi oysa Ortodoksi birçok açıdan bizim Sünniliğe daha çok yakınsıyor gibi de düşünülebilir gayet.
birebir tarihsel metin olmasa da muhteşem yüzyıl'da şehzadelerin yeniçeri ocağı'na sembolik kaydının yapıldığı tören sahnesindeki yeminde geçen "ya ali" ve "ey muaviye ümmeti" nidalarıyla ilgili tartışmalara ve hicaz-körfez geleneğinden arapların tepkilerine baktım şurada. anadolu müslümanlığında ali, ehlibeyt zaten sevilir ve haklarında kötü düşünmek dahi kabul edilemez. hatta "ehlibeyt sevgisi" o kadar güçlüdür ki çeşitli kesimleri şok etse de yeniçerilerin yüzyıllarca ortodoks sünni-hanefilik yerine bektaşi tekkesine bağlı olmasının nedenlerinden biri de budur demek yanlış olmaz diye düşünüyorum. bu konu konuşmayı çok sevdiğim bir konu. çünkü yeniçerilerin devlet-yönetici sınıfının itikadi-fıkhi çerçevesinin dışında kalan bektaşilik tarikatı üzerinden şekillendirilmesi çok katmanlı bir siyasi-sosyolojik kurgu. osmanlı tarihsel hafızada katı bir sünni-hanefi imparatorluk olarak yer etse de kuruluş dinamikleri bundan oldukça farklıydı. kuruluş dönemi osmanlısında keskin mezhepsel sınırlar henüz çizilmemişti, esnek bir uç beyliğiydi ve fetihlerin inanç omurgasını abdalan-ı rum olarak anılan heterodoks dervişler oluşturuyordu. (yani yeniçeri ocağı'nın mayasında bektaşi geleneğinin en baştan beri mevcut olduğu söylenebilir.) ancak asıl kırılma, 16. yüzyılda şah ismail'in anadolu'daki kitleleri safeviler altında örgütlemesi ve 1. selim'in memlükleri yıkarak mısır ile hicaz'ı topraklarına katmasıyla yaşandı. bu gelişmelerle birlikte arap coğrafyasının köklü sünni medrese geleneğinin merkeze taşınmasıyla devlet bilinçli bir "sünnileşme" politikasına yöneldi. buna rağmen sarayın, resmiyette sünni-hanefi kimliğini pekiştirirken devletin vurucu askeri gücü olan yeniçeri ocağı'nı bektaşi geleneğine bağlı tutmayı sürdürmesi bir çelişkiden ziyade devşirilen çocukların bedenleri ve kimlikleri üzerinden yürütülen gayet bilinçli bir iktidar politikasıydı. saray bu yöntemle bir yandan ilmiye (medrese uleması) ile seyfiye (silahlı güç) arasında ideolojik bir tampon bölge oluşturup ulemanın askeri gücü de kendi bünyesine katarak mutlak hegemonya kurmasını engellemeyi, diğer yandan da devşirme sisteminin yarattığı ağır psikolojik kırılmayı hafifletmeyi hedefliyordu. (kaldı ki hangi etnisite, inanç ve toplumsal kesimden çocukların devşirileceği, kimlerin muaf tutulacağı ve kimlerin kesinlikle devşirilmeyeceği de kanunnamelerle keskin biçimde belirlenmişti.) balkanlar'daki hristiyan köylerinden küçük yaşlarda koparılarak ailesinden, kültüründen ve memleketinden uzaklaştırılan çocukları bir anda katı kurallara, arapça metinlere ve soyut bir tanrı konseptine dayanan medrese sünniliğine zorlamak ciddi bir yabancılaşma ve inanç bunalımı doğuracaktı. bektaşilik ise bu çocukların evreni anlamlandırdığı eski dini çerçeveyi kökten yıkıp yerine tamamen yabancı bir dünya kurmak yerine -ortodoks sünniliğin kaldıramayacağı bir esneklikle- tanıdık formları koruyup içlerini islami-tasavvufi figürlerle dolduran pragmatik bir ikame mekanizması işletti. hristiyan köylüleri bir araya getiren toplumsal, sıcak ritüeller ve somut kutsallık sembollerine alışkın olan çocuklar, devşirilmelerinin ardından bektaşilik sayesinde her şeyin tamamen yabancı olduğu bir dünya yerine içerik itibarıyla farklı ama biçimsel olarak tanıdık bir dünyaya giriyordu. bu süreç şu örneklerle somutlaştırılabilir: - sünni kelamının bildikleri hiçbir şeye benzemeyen, mutlak soyut ve aracısız tanrı anlayışı, "baba-oğul-kutsal ruh" üçlemesiyle yetişmiş zihinleri için fazla mesafeli kalıyordu. bektaşilikteki "hak-muhammed-ali" üçlemesi ise içeriği farklı olsa da zihinsel şema olarak çocuğun yabancılık çekmeyeceği bir yapı sundu. - hristiyan ayinlerindeki komünyon (ekmek-şarap paylaşımı), bektaşi cemlerinde dualarla "lokma"yı bölüşmek ve "dem" içerek bir araya gelmek şeklinde sünni ortodoksinin katı sınırları dışına çıkarak yeniden üretildi. - kilisedeki günah çıkarma ve vaftiz pratikleri de mürşit ve cemaat huzurunda hesaba çekilme, özeleştiri verme anlamına gelen "dar'a durma" ritüeline ve manevi yeniden doğuş sayılan "ikrar verme"ye dönüştü. bu geçiş sadece ritüellerle sınırlı kalmadı, devşirmelerin geride bıraktıkları kutsal coğrafya ve koruyucu figürler de bektaşi potasında dönüştürüldü. balkan köylüsünün gündelik dindarlığında önemli yer tutan azizler reddedilmek yerine islamileştirilerek sahiplenildi. baharın ve bereketin koruyucusu aya yorgi'nin hızır-ilyas (hıdırellez) kimliğine bürünmesi, denizcilerin ve yolcuların azizi aya nikola'nın balkanlar'da islam'ı yayan efsaneleşmiş derviş sarı saltuk ile özdeşleşmesi sayesinde devşirme askerler manevi coğrafyalarını tamamen terk etmiş hissetmedi. bunun yerine kendi çocukluklarının azizlerini yeni kimliklerinin evliyaları olarak sahiplenmeyi sürdürdüler. sünni ortodoksinin yetersiz hatta cevapsız kaldığı önemli başlıklardan bir diğeri de yeniçerilere uygulanan evlenme ve aile kurma yasağıydı. sünni islam'da ruhban sınıfı, "celibacy" gibi kurumsal bir bekarlık pratiği bulunmadığı gibi, evlilik dinin helal kıldığı, hatta "peygamber sünneti" olarak açıkça teşvik ettiği temel bir kurumdu. dolayısıyla on binlerce genç erkeği evlilikten, aile kurmaktan ve çocuk sahibi olmaktan mahrum bırakmanın ortodoks sünni fıkhı içinde ne teolojik bir dayanağı ne de meşruiyeti vardı, aksine bu yasak sünni normlarla çok doğrudan gerilim yaratıyordu. oysa imparatorluğun mülk edinmeyen, miras bırak(a)mayan ve tek sadakati ocağa ait olan köksüz bir savaşçı zümresine ihtiyacı vardı. sünniliğin yapısal olarak meşrulaştıramadığı bu yasağı bektaşilik, balım sultan'ın kurumsallaştırdığı "mücerredlik" (hiç evlenmeme) geleneğiyle kutsal bir mertebeye dönüştürdü. bektaşi tekkesindeki "mücerred dervişler" kültü sayesinde yeniçerilerin bekarlığı, dinen teşvik edilen bir haktan mahrum bırakılma olmaktan çıkıp kendini dünyevi bağlardan arındırmış ve her şeyiyle adanmış bir savaşçının manevi üstünlüğü olarak kodlandı. biyolojik ailesinden koparılan askere, kan bağından üstün tutulan "musahiplik" (yol kardeşliği) ile yeni bir akrabalık ağı ve hacı bektaş'ın pir, ocağın ise "ana" sayıldığı yeni ve kapalı bir aile düzeni sunuldu. ailesi, çocuğu, malı ve sivil bir geleceği olmayan bir insanı cephede en ön safta gönüllü şekilde ölüme göndermek için, ölümü sıradan bir askeri görev olmaktan çıkarıp lirik ve ilahi bir anlama kavuşturmak da gerekliydi. medrese sünniliğinin devlet otoritesine ve düzene dayalı itaat vurgusu, canını ortaya koyan bir asker için tek başına yeterli duygusal motivasyonu üretmiyordu. bektaşiliğin merkezindeki hüseyni gelenek ise hz. hüseyin'in kerbela'da yenileceğini bile bile zalimin üzerine yürümesini, mazlumiyetin ve onurlu direnişin en yüce mertebesi olarak işleyerek yeniçeriye bu duygusal derinliği verdi ve bu yolla savaş meydanında üstünlük için önemli olan "gaza ve cihat" coşkusunu pekiştirdi. yeniçeri için savaşmak sadece imparatorluğun sınırlarını genişletmek değil, bayraklarındaki zülfikar'ın gölgesinde ve nefesler eşliğinde kerbela şehitlerinin yanında durmak, onlarla bir olmaktı. dünyada bir iz, bir miras bırakma hakkı elinden alınan yeniçeri, kendi ölümsüzlüğünü kerbela'dan beri devam eden şehadet zincirinin bir halkası olarak kurguladı. öte yandan siyasal anlamda ocağın bektaşi kimliğini korumak, 16. yüzyıl başında şah ismail anadolu'daki heterodoks kitleleri hızla kendine çekerken saray için hayati bir "kontrollü alan" işlevi gördü. 2. bayezid'in balım sultan'ı hacıbektaş dergahının başına getirerek bektaşiliği merkezi ve devletle uyumlu bir yapıya kavuşturması hem anadolu'daki heterodoks akımları denetim altına aldı hem de "ehlibeyt sevgisi" üzerinden safevi etkisine kayma riski taşıyan yeniçeri gücünü içeride tuttu. başta belirttiğim gibi, ehlibeyt sevgisi güçlü kitlelerin safevilere yanaşmasını engellemek için yine ehlibeyt sevgisi güçlü (ortodoksiye ters olsa da saray için makul ve makbul) bir asker sınıfı kullanıldı. ancak bu sentez, 16. yüzyılın son çeyreğinde 2. selim döneminde önce yaşlı ve "iş göremez" yani savaşamaz durumdaki yeniçerilere evlenme izni verilmesi, ardından 3. murat döneminde bu iznin genelleşmesi ve "ocakzadelik" düzeniyle (yeniçeri çocuklarının da ocağa kaydedilmesi) başlayan süreçte içeriden çözülmeye başladı. elbette süreç içinde önemli rol oynayan başka dinamikler de vardı ancak evlilik, biyolojik aile ve esnaflaşmayla yeniçerinin "kaybedecek hiçbir şeyi ve hiçbir kökü olmayan, gaza ve şehadet için yaşayan" bir asker olmaktan çıkması, ocağın varoluş amacını belirleyen niteliklerinden askeri güç ve disiplini zayıflatmış, yeniçeriler kentlileşmiş bir sivil baskı unsuruna dönüşmüştü. 1826'da isyanlarla ve krizlerle boğuşan 2. mahmut'un vaka-i hayriye ile ocağı tasfiyesinin hemen ardından bektaşi tekkelerini de yasaklayıp yerlerine sünni-ortodoks çizgideki nakşibendi tarikatını yerleştirmesi de bu yüzden tesadüf değildi. çünkü mevcut koşullar taşradaki ayanlardan mısır valisine kadar her yerden sıkıştırılan devletin artık pazarlık yapmadan tek merkezden yönetilmesini zorunlu kılıyordu. sonuçta artık devletin yeniçerilere, yani kendi içinde denge kuracağı ve başka güçlere karşı denge unsuru olarak kullanacağı heterodoks bir savaşçı tarikatına değil, mutlak merkeziyetçi bir sünni disipline ihtiyacı vardı. dolayısıyla dışarıdan bakanlarda bugün büyük bir şaşkınlık uyandırsa da, yeniçerilerin bektaşiliği kendi döneminde ne sünni-ortodoks halk kesimleri tarafından garipseniyordu ne de yöneticileri rahatsız ediyordu. yöneticiler açısından bu, işlevini kaybettiği noktada son verilen bilinçli bir siyasi seçimdi. halk açısından ise zaten ortak zemin olan ehlibeyt sevgisinin doğal bir uzantısıydı ve osmanlı'nın geniş tarikat mozaiği içinde "kendine özgü bir derviş meşrebi"ydi. nitekim ocağın ve tekkelerin kapatılmasıyla bu kurumsal kurgu sona erse de anadolu'daki sünni müslümanlığın ehlibeyt sevgisi -alıntıdaki gönderiye gelen yorumlardan da görülebildiği üzere- hiç değişmedi, çeşitli radikal akımlar ya da tek tip sünnilik dayatmaları da bu konuda hiçbir zaman hatırı sayılır şekilde etkili ol(a)madı.
1
6
1,189
Atlantik emperyalizminin finosu, Körfez petrodolar monarşilerinin ve CIA, MI6'in İran'a, antiemperyalist İslâmi hareketlere, sola ve ilerici, devrimci hareketlere karşı finanse edip semirtip köpürttüğü Vahabi/Selefi gericiliğinin gölgesindeki Süfyani, Muaviyeci alçaklığı, müesses nizamcı çomarlığı, zengine, zorbalığa ve güce dost biatkâr "dini ve mezhebi" softalığı görünce büründüğümüz kültürel ve siyasal Aliyyü'l Mürtezacı, Hüseynici tavır.
7
6
72
2,685
Mustafa Bozkurt candır, memleketimizde yakın zamanda böyle bir entelektüelin, tarihçinin yetişmesi gurur verici.
Muaviye ve oğullarını seven Türkler:
15
19
5
1,026
25,496
Güney İslâm'ının Süfyaniliği ve Kuzey İslâm'ının Ehlibeytçiliği çok önemli bir çözümleme ve tasnif ama Güney İslâm'ı da eskiden bu kadar Süfyani değildi, özellikle Vahabiliğin/Selefiliğin Suudların resmi mezhebi olması, Körfez petrodolar monarşilerinin güçlenmesi ve Atlantik emperyalizmiyle kurdukları güçlü ilişkiler, İran düşmanlığını mezhepçi kodlarla sürekli Sünnilerin arasında yaygınlaştırmaya çalışmaları derken giderek Arap ve Güney İslâm'ını Süfyani bir çizgiye sürüklediler.
الدولة العثمانية كانت تتبع المذهب السني، كيف هذول يقولون: «يا علي» و«أتباع معاوية أعداء محمد»؟!
3
1
22
1,610
Güney İslâm'ının Süfyaniliği ve Kuzey İslâm'ının Ehlibeytçiliği çok önemli bir çözümleme ve tasnif ama Güney İslâm'ı da eskiden bu kadar Süfyani değildi, özellikle Vahabiliğin/Selefiliğin Suudların resmi mezhebi olması, Körfez petrodolar monarşilerinin güçlenmesi ve Atlantik emperyalizmiyle kurdukları güçlü ilişkiler, İran düşmanlığını mezhepçi kodlarla sürekli Sünnilerin arasında yaygınlaştırmaya çalışmaları derken giderek Arap ve Güney İslâm'ını Süfyani bir çizgiye sürüklediler.
İslam dünyası Güney ve Kuzey İslamı diye ikiye ayrılır aslında. Kuzey İslam anlayışı Balkanlardan başlar, Türkiye, İran üzerinden Orta Asya’ya kadar uzanır. Hanefi-Maturidi çizgide Alici bir Sünnilik vardır. Tasavvuf, gelenek, görenek ve kültüre işlenmiştir. Muaviye sevilmez. Yezid’e lanet edilir. Hz.Ali cenknâmeleri okunur. Hasan ve Hüseyin için yas tutulur. Bunu güney islam anlayışı anlamaz. Anadolu’da tamamen Alici bir sünnilik hakimdir.
1
15
1,069
Maarifçi retweeted
İslam dünyası Güney ve Kuzey İslamı diye ikiye ayrılır aslında. Kuzey İslam anlayışı Balkanlardan başlar, Türkiye, İran üzerinden Orta Asya’ya kadar uzanır. Hanefi-Maturidi çizgide Alici bir Sünnilik vardır. Tasavvuf, gelenek, görenek ve kültüre işlenmiştir. Muaviye sevilmez. Yezid’e lanet edilir. Hz.Ali cenknâmeleri okunur. Hasan ve Hüseyin için yas tutulur. Bunu güney islam anlayışı anlamaz. Anadolu’da tamamen Alici bir sünnilik hakimdir.
الدولة العثمانية كانت تتبع المذهب السني، كيف هذول يقولون: «يا علي» و«أتباع معاوية أعداء محمد»؟!
62
63
11
1,020
82,471
salafi dostlar ingiliz laboratuvarlarında üretilmemiş anadolu-rumeli islam geleneğiyle karşılaştıkça mental breakdown yaşıyor.
الدولة العثمانية كانت تتبع المذهب السني، كيف هذول يقولون: «يا علي» و«أتباع معاوية أعداء محمد»؟!
1
287
12
5,121
84,039
Kiracılar sendikasının çıkması neden gayet normal? Çünkü Türkiye OECD ülkeleri arasında kira fiyatları endeksinde bu durumda. Bu trajediden daha öte bir çöküş. Diğer ülkelerle aradaki uçuruma bakmak yeterli. Barınma krizi artık iyice insanlık dramı boyutlarına geldi Türkiye'de.
Housing Rent Prices Index 2026-Q3 Türkiye🇹🇷: 2371 Hungary🇭🇺: 213 Lithuania🇱🇹: 201 Slovenia🇸🇮: 190 Ireland🇮🇪: 184 Estonia🇪🇪: 171 Colombia🇨🇴: 158 Canada🇨🇦: 142 UK🇬🇧: 138 Mexico🇲🇽: 138 Israel🇮🇱: 131 Germany🇩🇪: 120 Spain🇪🇸: 117 France🇫🇷: 112 Korea🇰🇷: 111 Japan🇯🇵: 101 @OECD
18
130
10
868
35,016
Maarifçi retweeted
Epeydir Fatih Altaylı’nın gerçekten gazetecilik yaptığına denk gelmemiştim. Çapraz sorguya tutmuş resmen. Ama bunu geçip cevaba geliyorum. “Onunla o aynı şey değil” deyip hala İbrahim Tatlıses’e niye program yaptırılıyor diyor? Yahu, Kanye West hala neden stadyum konseri verebiliyorsa ve sen koşa koşa gidebiliyorsan İbrahim Tatlıses de aynı nedenle program yapabiliyor. Birileri de onu aynı refleksle izliyor. Senin kadın döven bir adamın konserine koşa koşa giderkenki iştahını düşün! Gömmeye çalıştıklarınla aynı gemidesin yani. Ki ben senin oyunculuk yeteneğine sonsuz saygı duyuyorum o ayrı ve fakat bu konuda samimi bulmuyorum. Tutarlı da bulmuyorum. Kanye, stadyum konseri verebiliyorsa ve sen koşa koşa gidiyorsan, İbrahim Tatlıses de program yapabilir ve birileri cayır cayır izleyebilir. Birileri de Yılmaz Güney’in bakışından, yürüyüşünden çok etkilenebilir.. Sen sistem eleştirisi yapmıyorsun, kişileri ve onları da işine gelen yerden hedef alıyorsun. Sorun bu! Yoksa doğru bir tartışma zemininde Yılmaz Güney’i de moleküllerine ayırırız merak etme. Ama sen “Solcu tabusu” diyerek gerekçeli bir açıklama yapmadan bunun arkasına sığınmamalısın.
Fatih Altaylı’dan Farah Zeynep Abdullah’a ters köşe Kanye West sorusu! Yılmaz Güney’e kadına yönelik şiddet nedeniyle yaptığı eleştirilerle gündeme gelen Farah Zeynep Abdullah, bu kez Kanye West konserine katılmasıyla ilgili soruyla karşılaştı. Fatih Altaylı’nın programına konuk olan Abdullah’a, hakkında çeşitli suçlamalar bulunan Kanye West’in konserine gitmesi soruldu. Altaylı’nın iki durum arasındaki çelişki eleştirisini gündeme getirmesi üzerine Abdullah, “Onunla o aynı şey değil. Bence hiç alakası yok yani” diyerek kendisini savundu. “Niye aynı şey değil?” sorusuna ise “Çünkü ben Yılmaz Güney filmi izleyebiliyor muyum, izleyebiliyorum.” yanıtını verdi. Altaylı da bir sanatçının eserlerini beğenmenin özel hayatındaki davranışlarını onaylamak anlamına gelmediğini belirtti. Kanye West konserini de beğenmediğini söyleyen Abdullah, stadyumdaki ses düzenini eleştirerek “Güzel olmuyor yani. Çok iyi bir ses sistemi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Sohbetin devamında İbrahim Tatlıses’e de değinen oyuncu, Tatlıses’in sesini överken Asena ile birlikte yılbaşı programı yaptırmalarını, Asena’nın programa çıkmasını ve bunun romantizme edilmesini eleştirdi.
24
34
8
1,058
127,170
Haha. Rezilliğe gel. Fatih karşısındaki belki azıcık kendini ifade etme yeteneği olan biridir diye hafiften zor bir soru soruyor. Kadın o kadar aptal ki cevap dahi vermeyince yine Fatih açıklıyor durumu. Ibretlik.
Fatih Altaylı’dan Farah Zeynep Abdullah’a ters köşe Kanye West sorusu! Yılmaz Güney’e kadına yönelik şiddet nedeniyle yaptığı eleştirilerle gündeme gelen Farah Zeynep Abdullah, bu kez Kanye West konserine katılmasıyla ilgili soruyla karşılaştı. Fatih Altaylı’nın programına konuk olan Abdullah’a, hakkında çeşitli suçlamalar bulunan Kanye West’in konserine gitmesi soruldu. Altaylı’nın iki durum arasındaki çelişki eleştirisini gündeme getirmesi üzerine Abdullah, “Onunla o aynı şey değil. Bence hiç alakası yok yani” diyerek kendisini savundu. “Niye aynı şey değil?” sorusuna ise “Çünkü ben Yılmaz Güney filmi izleyebiliyor muyum, izleyebiliyorum.” yanıtını verdi. Altaylı da bir sanatçının eserlerini beğenmenin özel hayatındaki davranışlarını onaylamak anlamına gelmediğini belirtti. Kanye West konserini de beğenmediğini söyleyen Abdullah, stadyumdaki ses düzenini eleştirerek “Güzel olmuyor yani. Çok iyi bir ses sistemi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Sohbetin devamında İbrahim Tatlıses’e de değinen oyuncu, Tatlıses’in sesini överken Asena ile birlikte yılbaşı programı yaptırmalarını, Asena’nın programa çıkmasını ve bunun romantizme edilmesini eleştirdi.
17
79
5
2,780
351,657