さめたすたす

Amerika’da Mark Cuban diye bir adam var. 1990 yılında American Airlines’a 125.000 dolar para ödeyip ömür boyu uçak bileti satın alıyor. Yani bir kere para ödüyor, ömür boyu bedava uçağa biniyor. Fazla seyahat eden birisi için çok mantıklı bir olay. Mark Cuban’ın o dönem MicroSolutions diye bir şirketi var. Bu şirketi yaklaşık 6 milyon dolara satıyor. Daha 32 yaşında ve hayatında ilk defa bu kadar büyük bir para kazanıyor. Şirketini sattıktan sonra arkadaşlarıyla kutlama yapmaya gidiyor. Bir restoranda oturuyorlar. Arkadaşları da Cuban’a bu kadar parayla ne yapacağını soruyor. Cuban, pahalı arabalarla veya evlerle pek ilgilenmediğini ama seyahat etmeyi çok sevdiğini söylüyor. Sonra telefonu eline alıp American Airlines’ı arıyor. Telefonda ömür boyu uçuş kartı satıp satmadıklarını soruyor. Karşısındaki görevli de kendisini bu işle ilgilenen departmana bağlıyor. Cuban böyle bir uygulamanın gerçekten olduğunu öğrenince ertesi günlerde işlemleri tamamlayıp 125.000 dolara ömür boyu uçuş hakkı satın alıyor. Daha sonra kartını daha üst pakete yükseltiyor. O dönem American Airlines’ın AAirpass adında bir uygulaması var. Şirket, yüksek miktarda peşin para ödeyen müşterilerine ömür boyu sınırsız uçuş hakkı veriyor. Hatta bazı paketlerde yanında başka bir yolcu götürme hakkı da veriyorlar. Şirketin amacı, müşterilerden peşin para toplayıp finansman sağlamak ve bu müşterilerin başka havayollarına gitmesini engellemek. Yani müşteriyi tamamen kendilerine bağlamak istiyorlar. Normalde bir insan bilet alacak olduğunda hangi firma ucuzsa onunla uçar, futbol takımı tutar gibi havayolu fanatiği olmaz. Ama havayolu, sınırsız uçuş sayesinde müşteriyi kendine bağlıyor. Cuban da bu fırsatı değerlendiriyor. Mesela Los Angeles’ta arkadaşlarıyla eğlenirken bir anda Las Vegas’a gitmeye karar veriyorlar. Normalde insan uçak bileti alırken fiyatına bakar. Ya da ucuz olsun diye birkaç ay önceden bilet alır. Ama Cuban’ın böyle bir derdi yok. American Airlines’ı arayıp uçuş ayarlıyor. Bazen Moskova’ya, bazen Barselona’ya, bazen de Meksika’ya gidiyor. Hatta bir dönem Meksika’nın Puerto Vallarta şehrine 2 haftada bir uçuyormuş. Yanında istediği bir kişiyi de götürebiliyor. Tabii başka zengin iş insanları da bu kartları alıyor. Bunlardan biri Dell’in kurucusu Michael Dell. Ama zamanla havayolu şirketi için bu kartlar çok fazla maliyetli olmaya başlıyor. Çünkü bazı müşteriler bu kartları inanılmaz derecede fazla kullanıyor. Mesela Steven Rothstein adında bir müşterileri var, 1987 yılında 250.000 dolar ödeyerek ömür boyu uçuş hakkı satın almış. 20 yılda 10.000’den fazla uçuş rezervasyonu yapmış. Adam o kadar fazla uçuyor ki American Airlines için ciddi bir maliyet oluşturmaya başlıyor. Hatta şirket, bazı kart sahiplerinin yıllık maliyetinin 1 milyon dolara yaklaştığını hesaplıyor. Yani bir müşteriden bir defa birkaç yüz bin dolar alıyor ama yıllarca milyonlarca dolarlık uçuş hizmeti sağlamak zorunda kalıyor. American Airlines sonra bu sınırsız uçuş kartlarının satışını durduruyor. Bazı müşterilerin kartlarını da sözleşme ihlali iddiaları nedeniyle iptal ediyor. Bir yandan Cuban’ın serveti de büyüyor. 1999 yılında ortağı olduğu Broadcastcom, Yahoo’ya 5,7 milyar dolar civarında bir paraya satılıyor. Cuban milyarder oluyor. Aynı yıl 40 milyon dolara kendisine Gulfstream marka özel bir uçak satın alıyor. Böylece American Airlines’tan aldığı ömür boyu uçuş kartını da eskisi kadar kullanmamaya başlıyor. Bana soracak olursanız muhtemelen bu adam genç yaşta milyoner olunca parayı sevdiği şeylere harcamaya başladı. Sevdiği şeyleri yapabilen bir insan da genelde daha üretken olur. Kafası daha rahat olur. Daha verimli çalışır. Muhtemelen genç yaşta şirketini iyi bir paraya sattıktan sonra istediği ülkede istediği gibi çalışmaya başladı. Bazen Meksika sahillerine gitti, bazen Avrupa’ya gitti. Yani o dönem hayat ona güzeldi. Sonra da milyarder olması kaçınılmaz oldu…